آماگ
۶ بهمن ۱۴۰۴، ۱۱:۲۴ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

تملک اراضی شهری بر اساس ماده ۹ قانون زمین شهری

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورخ ۱ شهریور ۱۳۸۹ درباره تملک اراضی شهری توسط دولت به استناد ماده ۹ قانون زمین شهری و تبصره ۶ آن

رأی شماره ۲۰۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص اقدامات تملکی در اجرای ماده ۹ قانون زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۱۳۶۶ و تبصره ۶ ذیل آن در شهر آباده فاقد وجاهت قانونی است شماره هـ /۸۸/۱۰۰۲

       تاریخ : ۱/۶/۱۳۸۹                 شماره دادنامه : ۲۰۷                 کلاسه پرونده : ۸۸/۱۰۰۲        مرجع رسیدگی : هیأت عمومی دیوان عدالت اداری .        شاکی : آقای وحید زینلی .        موضوع شکایت و خواسته : اعلام تعارض آراء بین دادنامه شماره ۱۰۸۰ مورخ ۳۰/۱۰/۱۳۷۱ ، در پرونده کلاسه ۵/۷۱/۶۶۲ شعبه ۵ مبنی بر رد شکایت با دادنامه شماره ۱۵۱۲ مورخ ۲۶/۸/۱۳۸۶ ، در پرونده کلاسه ۳/۸۵/۲۵۲۵ شعبه ۳ و دادنامه شماره ۳۲۱ مورخ ۳/۵/۱۳۷۱ ، در پرونده کلاسه ۷۱/۹/۳۱۱ شعبه ۹ دیوان مبنی بر ورود شکایت که در اعتراض و تجدیدنظرخواهی اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده به دادنامه شماره ۳۲۱ مورخ ۳/۵/۱۳۷۱ ، صادره از شعبه ۹ دیوان قرار رد دادخواست تجدیدنظرخواهی صادر و اعلام گردیده است .        گردشکار : شاکی طی نامه تقدیمی اعلام داشته که فی‎مابین رأی ۱۵۱۲ مورخ ۲۶/۸/۱۳۸۶ صادره در پرونده کلاسه ۳/۸۵/۲۵۲۵ شعبه سوم مبنی بر ورود شکایت از یکسو و آراء ۱۰۸۰ مورخ ۳۰/۱/۱۳۷۱ صادره در پرونده کلاسه ۵/۷۱/۶۶۲ شعبه ۵ و ۷۳۴ مورخ ۱۰/۴/۱۳۸۸ صادره در پرونده کلاسه ۱/۸۷/۹۴۴ شعبه اول و ۳۵۱ مورخ ۱/۶/۱۳۷۴ صادره در پرونده کلاسه ت ۲/۷۳/۱۸۹ شعبه دوم تجدیدنظر مبنی بر رد شکایات از سوی دیگر از این حیث که در خصوص دلالت احکام بر ابطال اقدامات تملیکی اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده، مشتمل بر احکام متفاوت و متناقض می‎باشند، تعارض وجود دارد و خواهان صدور رأی وحدت رویه گردیده است . مشروح آراء به شرح زیر می‎باشد : الف ـ شعبه پنجم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۵/۷۱/۶۶۲ ، موضوع شکایت ۱ ـ آقای زمان زینلی ۲ ـ خانمها مریم، مهوش، پریوش و پروین زینلی به طرفیت اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده و به خواسته ابطال تملک پلاک ثبتی به شماره ۹۹۶۲۰ از ۹۷ بخش ۱۵ فارس موسوم به مزرعه یوسف‌آباد، طی دادنامه شماره ۱۰۸۰ مورخ ۳۰/۱۰/۱۳۷۱ ، چنین انشاء رأی نموده است : نظر به اینکه اداره آموزش و پرورش با رعایت قانون نحوه تملک اراضی و مستندات مصوب ۱۷/۱۱/۱۳۵۸ و ماده ۹ قانون زمین شهری مصوب سال ۱۳۶۶ در اجرای طرح مصوب با تامین بودجه اجرایی طرح در صدد تملک ملک شکات برآمده و به موجب ماده ۹ قانون زمین شهری، مالکین مکلفند از اراضی بایر و دایر مزروعی خود به منظور اجرای طرح در اختیار سازمان دولتی قرار دهند، بنابراین با احراز صحت اقدامات اداره آموزش و پرورش آباده حکم به رد شکایت شکات صادر و اعلام می‎گردد . ب ـ شعبه نهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۱/۹/۳۱۱ ، موضوع شکایت آقای محمدحسن ملک‌نیا به طرفیت اداره آموزش و پرورش آباده به خواسته ابطال آگهی منتشره و تصمیم اداره آموزش و پرورش موضوع تملک یک قطعه زمین طی دادنامه شماره ۳۲۱ مورخ ۳/۵/۱۳۷۱ ، چنین انشاء رأی نموده است : اولین آگهی مربوط به نیاز اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده به تملک زمین پلاک ثبتی ۳۱۳۸ واقع در بخش ۱۵ شهرستان آباده به منظور ایجاد فضای آموزشی در سال ۱۳۶۵ منتشرشده، لیکن با توجه به محتویات پرونده به ویژه آگهی مربوط به تملک پلاک مذکور مندرج در روزنامه کیهان مورخ ۲۲/۱/۱۳۷۱ ، موید عدم وقوع تملک ملک مذکور در مدت نفوذ و اعتبار قانون اراضی شهری مصوب ۲۷/۱۲/۱۳۶۰ می‎باشد . بنابه جهات فوق‎الذکر و اینکه شهرستان آباده در عداد شهرهای مشمول ضرورت موضوع قانون زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۱۳۶۶ و اصلاحیه مصوب ۲۸/۴/۱۳۶۸ آن منظور نشده است، تصمیمات و اقدامات اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده در خصوص تملک زمین مذکور به استناد قوانین فوق‌الاشعار فاقد وجاهت قانونی است و حکم به ورود شکایت صادر می‎شود . ج ـ شعبه دوم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ت ۲/۷۲/۱۸۹ ، موضوع تجدیدنظرخواهی اداره آموزش و پرورش شهرستان آباده نسبت به دادنامه شماره ۳۲۱ مورخ ۳/۵/۱۳۷۱ ، طی دادنامه شماره ۳۵۱ مورخ ۱/۶/۱۳۷۴ ، چنین انشاء رأی نموده است : با توجه به اینکه تملک بعد از تقدیم دادخواست به دیوان بوده است و درخواست ابطال آگهی منتشره و تصمیم اداره آموزش و پرورش موضوع تملک یک قطعه زمین پلاک مورد بحث به تنهائی قابل طرح در دیوان عدالت اداری نمی‎باشد، لذا دادنامه بدوی فسخ و شکایت شاکی رد می‎شود . دـ شعبه سوم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۳/۸۵/۲۵۲۵ ، موضوع شکایت ۱ ـ آقای محمدمهدی باستانی ۲ ـ آقای محمدابراهیم تقوی و ۳ ـ خانم جمیله باستانی ۴ ـ خانم فاطمه صارمی به وکالت از آمنه باستانی و سهام صداقتی به طرفیت اداره آموزش و پرورش آباده ۲ ـ سازمان زمین شهری آباده و به خواسته ابطال عملیات تملک پلاک ثبتی ۳۱۳۰ بخش فارس و تصمیمات غیرقانونی طرف‌های شکایت به شرح متن دادخواست طی دادنامه شماره ۱۵۱۲ مورخ ۲۶/۸/۱۳۸۶ ، چنین انشاء رأی نموده است : صرف‌نظر از اینکه شهرستان آباده جزء شهرهائی که ضرورت اجرای قانون زمین شهری در مورد آن اعمال گردد، نمی‎باشد و هرگونه تملک در اجرای قانون مذکور خلاف ضوابط و مقررات می‎باشد، توجهاً به اینکه آموزش و پرورش در اجرای تفویض اختیار حاصله از سازمان زمین شهری وقت اقدام به تملک نموده است و با عنایت به صراحت رأی شماره ۱۴۱ مورخ ۱/۱۱/۱۳۷۰ ، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری دایر بر اینکه اختیارات قانونی در تبصره ۶ ماده ۹ قانون زمین شهری برای وزارت مسکن وشهرسازی براساس صلاحیت و موقعیت و شخصیت وزارتخانه مرقوم تصویب و قائم به شخصیت حقوقی آن وزارتخانه بوده و هرنوع تفویض اختیار و واگذاری آن مستلزم تصویب قانون‌گذار است، لذا بخشنامه شماره ۱۴۹۰۸/ ل ـ ۱/۵۰۰/۱ مورخ ۲۳/۵/۱۳۸۶ ، وزارت مسکن و شهرسازی برخلاف قانون تشخیص و ابطال می‎گردد . بنا به مراتب با موجه تشخیص دادن شکایت حکم به ورود آن نسبت به سهم شکات صادر و اعلام می‎گردد . هیأت عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی‎البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‎نماید . رأی هیأت عمومی        اولاً : تعـارض در آراء شعـب سوم و پنجم دیـوان عدالت اداری احـراز گردید . ثانیاً : نظر به اینکه ماده ۹ قانون زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۱۳۶۶ ، در شهرهایی اجرا می‎شود که نامشان در فهرست پیوست قانون درج شده باشد و شهر آباده در آن فهرست قرار ندارد، اقدامات تملکی در اجرای ماده قانونی صدرالذکر و تبصره ۶ ذیل آن در شهر مذکور فاقد وجاهت قانونی است، لذا رأی شعبه سوم دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۵۱۲ مورخ ۲۶/۸/۱۳۸۶ ، درحدی که متضمن مطلب فوق می‎باشد صحیح و موافق مقررات تشخیص می‎گردد . این رأی به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‎الاتباع می‎باشد .

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدجعفر منتظری