دیوان عدالت اداری
تاریخ: ۶/۱۲/۷۰ ـ شماره دادنامه: ۱۵۹
کلاسه پرونده: ۷۰/۱۵۶ ـ ۷۰/۱۷۹
شاکی : آقای محمدصادق اسماعیلپور ـ آقای محمود سزاواربندی
مقدمه و گردش کار : الف ـ شعبه هجدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۶۹/ ۳۵۶موضوع شکایت آقای رمضانعلی باقرزاده بطرفیت هیأت حل اختلاف مالیات تعاون ملی و امور اقتصاد و دارایی خراسان بخواسته اعتراض به رأی هیأت حل اختلاف تعاون ملی طی دادنامه شماره ۸۹۷ـ۱۹/۱۲/۶۹ چنین رأی صادر نموده است: بر رأی شماره ۸۶مورخه ۱۵/۵/۶۹ تعاون صادره از هیأت حل اختلاف مالیات تعاون ملی استان خراسان ایرادات ذیل وارد است: الف ـ هرچند بموجب نظریه شماره ۱/۸۶۶/۴ مورخه ۱۱/۷/۶۹ هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی املاک متعلق به اشخاص حقیقی مورد استفاده برای هتلداری و سینما جزﺀ داراییهای مشمول قانون مالیات تعاون ملی برای بازسازی میباشند و با قبول این نظر و فرضیه که اشتغال به هتلداری تولید صنعتی مصطلح تلقی نمیگردد و هتل در ردیف املاکی که برای تولیدات صنعتی و کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند محسوب نمیشود. و اما تلقی مطلق هتل بعنوان واحد تجارتی صرف و تعمیم وصف تجارتی به تمام اجزاﺀ طبقات و واحدهای مربوطه به آن و حتی طبقاتی از هتل که اختصاص به سکونت و اقامت مسافر و توریست دارد و محاسبه مالیات تعاون ملی مربوطه برمبنای مجموع دو ضریب مندرج در شق ۱ و ۲ از ماده ۵قانون مالیات تعاون ملی برای بازسازی فاقد مجوز و محمل قانونی است. مطابق ماده ۹۶قانونن مالیاتهای مستقیم صاحبان هتلها و متلها موظف به نگهداری دفاتر قانونی هستند و این امر به اعتباری تاجر تلقی کردن صاحب هتل و تجاری محسوب داشتن حرفه هتلداری است اما دستور ماده یاد شده به مفهوم تجارتی محسوب نمودن کلیه متعلقات هتل اعم از محلهای مسکونی و خدماتی و راهروها و غیر آن نیست اگر مطابق دستور ماده ۹۶ قانون مالیاتهای مستقیم الزام صاحبان هتلها را به نگهداری دفاتر قانونی دلیل بر تجاری صرف تلقی کردن تمام اجزاﺀ هتلها و متلها بدانیم این امر ملازمه دارد با تجارتی حساب کردن دفاتر وکلا کارشناسان و مترجمان رسمی دادگستری و صاحبان دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و مطب پزشکان و دندانپزشکان که در ردیفهای ۱۲ ـ ۱۷ ـ ۱۸از ماده ۹۶ موظف به نگهداری دفاتر قانونی گردیدهاند.
ب ـ نظر به اینکه به حکایت نامه شماره ۱۷۵۳۷ مورخه ۱۹/۳/۶۹ شهرداری مشهد خطاب به اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان خراسان اعلام گردیده است که انبار شخصی متعلق به آقای علی باقرزاده صفاریان واقع در کیلومتر شش جاده مشهد به قوچان از نظر شهرداری یک ساختمان فاقد پروانه و غیرمجاز میباشد که هیچگونه استفادهای تحت عنوان میدان ترهبار و غیره نمیتوان از آن نمود و به همین دلیل در حال حاضر موضوع در کمیسیون موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها با درخواست تخریب مطرح است . و باتوجه به اینکه نامه فوق معارض با نامه شماره ۲۲۸۸۹ مورخه ۲۳/۲/۶۹ شهردار منطقه ۲ مشهد خطاب به معاونت امور مالی و اداری شهرداری مشهد در مورد تجارتی شناختن ساختمان احداثی در ملک شاکی واقع در جاده سنتو مقابل کارخانه سیم مشهد است باعنایت به اینکه در هر دو نامه فوقالاشاره به طرح موضوع احداث ساختمان بدون مجوز در کمیسیون موضوع تبصره الحاقی به ماده ۱۰۰ قانون شهرداری شده و اعلام گردیده که تقاضای تخریب ساختمان بعمل آمده اخذ مالیات تعاون ملی و محاسبه این مالیات برمبنای مجموع ضرایب مندرج در شقوق ۱ و ۲از ماده ۵ قانون یاد شده بدون احراز تجارتی بودن آن و نیز با احتمال تخریب فاقد توجیه و محمل قانونی است. ج ـ عدم محاسبه بدهیهای مسلم و مدلل که دلایل کافی بر اثبات آنها موجود است نظیر بدهیهایی که در نامهها و مکاتبات مراجع قضایی رسمی و اداری مندرج است در کسر منابع مورد اشاره از مجموع ارزش داراییهای مشمول و در احتساب مالیات تعاون ملی مربوط به هر ملک و پلاک ثبتی مشمول مالیات تعاون خلاف تصریحات قانونی در این زمینه است. د ـ و بالاخره هرچند مطابق ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی را که ملک به اسم او ثبت شده و یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده و این انتقال نیز در دفتر املاک به ثبت رسیده یا اینکه ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد مالک خواهد دانست ... اما نامه شماره ۱۲۰۹ مورخه ۱۱/۱۱/۶۶ بانک سپه مشهد خطاب به اداره دارایی حوزه ۲۱۳ مالیاتی شهرستان مشهد مبنی بر اینکه ... بانک سپه اقدام به خرید ملک باقیمانده پلاک ۵۹۹ فرعی از ۲۳۲ اصلی بخش ۹ مشهد واقع در خیابان دانشگاه نبش کفانی نموده که متعلق به بانو زهرا قاضی حسینی میباشد و مشخصات متراژ بشرح زیر است... و عدم اعلام پاسخ تا مورخه ۱/۷/۶۷ و اعلام شمول آن به قانون تعاون ملی حکایت از حسن جریان امور اداری توسط سازمان وصول مالیات حقه دولت نمینماید. بنابه مراتب رأی شماره ۸۶ مورخه ۱۵/۵/۶۹ هیأت حل اختلاف مالیات تعاون ملی استان خراسان مخدوش است حکم به ابطال آن صادر و اعلام میشود رسیدگی مجدد به هیأت مذکور با ملحوظ نظر قرار دادن حکم دیوان ارجاع میگردد.
ب ـ شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۷۰/۴۳۰ موضوع شکایت آقای محمد صادق اسماعیلپور بطرفیت اداره کل دارایی و امور اقتصادی خراسان بخواسته برآورد مالیات نسبت به مسافرخانه طی دادنامه شماره ۷۶۲ـ۳۱/۶/۷۰ چنین رأی صادر نموده است: در لایحه جوابیه مورخ ۳/۵/۷۰ مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان آمده است: ارزش داراییها با رعایت بندهای ۱ و ۲ ماده ۵ قانون تعاون ملی محاسبه و از مأخذ ۴۴۸۸۶۲۱۲۳ ریال جمع کل ارزش داراییها و پس از کسر معافیت مقرر قانونی مبلغ ۵۹۷۷۲۴۲۵ ریال مالیات و ۲۹۸۸۶۲۱۳ ریال جریمه مطالبه گردیده است. با اعتراض مودی موضوع در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مطرح در نهایت آراﺀ مورخ ۲۶/۹/۶۹ و ۱/۱۱/۶۹ با بخشودگی جریمه متعلقه برگ قطعی شماره ۱۰۸ـ۲۴/۱/۷۰ صادر و ابلاغ گردیده است و اضافه گردید در مورد آن قسمت از مغازههای پاساژ که در اختیار مستأجرین میباشد محاسبه ارزش سرقفلی بعمل نیامده و موضوع ۲۰ سال قدمت ساختمان حسب محاسبات مذکور در گزارش مبنای محاسبه مأخذ ۷۵% میباشد و ۲۵% تخفیف قدمت منظور گردیده است و از بابت آسانسور حسب محاسبات موجود هیچگونه ارزش اضافی در محاسبات منظور نگردید احتساب کل متعلقات ملک اعم از راهروها و سرویس و غیره بموجب پروانه تجاری صادره از شهرداری صورت پذیرفته است احتساب بند ۲ ماده ۵ قانون تعاون ملی موضوع پنج برابر ارزش ملک بعنوان سرقفلی کلی و بطور عام بوده و احتساب ضریب مذکور در طبقات مختلف یکسان پیشبینی گردیده است و بموجب نامه شماره ۴۵۴۶ مورخ ۲۱/۱۲/۶۸ مدیریت امور حقوقی و املاک شهرداری و نامه شماره ۹۹۵۵/۸۳۰ مورخ ۱۴/۷/۶۹ مجری طرح نوسازی فلکه حضرت رضا علیهالسلام در تاریخ ۱/۷/۶۷ فاقد طرح مصوب اجرایی بوده. آستان قدس رضوی در اجرای طرح توسعه تأمین خسارت از طریق خریداری ملک واقع در طرح به قیمت روز اقدام مینماید. محتویات پرونده مالیاتی ارسالی حاکیست که هیأت حل اختلاف مالیاتی تعاون ملی پس از رسیدگیهای لازم سرانجام بموجب رأی ۳۰۸ـ۲۶/۹/۶۹ ارزش دارایی مشمول مالیات تعاون ملی مبلغ ۴۴۸۸۶۲۱۲۳ ریال تأیید و درخواست بخشودگی جریمه را به علت عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی قابل پذیرش تشخیص نداده است مجدداً پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی تعاون ملی مطرح و بموجب رأی ۴۳۷ـ۱/۱۱/۶۹ ارزش دارایی مشمول مالیات تعاون ملی مبلغ ۴۴۸۸۶۲۱۲۳ ریال تأیید و باعنایت به رأی شماره ۷۱۹۵/۴/۳۰ـ۲۸/۵/۶۹ شورای عالی مالیاتی فقط جرایم مربوط به داراییها ذکر نشده در اظهارنامه تسلیمی مودی مورد مطالبه قرار گیرد. بنابه مراتب و باتوجه به قانون مالیات تعاون ملی و مجموع محتویات پرونده ایراد و اشکال قانونی که خدشه بر آراﺀ هیأتهای حل اختلاف مالیاتی تعاون ملی وارد نماید مشهود نگردید و از ناحیه شاکی دلیل و مدرکی که مبین نقض قانون باشد ارائه نشده لذا شکایت بیوجه تشخیص و مردود است.
ج ـ شعبه بیست و یکم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۶۹/۱۱۸۰ موضوع شکایت آقای محمود سزاواربندی بطرفیت اداره امور اقتصادی و دارایی خراسان بخواسته رسیدگی به پرونده مالیات تعاون ملی و فسخ آراﺀ شماره ۱۹۵ و ۱۹۶ هیأت حل اختلاف بشرح دادنامه شماره ۶۴۷ـ۳۰/۷/۷۰ چنین رأی صادر نموده است: نظر به اینکه در نحوه رسیدگی به پرونده امر تخلفی از مقررات و موازین بنظر نمیرسد حکم به رد شکوائیه صادر میگردد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجﻩالاسلام محمدرضا عباسی فرد و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل, و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراﺀ بشرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی :
ماده ۹۶ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ۶۶ مجلس شورای اسلامی صاحبان هتلها و متلها را موظف به نگهداری دفاتر قانونی نموده و این امر نشانگر اینست که قوانین مالیاتی هتلها و متلها را واحدهای تجاری تلقی نموده و نظر باینکه بند ۲ ماده ۵قانون مالیات تعاون ملی برای بازسازی مصوب اسفند ماه ۶۷ مجلس شورای اسلامی مصرح است درمورد حق واگذاری محل سرقفلی در تهران و مراکز استانها معادل ۵ برابر ارزش معاملاتی ملک در تاریخ ۱/۷/۶۷ تعیین و محاسبه میگردد با صراحت بند مرقوم که بصورت مطلق بیان گردید تمام اجزاﺀ و طبقات هتل که برای اقامت و استراحت و خدمات مسافرین مورد استفاده قرار میگیرد شامل حق واگذاری قرار میگیرند (اذن در شیئی اذن در لوازم آنست) بنابراین آراﺀ شعبه چهارم و بیست و یکم که برمبنای این نظر صادر شده منطبق با اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود این رأی به حکم قسمت اخیر ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع مربوط در موارد مشابه لازمالاتباع است.