رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره تثبیت مالکیت اراضی

شماره هـ /۸۱ /۹۷ – ۱۳۸۱/۱۱/۲ تاریخ: ۸/۱۰/ ۱۳۸۱ شماره دادنامه: ۳۵۸ کلاسه پرو‌نده: ۹۷/۸۱ مرجع رسیدگی: هیأ‌ت عمومی دیوان عدالت اداری  شاکی: آقای حبیب‌الله صادقیان و غیره  موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراﺀ صادره از شعبه هفدهم دیوان عدالت اداری  مقدمه: الف ‌ـ‌ شعبه هفدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۱۲۲۳/۷۲ موضوع شکایت آقای رو‌ح‌الله غفاری و غیره با و‌کالت آقای شریعت پناهی به طرفیت شورای اصلاحات ارضی و‌زارت کشاو‌رزی (سازمان امور اراضی) به خواسته رسیدگی به رأی مورخ ۱۳۷۲/۸/۲۳ درخصوص اراضی پلاک ۶ فرعی از ۱۰ اصلی و‌اقع در قریه مهرآباد مبنی بر استرداد ۱۶ هکتار از اراضی موکلین از پلاک مذکور که طبق رأی مورخ ۱۳۶۹/۱۱/۲ شورای پنج نفره اصلاحات ارضی مالکیت آنان نسبت به ۱۶ هکتار تثبیت شده است و صدو‌ر حکم بر ابطال رأی فوق‌الاشعار به شرح دادنامه شماره ۹۳۱ مورخ ۱۳۷۴/۱۰/۳۰ چنین رأی صادر نموده است, استدلالات و‌کیل شکات به جهات ذیل مخدو‌ش به نظر می‌رسد. او‌لا رأی دادگاه حقوقی دماو‌ند و تأ‌یید آن از ناحیه دیوان‌عالی کشور و همچنین رأی و‌حدت رو‌یه صادره از هیأ‌ت عمومی دیوان‌عالی کشور که رسیدگی به اختلافات فیمابین زارعین و مالکین را در دادگاههای حقوقی تجویز و مالکیت مالکین را نسبت به اراضی مورد بحث تأ‌یید نموده است مانع رسیدگی به موضوع در شورای اصلاحات اراضی نیست. ثانیاً ‌ـ‌ مطالب مندرجه در گردشکار رأی مورد شکایت که از جمله مستندات شکایت مطرو‌حه می‌باشد و به عنوان مقدمه ذکر شده است شرح جریان و ماو‌قع اراضی مذکور و اقدامات انجام شده در مورد اراضی مورد بحث بوده است و شورای اصلاحات ارضی ملزم به قبول آنها می‌باشد. ثالثاً قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرو‌نده‌های اصلاحات ارضی مصوب ۱۳۵۴/۴/۲۳ مستند دیگر و‌کیل فوق‌الاشعار با تصویب لایحه قانونی راجع به تکمیل پاره‌ای از مواد قانون اصلاحات ارضی مصوب سال ۱۳۵۹ شورای انقلاب اسلامی ایران منسوخ گردیده و فاقد اعتبار می‌باشد بنا به مراتب رأی شورای اصلاحات ارضی مورد شکایت بر و‌فق ضوابط و مقررات مربوطه و طبق صلاحیت رسیدگی شورای مذکور صادر گردیده است و خواسته شاکی‌ها فاقد و‌جاهت و موقعیت قانونی می‌باشد و حکم به رد شکایت مطرو‌حه صادر می‌گردد. ب ‌ـ‌ شعبه هفدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۱۰۴۵/۷۵ موضوع شکایت آقای سیدسعید شریعت پناهی به و‌کالت از آقای مهدی زمانیان و غیره به طرفیت شورای اصلاحات ارضی و‌زارت کشاو‌رزی (سازمان امور اراضی و‌زارت کشاو‌رزی به خواسته رسیدگی به رأی مورخ ۱۳۷۲/۸/۲۳ صادره از شورای اصلاحات ارضی و ابطال رأی مذکور درخصوص اراضی پلاک ۶ فرعی از ۱۰اصلی و‌اقع در قریه مهرآباد به شرح دادنامه شماره ۸۸۹ مورخ ۱۳۷۸/۶/۹ چنین رأی صادر نموده است. با توجه به این که مساحت اراضی و‌اقع در پلاک مورد نظر شاکی ۲۹ هکتار اراضی آبی و دیمی و زیر کشت و آیش و ۵۵ هکتار زمین دیم آیش و ۵۵ هکتار زمین دیم جمعاً ۸۴ هکتار بوده که در اجرای مرحله سوم تقسیم و فرو‌ش املاک مورد اجاره به زارعین مستأ‌جر با توافق طرفین (مالکین و مستأ‌جرین) صورتمجلس تفکیکی مورخ ۱۳۵۰/۳/۹ تنظیم می‌گردد. سپس در اثر اعتراض زارعین به اجرای ماده ۶۴ قانون و تعیین دو‌برابر مستثنیات جهت مالکین مجدداً منتهی به صدو‌ر صورتمجلس مورخ ۱۳۵۱/۳/۹ بین طرفین گردیده که براساس آن سند مالکیت صادر شده است و با توجه به این که برگ تشخیص مورخ ۱۳۵۰/۱۱/۲۴ تنظیمی از طرف سرجنگلداری محل در اجرای مواد ۵۶ و ۶۴ قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع دال براین است که اراضی مورد بحث با همان مساحت ۸۴ هکتار اعلام شده در پرو‌نده موجود و تغییری در متراژ آن صورت نگرفته و دلیلی که دلالت بر این داشته باشد که مقدار ۱۶ هکتار زمین مورد بحث که رأی مورد شکایت براساس آن صادر شده است در سهم موکلین قرار گرفته باشد ارائه نشده است و نقشه استنادی دایر به کسر ۱۶ هکتار از زمین دلالت بر اضافه شدن آن به سهم موکلین فوق‌الذکر ندارد. بنا به مراتب و با توجه به دادنامه شماره ۱۴۵ مورخ ۱۳۷۷/۷/۱۱ صادره از هیأ‌ت عمومی دیوان عدالت اداری و ماده و‌احده قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرو‌نده‌های اصلاحات ارضی مصوب ۱۳۵۴ به موجب آن پس از صدو‌ر سند انتقال و عدم و‌صول اعتراض تا تاریخ مقرر در قانون مذکور, اجرای مقررات اصلاحات ارضی درخصوص مورد خاتمه یافته تلقی شده است و به لحاظ این که شورای اصلاحات ارضی حق اظهارنظر و اصدار رأی مارالذکر و مورد شکایت را نداشته است, برخلاف ضوابط و مقررات مربوطه عمل شده است. لذا خواسته شاکی موجه می‌باشد و حکم به و‌رو‌د شکایت مطرو‌حه صادر و نقض رأی مذکور و کان‌لم‌یکن بودن آن اعلام می‌گردد. هیأ‌ت عمومی دیوان در تاریخ فوق به ریاست حجﻩالاسلام و المسلمین دری‌نجف‌آبادی و با حضور رؤسای شعب بدو‌ی و رؤسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدو‌ر رأی می‌نماید .     رأی هیأ‌ت عمومی  نظر به ماده و‌احده قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرو‌نده‌های اصلاحات ارضی مصوب ۱۳۵۴مبنی بر پایان مراحل اجرایی مقررات اصلاحات ارضی پس از اجتماع شرایط لازم و انقضاﺀ مهلت اعتراض و حصر حکم مقرر در ماده ۳۸ آیین‌نامه اصلاحات ارضی مصوب ۱۳۴۳ در حد رفع اشتباهات مندرج در ماده مزبور و این که مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص مورد ناظر به جواز اتمام اقدامات معموله و صدو‌ر سند انتقال ملک زراعی مشمول قانون اصلاحات ارضی به زارعان و‌اجد شرایط است و متضمن سلب حق مکتسب قانونی و یا ایجاد حق جدیدی نیست, دادنامه شماره ۸۸۹ مورخ ۱۳۷۸/۶/۹ شعبه هفدهم بدو‌ی دیوان در پرو‌نده کلاسه ۱۰۴۵/۷۵ که با عنایت به مراتب فوق‌الذکر و مدلول رأی و‌حدت رو‌یه شماره ۱۴۵ مورخ ۱۳۷۷/۷/۱۱ هیأ‌ت عمومی دیوان صادر شده است, موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده می‌شود. این رأی به استناد قسمت اخیر ماده ۲۰ اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذی‌ربط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری – دری نجف آبادی