چکیده نظریه شماره 7/1400/2009 مورخ 1400/01/07 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره پرداخت بهای روز زمین پس از ارجاع به کارشناسی: بهای زمین همان بهای تعیینشده در مرحله کارشناسی است و تنها در مواردی که انجام معاملات مستلزم تعیین قیمت عادله روز از طرف کارشناس رسمی است، نظریه اعلام شده نیاز به تجدید کارشناسی دارد.
استعلام
در صورتی که خواسته خواهان مطالبه بهای عادله روز زمین تملک شده بوده و دادگاه پس از ارجاع به کارشناسی ملک حکم به محکومیت خوانده دعوی به پرداخت مبلغ ارزیابی شده در زمان رسیدگی صادر کند، مبنای وصول قیمت ملک همان قیمت زمان رسیدگی دادگاه است یا می بایست در زمان اجرای حکم مجددا با جلب نظر کارشناسی، قیمت روز ملک از محکوم علیه پرونده اجرایی وصول و در حق محکوم له پرداخت شود. به عبارت دیگر، منظور از پرداخت قیمت عادله روز، قیمت ارزیابی زمان کارشناسی در مرحله رسیدگی است یا قیمت زمان اجرای حکم؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
مقررات تبصره ذیل ماده 19 قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381 همان گونه که در متن آن آمده است، در مواردی قابل اعمال است که انجام معامله مستلزم تعیین قیمت عادلانه روز از طرف کارشناس رسمی باشد و نه در همه مواردی که کارشناسان اظهار نظر می کنند؛ بنابراین در فرض سؤال که قیمت عادله روز تعیین و به پرداخت آن حکم شده است، رأی صادر شده از اعتبار امر مختوم برخوردار است و اجرای احکام جز اجرای رأی قطعی، اختیار و تکلیف دیگری ندارد.