
- نویسنده: صادق بقایی
- زمان انتشار: شنبه ۸ شهریور ۱۴۰۴
- آخرین بهروزرسانی: جمعه ۷ شهریور ۱۴۰۴
- دستهبندی: شهرستان ها , اطلس ایران , قم , کهک , مکانها
مقدمه
شهرستان کهک، با مساحتی برابر با ۹۳۸ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۲۰٬۵۸۸ نفر (بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵)، ترکیبی از بافت شهری و روستایی را در خود جای داده است. ساختار اقتصادی آن عمدتاً بر کشاورزی، باغداری و دامداری استوار است و قرارگیری در مسیر جاده قم–دلیجان و نزدیکی به مراکز مذهبی و علمی استان قم، زمینه توسعه خدمات، زیرساختهای شهری و رونق گردشگری را فراهم ساخته است.
این شهرستان از شمال شرقی تا غرب با شهرستان قم، از شرق تا جنوب شرقی با شهرستان کاشان استان اصفهان و از جنوب غربی با شهرستان دلیجان استان مرکزی همسایه است. کهک در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ بهطور رسمی از شهرستان قم جدا و بهعنوان شهرستانی مستقل شناخته شد.
مرکز شهرستان، شهر کهک است که با ارتفاعی مناسب از سطح دریا و آبوهوای معتدل کوهستانی، اقلیمی خنکتر و مطلوبتر از مرکز استان دارد. همین ویژگی باعث شده کهک از گذشته تا امروز جایگاه ییلاقی و آرامشبخش برای ساکنان قم و مسافران باشد. دشتهای حاصلخیز، باغهای سرسبز و چشماندازهای طبیعی بکر، همراه با بافت سنتی شهر، محیطی دلپذیر برای سفرهای کوتاهمدت و زندگی روستایی-شهری فراهم آوردهاند.
پیشینه فرهنگی و تاریخی کهک نیز جایگاه ویژهای به آن بخشیده است. این منطقه محل زندگی دانشمندان و عارفان بزرگی بوده است که در میان آنان، نام ملاصدرا، فیلسوف نامدار ایرانی، بیش از همه میدرخشد. وجود آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی، هویت کهک را فراتر از یک مقصد گردشگری صرف قرار داده و آن را به یکی از مراکز مهم مطالعه تاریخ و فرهنگ استان قم بدل کرده است.
این مقاله با رویکردی چندبعدی، تلاش میکند تصویری جامع و تحلیلی از شهرستان کهک ارائه دهد. در ادامه، به بررسی اطلاعات پایه و پیشینه تاریخی، جاذبههای طبیعی و گردشگری، الگوهای معماری و تأثیر شرایط اقلیمی، وضعیت اقتصادی و زیرساختی، و کیفیت خدمات عمومی همچون آموزش، درمان و امکانات فرهنگی پرداخته خواهد شد. هدف این نوشتار، فراهم ساختن منبعی علمی و کاربردی برای پژوهشگران، برنامهریزان، سرمایهگذاران و علاقهمندان به جغرافیای انسانی و توسعه منطقهای استان قم است.
اطلاعات پایه و پیشینه تاریخی شهرستان کهک
مرکز شهرستان کهک و تقسیمات تابعه
شهرستان کهک، یکی از شهرستانهای استان قم، در جنوب این استان قرار دارد و به دلیل پیشینه تاریخی، فرهنگی و ویژگیهای جغرافیایی خاص خود، اهمیت ویژهای در منطقه پیدا کرده است. این شهرستان با بهرهمندی از جاذبههای طبیعی متنوع، از جمله دشتها، ارتفاعات و چشماندازهای بکر، و همچنین آثار تاریخی و فرهنگی متعدد، به یکی از مقاصد مورد توجه گردشگران و علاقهمندان به تاریخ و طبیعت تبدیل شده است.
اگرچه کهک از شهرستانهای نسبتاً نوپا در استان قم به شمار میرود ،اما روند توسعه و رشد آن بهطور مستمر ادامه دارد. در سالهای اخیر، با سرمایهگذاری در زیرساختها، بهبود امکانات شهری و افزایش فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی، این شهرستان توانسته جایگاه خود را بهعنوان یک مرکز پویا و جذاب در جنوب استان تثبیت کند.
شهرستان کهک از دو بخش و مناطق مختلفی تشکیل شده است که هر یک ویژگیها و ظرفیتهای خاص خود را دارند. در ادامه، به بررسی ساختار جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این شهرستان پرداخته خواهد شد تا تصویری جامع از اهمیت و جایگاه کهک در استان قم ارائه شود.
بخش مرکزی ( کهک) : بخش مرکزی شهرستان کهک، هسته اصلی این شهرستان در استان قم است و مرکز آن شهر کهک محسوب میشود. این بخش به دلیل موقعیت جغرافیایی مرکزی و دسترسی به مسیرهای ارتباطی استان، نقش مهمی در اداره امور شهرستان و توسعه اقتصادی و اجتماعی ایفا میکند. تراکم جمعیت در این بخش نسبت به دیگر بخشها بیشتر است و ترکیبی از بافت شهری، روستایی و اراضی کشاورزی را در خود جای داده است.
بخش مرکزی شهرستان کهک شامل موارد زیر است:
دهستان کهک: شامل شهر کهک و روستاهای اطراف آن است و مرکزیت اداری بخش را تشکیل میدهد.
دهستان کرمجکان: دهستانی با سکونتگاههای پراکنده که عمدتاً فعالیتهای کشاورزی و دامپروری در آن جریان دارد.
شهر کهک: تنها شهر بخش مرکزی و محل استقرار ادارات و خدمات شهری.
جمعیت بخش مرکزی شهرستان کهک عمدتاً در شهر کهک متمرکز است. ساکنان این بخش به فعالیتهای متنوع اقتصادی از جمله کشاورزی، خدمات شهری و تجارت مشغول هستند. زندگی اجتماعی در این بخش تلفیقی از سنتهای محلی و امکانات مدرن است؛ مردم همواره با حفظ آداب و فرهنگ بومی خود، از فرصتهای آموزشی و خدمات شهری بهره میبرند.
بخش مرکزی در مجاورت مناطق کشاورزی حاصلخیز و منابع طبیعی شهرستان قرار دارد. زمینهای کشاورزی، آب و هوای مناسب و دسترسی به مسیرهای ارتباطی، این بخش را به یک مرکز اقتصادی و اجتماعی فعال برای شهرستان کهک تبدیل کرده است.
شهر کهک و بخش مرکزی آن از گذشته تاکنون نقش مهمی در زندگی فرهنگی و اجتماعی شهرستان ایفا کردهاند. آثار تاریخی، بناهای قدیمی و سنتهای محلی، هویت فرهنگی مردم را شکل داده و اهمیت این بخش را در میان دیگر مناطق شهرستان برجسته کرده است.
بخش فردو: بخش فردو یکی از بخشهای شهرستان کهک در استان قم است و مرکز آن روستای فردو به شمار میرود. این بخش در جنوب استان قم واقع شده و از لحاظ جغرافیایی با دارا بودن مساحتی حدود ۲۶۶ کیلومتر مربع، یکی از مناطق کمجمعیت و با تراکم نسبی پایین در استان محسوب میشود. تراکم جمعیت در این منطقه به طور متوسط ۱۳ نفر در هر کیلومتر مربع برآورد شده است.
بخش فردو به لحاظ تقسیمات کشوری شامل دو دهستان است:
دهستان فردو: که شامل روستاها و سکونتگاههای اصلی بخش میباشد و مرکز آن روستای فردو است.
دهستان خاوه و کرمجگان: مناطقی با جمعیت پراکنده و فعالیتهای عمدتاً کشاورزی و دامپروری.
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این بخش حدود ۳٬۴۸۲ نفر برآورد شده است. ساکنان بخش فردو عمدتاً به فعالیتهای کشاورزی و دامپروری مشغول هستند و فرهنگ و زندگی اجتماعی آنان برگرفته از سنتهای محلی و آداب دیرینه این منطقه است. با توجه به پراکندگی جمعیت و وسعت کم، بخش فردو همچنان فضایی روستایی و آرام دارد و بسیاری از ساکنان آن به سبک زندگی سنتی و نزدیک به طبیعت پایبند هستند.
بخش فردو در مجاورت مناطق کوهستانی و دشتهای اطراف قرار دارد و دسترسی به منابع آب و زمینهای کشاورزی باعث شده است که این منطقه به لحاظ اقتصادی و معیشتی پایدار باقی بماند. خاک حاصلخیز و آب و هوای معتدل، زمینه مناسبی برای کشاورزی و پرورش دام فراهم کرده و بخش فردو را به یکی از مناطق مهم کشاورزی شهرستان کهک تبدیل کرده است.
با وجود اینکه فردو بیشتر به دلیل فعالیتهای کشاورزی شناخته میشود، این منطقه دارای پیشینه تاریخی قابل توجهی است. سکونتگاههای اولیه و شواهد باستانشناسی حاکی از وجود تمدنهای محلی در این ناحیه است که ریشههای فرهنگی و اجتماعی مردم آن را شکل داده است.

پیشینه سکونت، تمدن و شکلگیری شهرستان کهک
شهرستان کهک، واقع در جنوب استان قم، یکی از مناطق با پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی در فلات مرکزی ایران است. مطالعات باستانشناسی و منابع تاریخی نشان میدهد که این منطقه از دیرباز مورد توجه انسانها بوده و آثار سکونت اولیه آن به دوران پیش از اسلام بازمیگردد. وجود آثار باستانی و بناهای تاریخی در اطراف کهک، از جمله تپههای باستانی و آرامگاههای قدیمی، گواهی بر شکلگیری تمدنهای متوالی در این ناحیه است.
کهک در طول تاریخ به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، یعنی نزدیکی به مسیرهای ارتباطی مهم میان استانهای مرکزی و جنوب ایران، همواره نقش یک نقطه راهبردی در عبور کاروانها و تجارت منطقهای داشته است. همین عامل موجب شد تا سکونتگاههای اولیه در کنار رودخانهها و چشمهها شکل بگیرند و به مرور زمان به یک شهرستان منسجم تبدیل شوند.
با گذر زمان و تحت تأثیر تحولات سیاسی و اقتصادی ایران، کهک به تدریج به مرکز تجمع جمعیت محلی و توسعه فعالیتهای کشاورزی و تجارت کوچک تبدیل شد. بررسی اسناد تاریخی نشان میدهد که جمعیت اولیه این منطقه عمدتاً از طوایف بومی و کشاورزان تشکیل میشد که در کنار هم زندگی اجتماعی و اقتصادی مشخصی را شکل داده بودند.
شکلگیری شهرستان کهک به عنوان واحد اداری مستقل، در دورههای اخیر تاریخ معاصر ایران تثبیت شد و با تعریف محدودههای جغرافیایی و تقسیمات کشوری، این منطقه توانست هویت سیاسی و اجتماعی مشخصی پیدا کند. امروزه کهک علاوه بر اهمیت تاریخی، به دلیل فعالیتهای کشاورزی، دسترسی به منابع آب و نزدیکی به قم، به یکی از شهرستانهای دارای اهمیت اقتصادی و اجتماعی در استان تبدیل شده است.
تاریخچه نام شهرستان کهک و تغییرات آن در گذر زمان
نام شهرستان کهک در طول تاریخ تغییرات گستردهای نداشته و همواره با همین هویت شناخته شده است. طبق کتاب «نام شهرها و دیههای ایران» نوشته احمد کسروی، واژه «کهک» به معنای «جای گرم» است و اشارهای مستقیم به ویژگیهای طبیعی منطقه و شرایط خاص آبوهوایی آن دارد. برخی منابع نیز ریشه این نام را در کوهستانی بودن منطقه و اقلیم منحصر به فرد آن میدانند.
کهک به دلیل میزبانی از شخصیتهای برجسته تاریخی، از جمله ملاصدرا، فیلسوف و عارف نامدار ایرانی، جایگاهی ویژه در تاریخ فلسفه و عرفان ایران داشته است. این پیشینه فرهنگی و علمی، هویت منطقه را فراتر از یک شهرستان عادی قرار داده و باعث شده کهک همواره مورد توجه پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ ایران باشد.
با این حال، در دوران معاصر و نزدیک به انقلاب اسلامی، شهرستان برای مدتی با نام «نوفللوشاتو» شناخته میشد؛ نامی برگرفته از روستای نوفللوشاتو در نزدیکی پاریس پایتخت کشور فرانسه، جایی که برای مدتی اقامتگاه سید روح الله خمینی رهبر انقلاب اسلامی بود.
در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۷، با تصویب هیئت دولت، نام شهرستان دوباره به کهک بازگشت و هویت تاریخی و فرهنگی اصلی آن تثبیت شد. این بازگردانی نه تنها پاسداشت ریشههای کهن منطقه بود، بلکه نشانهای از تداوم هویت فرهنگی و تاریخی مردم شهرستان به شمار میرفت. امروز نام کهک، همراه با آثار تاریخی، پیشینه فرهنگی و جاذبههای طبیعی، نشاندهنده پیوند میان گذشته و حال این شهرستان است و تصویری جامع از اهمیت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی آن ارائه میدهد.
طبیعت، گردشگری و جذابیتهای محیطی شهرستان کهک
شهرستان کهک، یکی از مناطق تازهتأسیس اما با پیشینهای کهن در استان قم، بهواسطه موقعیت جغرافیایی خاص خود، تلفیقی دلنشین از طبیعت آرامشبخش و فرهنگ ریشهدار را در دل خود جای داده است. این شهرستان که هنوز برای بسیاری از مردم ناشناخته باقی مانده، با دشتهای باز، ارتفاعات معتدل و اقلیم چهارفصل، چشماندازی منحصر بهفرد از زیباییهای طبیعی به نمایش میگذارد. سکونتگاههای روستایی با بافتی اصیل، سبک زندگی سنتی و نمادهای فرهنگی، از گذشتهای پررمزوراز و تمدنی دیرپا حکایت دارند.
آداب، رسوم و سبک زندگی مردم کهک، در کنار طبیعت بکر و اقلیم خاص منطقه، فضایی متفاوت و کمتر تجربهشده از زندگی در دل طبیعت ایران را رقم زده است. در ادامه، به بررسی برخی از ویژگیهای محیطی و فرهنگی برجسته شهرستان کهک خواهیم پرداخت:
- خانه حکیم ملاصدرا
- غار وشنوه
- منطقه ییلاقی کهک
- عصار خانه کهک
- تپه تاریخی صرم
- روستای فردو
- روستاهای ابرجس، بیدهند و کرمجگان
- آتشکده کرمجگان
- پل امامزاد عبدالله



شرایط اقلیمی و آب و هوای شهرستان کهک
شهر کهک، واقع در جنوب استان قم، از نظر اقلیمی در دسته مناطق معتدل و خشک قرار میگیرد. این اقلیم، که نسبت به مرکز استان قم تفاوتهایی دارد، تحت تأثیر موقعیت خاص کهک در ارتفاعات و مجاورت با دامنههای جنوبی رشتهکوههای مرکزی ایران شکل گرفته است. شرایط آبوهوایی این منطقه بهگونهای است که تابستانها نه تنها به گرمی دیگر نقاط استان نیست، بلکه نسبتاً خنک و دلپذیر است و همین موضوع آن را به مقصدی مناسب برای سکونت تابستانی یا فعالیتهای گردشگری در فصل گرما تبدیل کرده است.
میزان رطوبت در فصل گرم سال پایین است، اما وزش بادهای ملایم و نبود گرمای سوزان، آبوهوای تابستانی کهک را معتدل نگاه میدارد. این ویژگی کهک را از اقلیم غالب گرم و خشک نواحی مرکزی ایران تا حدودی متمایز کرده است.
در مقابل، زمستانهای کهک سرد و بعضاً همراه با یخبندان هستند، بهویژه در شبها که کاهش شدید دما محسوس است. با این حال، سرمای آن نسبت به نواحی مرتفعتر شمال کشور ملایمتر است. بارشهای اندک زمستانی اغلب بهصورت باران و گاه برف اتفاق میافتند که در تقویت سفرههای آب زیرزمینی و کشاورزی منطقه نقش محدودی ایفا میکنند.
بهطور کلی، اقلیم معتدل و خشک شهر کهک، شرایط زیستی نسبتاً مطلوبتری نسبت به مناطق کویری اطراف دارد و موجب شده این منطقه در سالهای اخیر مورد توجه برای توسعه سکونتگاههای ویلایی، گردشگری و کشاورزی نوین قرار گیرد.
ویژگیهای اقتصادی و زیرساختی شهرستان کهک
منابع اصلی درآمد
اقتصاد شهرستان کهک عمدتاً بر پایه کشاورزی، دامداری و بهرهبرداری از منابع طبیعی استوار است. کشاورزی در این منطقه با محوریت تولید محصولات باغی و زراعی، بهویژه در روستاهای اطراف کهک، نقش مهمی در معیشت مردم دارد. دامداری سنتی نیز یکی دیگر از منابع اصلی درآمد خانوارها محسوب میشود.
محصولات شاخص، ظرفیت صادرات و برندهای محلی
از جمله محصولات شاخص منطقه میتوان به عسل طبیعی، لبنیات سنتی، صیفیجات، انگور و دیگر محصولات باغی اشاره کرد. تولید عسل در این منطقه به دلیل شرایط اقلیمی خاص و پوشش گیاهی متنوع، از کیفیت بالایی برخوردار است.
در حوزه صنایع دستی، دوخت و طراحی پوشاک، بهویژه در میان زنان روستایی، رونق قابل توجهی دارد. در همین راستا، پروژهای با هدف ایجاد بیش از ۱۰۰ کارگاه تولید پوشاک در حال اجراست که با راهاندازی کامل، کهک را به یکی از قطبهای تولید کاپشن در کشور تبدیل خواهد کرد.
این ظرفیتها زمینه مناسبی برای ایجاد برندهای محلی و گسترش صادرات منطقهای فراهم کردهاند، بهویژه در حوزه پوشاک و فرآوردههای لبنی سنتی.
خدمات عمومی و و کیفیت زندگی شهری در شهرستان کهک
رستورانها، بازارها و فضاهای خرید
شهرستان کهک در استان قم از نظر امکانات درمانی پیشرفتهای قابل توجهی داشته و مراکز بهداشتی و درمانی متنوعی در آن فعال هستند که خدمات عمومی و تخصصی را به ساکنان منطقه ارائه میدهند. در سالهای اخیر، با سرمایهگذاری و توسعه زیرساختهای بهداشتی، کیفیت این خدمات بهبود چشمگیری یافته است. در ادامه، به معرفی برخی از بیمارستانها و درمانگاههای مهم این شهرستان پرداخته میشود:
رستوران ها
- رستوران پارسا
- رستوران کواما
- رستوران توکل
- فست فود فانوس
- رستوران بامبو
- رستوران رزاقی
مراکز درمانی، بهداشتی و تخصصی
شهرستان کهک در استان قم از نظر امکانات درمانی پیشرفتهای قابل توجهی داشته و مراکز بهداشتی و درمانی متنوعی در آن فعال هستند که خدمات عمومی و تخصصی را به ساکنان منطقه ارائه میدهند. در سالهای اخیر، با سرمایهگذاری و توسعه زیرساختهای بهداشتی، کیفیت این خدمات بهبود چشمگیری یافته است. در ادامه، به معرفی برخی از درمانگاههای مهم این شهرستان پرداخته میشود:
- مرکز خدمات جامع سلامت شبانه روزی کهک
- درمانگاه فردو
- درمانگاه صرم
مراکز آموزشی: مدارس، دانشگاهها و مؤسسات فنی و علمی
شهرستان کهک با توجه به روند توسعه علمی و فرهنگی خود، دارای مراکز آموزشی متعددی در سطوح مختلف است که نقش مؤثری در ارتقای سطح دانش و مهارت ساکنان ایفا میکنند. در سالهای اخیر، بهبود زیرساختهای آموزشی، تجهیز فضاهای یادگیری، و تمرکز بر ارتقای کیفیت آموزش، به رشد قابلتوجهی در حوزه آموزش و پرورش در این منطقه منجر شده است. یکی از حوزههای برجسته در این زمینه، آموزش عالی است که با استقرار یک مرکز دانشگاهی، بستر مناسبی برای تحصیلات دانشگاهی در کهک فراهم آورده است.
تنها دانشگاه فعال در این شهرستان، دانشگاه پیام نور واحد کهک است که با ارائه رشتهها و مقاطع مختلف تحصیلی، فرصت ادامه تحصیل را برای علاقهمندان فراهم میسازد و نقش مهمی در ارتقای سطح علمی و فرهنگی منطقه ایفا میکند.

خدمات تفریحی، ورزشی، فرهنگی و اجتماعی
شهرستان کهک در استان قم دارای مجموعهای گسترده و متنوع از فضاهای تفریحی، پارکها، اماکن ورزشی است که محیطی مناسب برای تفریح، ورزش و فعالیتهای اجتماعی خانوادهها فراهم میکند. این امکانات نقش مهمی در ارتقاء کیفیت زندگی و افزایش شور و نشاط اجتماعی ساکنان منطقه ایفا مینمایند. در ادامه، به معرفی برخی از برجستهترین بوستانها و سالنهای ورزشی شهرستان کهک خواهیم پرداخت:
بوستانها و پارکها
- بوستان جنگلی
- پارک کهک
- بوستان لاله
- بوستان شقایق
- بوستان شهدای گمنام کهک
- پارک شکوفه

مراکز و مجموعههای ورزشی
- مجموعه ورزشی شهدای کهک
- خانه تکواندو کهک
- باشگاه پرورش اندام پوریا
سخن آخر
در این مقاله، ابعاد مختلف شهرستان کهک استان قم به طور جامع بررسی خواهد شد؛ از موقعیت جغرافیایی و پیشینه تاریخی گرفته تا وضعیت اقلیمی، ساختارهای اقتصادی و خدمات درمانی، آموزشی و فرهنگی. همچنین، به ظرفیتهای تفریحی و اجتماعی این شهرستان پرداخته خواهد شد تا تصویری روشن و کامل از شرایط زندگی در کهک ارائه گردد.
کهک، با داشتن ویژگیهای خاص خود، از جمله موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد و منابع طبیعی ارزشمند، پتانسیلهای بالایی برای توسعه اقتصادی و جذب سرمایهگذاری دارد. این شهرستان با وجود فرصتهای زیاد برای رشد، با چالشهایی مانند نیاز به تقویت زیرساختها و برنامهریزی صحیح روبهروست. در صورت مدیریت صحیح، کهک میتواند به یک منطقه توسعهیافته و پایدار تبدیل شود.
با توجه به افزایش جمعیت و رونق فعالیتهای اقتصادی، سوالات زیادی در مورد آینده این منطقه مطرح میشود که نیازمند تحلیلهای دقیق و همفکری عمومی است:
- با توجه به تاریخچه کهک و تغییرات و تحولات این شهرستان در سالهای اخیر، چشمانداز آینده آن چگونه ارزیابی میشود؟ آیا کهک توانایی تبدیل شدن به یک مرکز اقتصادی و اجتماعی مهم در استان قم را دارد؟
- جاذبههای طبیعی و فرهنگی شهرستان کهک چه نقشی در جذب گردشگر و ارتقاء وضعیت اقتصادی آن دارند؟ چه راهکارهایی میتوان برای بهبود زیرساختهای گردشگری و فرهنگی شهرستان پیشنهاد کرد؟
- بزرگترین چالشهای اقتصادی شهرستان کهک چه هستند؟ چه اقداماتی میتوان برای افزایش صادرات محصولات محلی و گسترش برندهای منطقهای انجام داد؟
- با توجه به رشد سریع جمعیت، کیفیت خدمات عمومی مانند آموزش، بهداشت و تفریحات در شهرستان کهک تا چه اندازه قادر به پاسخگویی به نیازهای مردم است؟ کدام بخشها نیاز به تقویت و اصلاح دارند؟
- در نهایت، از نظر شما، مهمترین مزیت شهرستان کهک چیست و چگونه میتوان از این مزیت برای دستیابی به توسعه پایدار استفاده کرد؟
نظرات و تجربیات شما در این زمینه میتواند به شناخت بهتر و عمیقتر شرایط و نیازهای شهرستان کهک کمک کند. مشتاقانه منتظر دریافت دیدگاههای شما هستیم.
منابع
- شهرستان کهک _ ویکی پدیا
- شهر کهک _ شیش دونگ
- مساحت کهک _ ویکی پدیا
- جمعیت کهک _ ویکی پدیا
- Fordo _ wikipedia
- کهک (قم) _ ویکی پدیا
- کهک قم قطب تولید کاپشن کشور میشود _ باشگاه خبرنگاران جوان
- عناصر و واحد های تقسیمات کشوری _ وزارت کشور
- کهک، نوفل لوشاتوی قم _ ایسنا
- کهک _ آبادیس
- بخش فردو _ ویکی پدیا
- بخش مرکزی شهستان کهک _ ویکی پدیا
- جاذبه های گردشگری کهک قم| کهک شهری زیبا در دل کویر _ جاذبه ها
- کهک قم _ کجارو
- رستوران در کهک _ بهترینو
- درمانگاه در کهک _ نقشه و مسیریاب بلد
- دانشگاه پیام نور کهک _ نقشه و مسیریاب بلد
- پارک در کهک _ بهترینو