آماگ
۲۹ دی ۱۴۰۴، ۰۹:۳۲

تفسیر تعهد به تقسیم منصفانه ملک مشاع و وجه التزام تاخیر در تحویل سهم شریک

در ملکی با سند مشاع، سهم شخص الف چهار دانگ و سهم شخص ب دو دانگ است. شخص الف نوشته: «تعهد می‌دهم در تاریخ یکم فروردین ۱۳۹۸ پس از تقسیم منصفانه ملک مشاع و مشخص شدن سهم شخص ب، سهم شخص ب را تحویل ایشان نمایم در غیر این صورت بابت هر روز تاخیر در تحویل سهم شخص ب ده میلیون تومان اجرت المثل بپردازم.» پرسش‌ها: ۱) فعل تقسیم و تعهد به کدام فاعل مرتبط است؟ ۲) وصف منصفانه چه بار حقوقی دارد و معیار تشخیص آن چیست؟ ۳) وجه التزام در صورت عدم توافق بر تقسیم منصفانه چگونه اعمال می‌شود؟

پاسخ‌ها (2)

اولاً: فعل «تعهد می‌دهم» به شخص الف و فعل «تقسیم» به هر دو طرف (الف و ب) مرتبط است. شخص الف متعهد شده که پس از انجام تقسیم (که عملی دوطرفه است) سهم ب را تحویل دهد.
ثانیاً: وصف «منصفانه» به معنای تقسیم عادلانه و مطابق با قاعده عدالت و انصاف است. در صورت اختلاف، معیار تشخیص منصفانه، نظر عرف و کارشناس رسمی دادگستری خواهد بود نه نظر یک‌طرفه هر یک از طرفین. ثالثاً: عبارت «در غیر این صورت» به معنای وجه التزام برای شخص الف در صورت عدم تحویل سهم ب پس از تقسیم است. اما اگر تقسیم به دلیل عدم توافق طرفین بر مفهوم «منصفانه» انجام نشود، شخص الف نمی‌تواند متخلف محسوب شود مگر اینکه خودداری وی از توافق باعث عدم تقسیم شده باشد. دادگاه با تفسیر قرارداد و نظر کارشناس وضعیت را تعیین می‌کند. تشخیص دقیق مسیر حقوقی به مدارک، قرارداد و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد.