آماگ
۲۲ تیر ۱۴۰۵، ۰۶:۳۰

مالکیت محصول کشت‌شده در زمین دیگری بدون اجازه و حق مطالبه اجرت‌المثل

شخصی بدون رضایت صاحب زمین، اقدام به کاشت محصول در آن زمین کرده و با استناد وکیلش به ماده ۳۳ قانون مدنی ادعای مالکیت محصول را دارد. این دومین بار است که بدون اجازه این کار را تکرار می‌کند. آیا محصول متعلق به اوست یا صاحب زمین و آیا ماده قانونی علیه او وجود دارد؟

پاسخ‌ها (2)

طبق ماده ۳۳ قانون مدنی، اگر کسی در زمین دیگری بدون اجازه مالک، بذری بپاشد یا نهالی بنشاند، محصول متعلق به صاحب بذر (کاشت‌کننده) است، نه صاحب زمین. این ماده به منظور جلوگیری از اتلاف مال وضع شده و محصول تابع بذر است، حتی اگر بذر در زمین دیگری کاشته شود.
با این حال، مالک زمین از دو حق مهم برخوردار است: نخست، حق مطالبه اجرت‌المثل زمین بابت مدت تصرف و استفاده از آن (ماده ۳۳۶ قانون مدنی). دوم، حق درخواست قلع‌وقمع (ریشه‌کن کردن) کشت و بازگرداندن زمین به وضع سابق. تکرار عمل توسط کاشت‌کننده (دومین بار) نشان‌دهنده علم و آگاهی وی از عدم موات بودن زمین و سوءنیت اوست. این موضوع در دادگاه می‌تواند به عنوان قرینه سوءاستفاده از حق و تجاوز به مالکیت دیگری تلقی شود. در این صورت، مالک می‌تواند با استناد به قانون مسئولیت مدنی و قواعد اتلاف، علاوه بر اجرت‌المثل، خسارت وارده را نیز مطالبه کند. همچنین امکان شکایت کیفری تحت عنوان تصرف عدوانی یا ممانعت از حق وجود دارد. تشخیص دقیق مسیر حقوقی به مدارک، قرارداد و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد.