آماگ
۳ مرداد ۱۴۰۵، ۰۵:۴۱

تفاوت شرط فاسخ با انفساخ قهری در قرارداد و لزوم استناد مشروط‌له

در پرونده‌ای در حال رسیدگی با موضوع تأیید انفساخ، وکیل خوانده با استناد به ماده ۲۴۴ قانون مدنی و آرای مشابه ادعا کرده که شرط فاسخ نیازمند استناد مشروط‌له بوده و خودبه‌خود منفسخ نمی‌شود. آیا این ادعا درست است؟ آیا انفساخ قهری است؟

پاسخ‌ها (2)

شرط فاسخ و انفساخ قهری دو نهاد حقوقی متفاوت هستند. در انفساخ قهری، با وقوع شرط یا حادثه‌ای که در قرارداد پیش‌بینی شده، عقد خودبه‌خود و بدون نیاز به اراده یا اعلام طرفین منحل می‌شود. اما خیار فسخ (از جمله شرط خیار) حقی است برای یکی از طرفین که باید با اراده و اعلام وی اعمال شود.
استناد وکیل خوانده به ماده ۲۴۴ قانون مدنی صحیح نیست، زیرا این ماده ناظر به خیار شرط (حق فسخ) است، نه شرط انفساخ. در شرط فاسخ که نوعی انفساخ است، نیازی به استناد مشروط‌له نیست و عقد به صورت قهری منحل می‌شود. با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: اگر مشروط‌له پس از تحقق شرط انفساخ، اقداماتی انجام دهد که حاکی از تمایل به ادامه قرارداد باشد (مانند مذاکره برای ادامه اجرای تعهدات)، ممکن است دادگاه این اقدامات را به منزله اسقاط ضمنی حق انفساخ تلقی کند. به‌ویژه اگر مدت زمان قابل توجهی بدون اعلام انفساخ گذشته باشد. تشخیص دقیق مسیر حقوقی به مدارک، قرارداد و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد.