نظریه مشورتی تقسیم سود مشارکت

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 1652/96/7 مورخ 1396/07/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اختلاف در تقسیم سود و اجرت المثل بین شرکا در قرارداد شفاهی مشارکت بیل مکانیکی: در مورد سوال مطرح شده که متعلق به دو مالک با سهم مساوی از یک دستگاه بیل مکانیکی است که به مدت 20 سال به صورت مشارکت عمل کرده‌اند و هیچ قرارداد کتبی بین آنها نبوده، نظریه مشورتی بیان می‌دارد که نحوه تقسیم سود براساس قرارداد شفاهی تا حدی که برای دادگاه و با توجه به شواهد قابل احراز باشد معتبر است. در صورت عدم توافق بر سهم سود خالص، تقسیم به صورت مساوی خواهد بود و شریکی که دستگاه را اداره می‌کند حکم امین را دارد و نمی‌تواند بابت منافع غیر مستوفات اجرت المثل مطالبه کند، مگر در صورت تعدی یا تفریط که ممکن است مسئول جبران خسارت شود.

استعلام

الف مالک 3 دانگ دستگاه بیل مکانیکی است و ب مالک 3 دانگ دیگر ب به مدت 20 سال با اذن الف بر روی بیل مکانیکی کار کرده است و بنای طرفین بر این بوده که درآمد خالص تقسیم شود اما طرفین قرار داد کتبی و نحوه تقسیم مشخصی را اعلام نکرده اند حال الف دادخواست مطالبه کارکرد بیل مکانیکی را از تاریخ 1385 تا اجرای حکم داده است

سوال: الف- چه قرار دادی بین طرفین حاکم است آیا قرارداد شرکت است یا قرارداد اجاره یا استیفاء از مال غیر با اذن؟

ب- آیا به الف اجرت المثل به نسبت 3 دانگ تعلق می گیرد یا سود ناشی از عقد شرکت؟

ج- آیا اجرت المثل منافع غیر مستوفات و هزینه خواب بیل مکانیکی در ایام توقیف نیز توسط الف قابل مطالبه است یا خیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

الف و ب: در فرض سوال که دو نفر هر یک مالک سه دانگ از یک دستگاه ماشین سنگین هستند و حسب مفاد استعلام بنای طرفین بر این بوده است که درآمد خالص تقسیم شود، به نظر می رسد راجع به تقسیم سود باید براساس قرارداد شفاهی طرفین تا حدی که برای دادگاه و با توجه به مجموعه محتویات پرونده و اوضاع و احوال قابل احراز است، رفتار شود و قرارداد راجع به نحوه تقسیم سود حاصل گرچه شفاهی باشد در حدود ماده 10 قانون مدنی معتبر است و اگر راجع به میزان سهم هریک از سود خالص توافق نشده باشد، سهم هریک از این سود باالسویه است و بدیهی است سود خالص پس از کسر هزینه ها از جمله اجرت عمل شریکی که روی دستگاه مزبور کار کرده است، حاصل می شود.

ج: شریکی که دستگاه مشاعی به وی سپرده شده است، با عنایت به ماده 584 قانون مدنی احکام امین بر وی بار می شود و دریافت اجرت المثل منافع غیر مستوفات از امین فاقد وجاهت قانونی است ولی اگر تعدی و تفریط وی احراز شود چنانچه به نظر دادگاه بر عمل وی اتلاف صدق نماید، با عنایت به صدر تبصره 2 ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 مسؤول جبران خسارت شریک دیگر است.