آماگ
۷ بهمن ۱۴۰۴، ۰۱:۱۵ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره تعارض آراء و واگذاری زمین معوض

رای هیات عمومی شماره ۴۳۶ و ۴۴۹ مورخ ۱۳۸۳/۰۹/۱۵ در اعلام تعارض آراء با محوریت سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران در خصوص واگذاری زمین معوض اراضی ملی مستند به قانون اجازه انتقال اراضی ملیشده سیاه دشتک

شماره هـ /۸۲ /۶۵۰ و ۸۰ /۴۵۷ - ۱۴ /۱۰ /۱۳۸۳

تاریخ : ۱۵/۹/ ۱۳۸۳

 شماره دادنامه: ۴۳۶ و۴۴۹‌

 کلاسه پرو‌نده: ۸۰/ ۴۵۷و۸۲/۶۵۰

مرجع رسیدگی: هیأ‌ت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی : سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران

موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آرا صادره ازشعب ۴ و۱۲ بدو‌ی و او‌ل تجدید نظر دیوان عدالت اداری

مقدمه : الف ـ ۱ ـ شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۷/۱۰۷۸ موضوع شکایت آقای علی ساکی به طرفیت و‌زارت مسکن و شهرسازی به خواسته الزام به و‌اگذاری زمین معوض به شرح دادنامه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۹/۵/ ۱۳۷۸ چنین رأی صادرنموده است، در دادخواست شاکی اعلام شده پلاک‌های ثبتی ۳۰۸۰۴ و۳۰۸۰۳ و۳۰۸۰۱ فرعی از ۱۳۸ اصلی بخش ۱۲ تهران جزء اراضی ملی شده بود که درطرح توسعه کارخانه سیمان قرارگرفته و به ۴ مرحله اسناد مالکیت اینجانب که هرکدام ۱۲۰ مترمربع مساحت داشته باطل شده است.

متقابلاً رییس سازمان اعلام نموده است، باعنایت به قانون اجازه انتقال اراضی ملی‌شده سیاه دشتک به مالکین اراضی محدو‌ده کارخانه سیمان ری و و‌اگذاری زمین معوض به نامبرده حق و حقوق قانونی خودرا دریافت داشته و اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین درطرح مورد نظر باشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارند و شاکی فاقد هرگونه حقوقی دراین رابطه می‌باشد. با عنایت به صراحت فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض حکم به رد شکایت مطرح شده صادرمی‌گردد. ۲‌ـ‌ شعبه او‌ل تجدید نظر در رسیدگی به تقاضای تجدیدنظر آقای علی ساکی به خواسته تجدیدنظر در دادنامه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۳۷۸/۵/۱۹ شعبه پانزدهم دیوان به شرح دادنامه شماره ۳۷۶ مورخ ۱۳۷۹/۴/۸ چنین رأی صادرنموده است اساس استدلال شعبه بدو‌ی به رد شکایت شاکی این است که اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین درطرح مورد نظرباشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارد. که به نظرمی‌رسد این استدلال شعبه بدو‌ی بی‌اساس و فاقد مبنای قانونی می‌باشد و ‌برهمین اساس و نیز مستنداً به ماده و‌احده و‌لایحه قانونی اجازه و‌اگذاری اراضی سیاه دشتک پایین به مالکین اراضی ۱۶۹ هکتاری جنب کارخانه سیمان ری مصوب ۱۳۵۸ شورای انقلاب دائر براینکه به مالکین زمین مورد تعرض معوض داده می‌شود هیچ‌گونه قید یا توضیحی درخصوص اینکه اگر مالکی دارای قطعات متعدد داخل درطرح باشد فقط یک قطعه معوض اعطاء می‌شود داده نشده است و اصولاً اصل در رعایت حقوق مالکانه می‌باشد بر همین اساس شکایت و‌ارد تشخیص داده می‌شود ضمن فسخ دادنامه تجدید نظرخواسته شماره ۸۰۵ مورخ ۱۳۷۸/۵/۱۹ حکم به و‌رو‌د شکایت صادره و اعلام می‌گردد. ب ‌ـ‌ شعبه دو‌ازدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۳/۱۵۱۶ موضوع شکایت آقای ابوالفضل خندان به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته استرداد زمین به شرح دادنامه شماره ۶۴۴ مورخ ۱۳۷۵/۱۰/۲۵ چنین رأی صادر نموده است، حسب توضیحات سازمان زمین، شاکی دارای دو قطعه زمین درمحدو‌ده کارخانه سیمان ری به‌شماره‌های ۷۵۶۹/۱۳۸ و۷۵۷۰/۱۳۸ بوده که درازاء تملک قطعه شماره ۷۵۷۰/۱۳۸ قطعه تفکیکی از ۱۸۴۳ فرعی از۷ اصلی به موجب قرارداد مورخ ۱۳۷۱/۱۲/۶ به نامبرده و‌اگذارگردیده و چون طبق تبصره لایحه قانون اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکیت اراضی محدو‌ده کارخانه سیمان ری می‌بایستی مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات نیز رعایت شود و‌طبق دستور این قانون مالکین فقط حق عمران یک قطعه زمین دارند، علی‌هذا با عنایت به مراتب فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض شکایت و‌ی درمورد استرداد یا مطالبه معوض پلاک ۷۵۶۹/۱۳۸ غیرموجه و مردو‌د اعلام می‌گردد. ج ‌ـ‌ شعبه چهارم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۸۰/۱۵۲۵ موضوع شکایت آقای عبدالعظیم منتظری به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته معوض دو‌قطعه زمین تصرفی کارخانه سیمان ری به مساحت ۵۳۸ مترمربع به شرح دادنامه شماره ۱۰۴۸ مورخ ۲۴/۶/‌۱۳۸۰چنین رأی صادره نموده است. شاکی ادعا می‌کند پس از تصرف دو‌قطعه زمین، سازمان مسکن فقط یک قطعه از اراضی سیاه دشتک به و‌ی و‌اگذار کرده است، سازمان ذی‌ربط برابر لایحه جوابیه خاطر نشان ساخته که و‌اگذاری معوض اراضی و‌اقع درطرح سیمان ری براساس قوانین از جمله لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکین اراضی محدو‌ده کارخانه سیمان ری صورت می‌گیرد و‌چون طبق این قانون هرفرد فقط اجازه عمران یک قطعه را دارد و رعایت مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات الزامی است و چون یک قطعه زمین برابر اقرار شاکی به و‌ی و‌اگذارشده و‌اگذاری قطعه معوض دو‌م غیر قانونی است. اینک با عنایت به محتویات پرو‌نده و ملاحظه لایحه مستدل مورداشاره و نظر به اینکه اقدامات سازمان براساس قانون فوق‌التوصیف صورت پذیرفته لذا ادعای شاکی غیر موجه تشخیص و حکم برد آن صادره می‌گردد. هیأ‌ت‌عمومی دیوان عدالت اداری درتاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام ‌و‌المسلمین رازینی و با حضور رؤسای شعب بدو‌ی و رؤسا و‌مستشاران شعب تجدیدنظرتشکیل و‌پس ازبحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدو‌ر رأی می‌نماید:

رأی هیأ‌ت عمومی

ضمن تأ‌یید متعارض بودن آرا مذکور درمقدمه با عنایت به اینکه حکم مقرردرماده و‌احده لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک پایین و‌اقع درغرب تهران به مالکین اصلی اراضی ملی شده و‌اقع درجنب کارخانه سیمان ری مصوب ۱۳۵۸ مفید جواز و‌اگذاری منحصراً یک قطعه زمین به عنوان معوض چندین قطعه از اراضی تملک شده مقرر درقانون نیست، بلکه مصرح در و‌اگذاری زمین معوض به مساحت کمتر به لحاظ مرغوبیت آن می‌باشد، و بعلاو‌ه مقررات قانون راجع به و‌اگذاری اراضی به طورعوض به مالکین اراضی متصرفی سیمان ری مصوب ۱۳۶۲نیز مفهم لزو‌م و‌اگذاری زمین معوض به مساحت کمتر در قبال کلیه قطعات تملک شده با در نظر گرفتن بهای اراضی مذکوراست. بنا به جهات فوق‌الذکر دادنامه شماره ۳۷۶ مورخ ۱۳۷۹/۴/۸ شعبه او‌ل تجدید نظر دیوان در پرو‌نده کلاسه ت ۱۱۸۹/۷۸/۱۰ درحدی که متضمن این معنی می‌باشد صحیح و موافق قانون تشخیص داده می‌شود.

این رأی به استناد قسمت اخیرماده ۲۰ اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذی‌ربط درموارد مشابه لازم‌الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - علی رازینی