تصرف بخشی از زمین مشاع (زمینی که هنوز به صورت رسمی افراز نشده) توسط یکی از شرکا به میزان بیش از سهم وی، از نظر حقوقی تصرف عدوانی محسوب می‌شود. اگرچه تقسیم به صورت دستی و عادی بوده، اما توافق اولیه طرفین (پدر و سه پسر) برای تقسیم به سه قسمت مساوی مبنای تعیین سهم‌هاست.

مراحل پیشنهادی: ۱. تامین دلیل و نقشه‌برداری: ابتدا از کارشناس رسمی دادگستری (رشته نقشه‌برداری و ثبت اسناد) درخواست تامین دلیل کنید تا با حضور در محل، متراژ دقیق تصرف هر یک از برادران و میزان تجاوز مشخص شود. همچنین می‌توانید از دهیاری یا شورای روستا نیز درخواست همکاری کنید. ۲. ارسال اظهارنامه: به برادر متجاوز اظهارنامه رسمی مبنی بر اعتراض به تصرف بیش از سهم ارسال کنید. ۳. طرح دعوی حقوقی: در صورت عدم توافق، دادخواست «خلع ید مشاعی» به همراه «الزام به رفع تصرف عدوانی» یا «الزام به تقسیم مال مشاع» در شورای حل اختلاف یا دادگاه عمومی ثبت کنید. ۴. دعوت از شهود: شهادت پدر (در صورت حیات) یا معتمدان محلی که از نحوه تقسیم اولیه مطلع هستند می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در اثبات ادعای شما داشته باشد. توجه: از هرگونه تخریب یا تغییر وضعیت خودداری کنید تا علیه شما شکایت نشود. تشخیص دقیق مسیر حقوقی به مدارک، قرارداد و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد.