آماگ
۲۳ مهر ۱۴۰۴، ۰۷:۳۸

مسئولیت فروشنده در دعوای ضمان درک پس از تملک زمین توسط شهرداری

در سال ۱۳۵۴ مقدار ۴۰۰۰ متر زمین کشاورزی خریداری کردم. در سال ۱۳۵۵ مقدار ۱۵۰ متر از آن را طبق قولنامه فروخته و تحویل خریدار دادم. در قولنامه درج شده که خریدار ملک را متصرف شده و مالک است. ۹ سال بعد در سال ۱۳۶۴ سازمان زمین شهری کل ملک را تملک کرد. اکنون پس از ۴۶ سال، خریدار ۱۵۰ متر از بنده شکایت کرده که ملک را تحویل نگرفته و مستحق‌الغیر است و تقاضای نرخ روز را دارد. آیا بنده باید خسارت بدهم و تکلیفم چیست؟

پاسخ‌ها (2)

در خصوص ادعای ضمان درک (مستحق‌الغیر)، فروشنده مسئول است در صورتی که معلوم شود ملک در زمان معامله متعلق به شخص ثالث بوده است. اما در این پرونده، در زمان فروش (سال ۱۳۵۵) شما مالک زمین بودید و تملک سازمان زمین شهری در سال ۱۳۶۴ (۹ سال پس از فروش) یک اقدام حاکمیتی بعد از معامله است که ربطی به مالکیت شما در زمان فروش ندارد.
نکات کلیدی دفاعیه: ۱. در قولنامه تصریح شده که خریدار ملک را متصرف شده و مالک است، بنابراین تحویل انجام شده. ۲. تملک توسط سازمان زمین شهری یک اقدام دولتی پس از فروش است و مصداق مستحق‌الغیر نیست. مستحق‌الغیر جایی است که مالکیت فروشنده در زمان معامله مخدوش باشد. ۳. گذشت ۴۶ سال از معامله، ادعا را با ابهام مواجه کرده و خریدار باید دلیل بیاورد که چرا پس از این مدت طولانی طرح دعوا می‌کند. ۴. اگر ثابت شود زمین دولتی بوده، خریدار باید بداند ادعا کردن علیه شما که در زمان فروش مالک بوده‌اید، منتفی است. در صورت محکومیت، مطابق رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور، فروشنده باید ثمن را به نرخ روز پرداخت کند. اما با دفاع مناسب و استناد به تملک دولتی پس از فروش، احتمال موفقیت خریدار پایین است. تشخیص دقیق مسیر حقوقی به مدارک، قرارداد و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد.