نظریه مشورتی وقف گورستان متروکه و ادعای مالکیت اوقاف

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/99/716 مورخ 1399/06/18 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تبیین وضعیت حقوقی گورستان‌های متروکه در برابر ادعای وقف سازمان اوقاف: در پی استعلامی مبنی بر اختلاف ناشی از ادعای سازمان اوقاف درباره مالکیت و وقف احتمالی گورستان‌های عمومی و برخی املاک مشابه، نظریه مشورتی ارائه شده توضیح می‌دهد که برای اثبات وقف بودن چنین املاکی، ارائه وقف‌نامه یا سند معتبر از سوی مدعی لازم است. همچنین، با استناد به ماده 1 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، مشخص شده که مدیریت گورستان‌های متروکه موقوفه‌ای که متولی ندارند، به سازمان اوقاف واگذار شده است، اما این قانون شامل گورستان‌های متروکه غیرموقوفه نمی‌شود. بنابراین، بدون سند معتبر، نمی‌توان به این ادعاها ترتیب اثر داد.

استعلام

به استحضار می رساند وفق تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداری ها مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی: انهار متروکه، معابر، درختان،گورستان های عمومی به عنوان ملک عمومی محسوبنسبت به تبدیل املاک عمومی که تغییر شکل داده اند با مجوز شورای اسلامی با تبدیل احسن این املاک، آن ها را به فضای سبز و نظایر آن تخصیص می دهد. اخیرا ادارات اوقاف بر این امر ایراد وارد کرده و گورستان های عمومی و اماکنی چون حمام های عمومی متروکه را به عنوان ملک موقفی تلقی کرده و مالکیت آن را در اختیار و مالکیت ادارات اوقاف می داند خواهشمند است در این خصوص اظهارنظر فرمایید..

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، با توجه به تعریف و اوصاف وقف که در مواد 55 به بعد قانون مدنی بیان شده است، وقف باید از جانب مالک و بر اساس قانون انجام شود و عنوان مال از قبیل گورستان عمومی یا حمام عمومی به تنهایی دلالت بر موقوفه بودن مال نمی کند. بنابراین، مدعی وقف باید وقف نامه یا سند معتبر که دلیل موقوفه بودن مال باشد، در اختیار داشته باشد و یا ادعای مزبور در مرجع صالح به اثبات رسیده باشد.

ثانیا، ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363 با اصلاحات و الحاقات بعدی که مقرر داشته است: از تاریخ تصویب این قانون سازمان حج و اوقاف و امور خیریه تغییر نام می یابد و امور ذیل به عهده این سازمان واگذار می گردد ... 5- انجام امور مربوط به گورستان های متروکه موقوفه ای که متولی معین ندارد و اتخاذ تصمیم لازم در مورد آن ها... ، ناظر بر گورستانهای متروکه موقوفه است و شامل گورستان های متروکه غیرموقوفه نمی شود. همچنین نظریه شماره 5917 مورخ 15/4/1373 شورای نگهبان در مورد گورستان های متروکه که در آن آمده است: با توجه به بند 5 ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه که انجام امور مربوط به گورستان های متروکه موقوفه ای را که متولی معین ندارد به عهده سازمان گذاشته است و با عنایت به ماده (18) قانون مذکور، از زمان لازم الاجرا شدن آن قانون، اطلاق تبصره 6 ماده (96) قانون شهرداری و ماده (45) آیین نامه مالی شهرداری ها لغو شده است... مؤید این استنباط است.