آماگ
۵ بهمن ۱۴۰۴، ۲۰:۴۶ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

نظریه مشورتی شرط فسخ معامله و قولنامه

نظریه مشورتی شماره ۷/۲۹۰ مورخ ۱۳۷۶/۰۲/۲۲ اداره کل حقوقی قوه قضائیه درباره خیار شرط و معاملات ملکی مستند به مواد ۳۹۹ تا ۴۰۱ قانون مدنی و ۴۶ تا ۴۸ قانون ثبت اسناد

سؤال ـ با توجه به مواد (۳۹۹، ۴۰۰ و ۴۰۱) قانون مدنی چنانچه در مبایعه نامه ذکر شده باشد که هر کدام از انجام معامله منصرف شود می بایست مبلغ................. ریال به طرف دیگر بدهد آیا این شرط که درآن مدت زمان معین برای فسخ معامله مشخص نشده است، این شرط چگونه و به چه ترتیب می بایست مورد استفاده منصرف از معامله قرار گیرد؟

نظریه اداره حقوقی

چنانچه سند عادی دلالت بر وقوع بیع داشته باشد و با توجه به مواد (۴۶، ۴۷(*) و ۴۸) قانون ثبت اسناد و املاک قابل قبول در محاکم باشد و کلیه شرایط انجام معامله بیع رعایت و در سند عادی منعکس شده باشد قاعدتاً باید تاریخ تنظیم سند عادی و موعد حضور طرفین در محضر برای تنظیم سند رسمی انتقال ملک مشخص باشد و بنا به مراتب مذکور و با عنایت به ماده (۴۰۰)(*) قانون مدنی آغاز مدت خیار شرط تاریخ تنظیم سند عادی و ایشان مدت، موعد حضور طرفین در دفترخانه اسناد رسمی است و لذا مورد از مصادیق شرایط مجهولی که جهل به آن به قرارداد سند عادی سرایت کند و موجب بطلان آن شود نیست. اما اگر در قرارداد مهلتی برای استفاده از خیار شرط و یا مهلت معینی برای مراجعه به دفترخانه و تنظیم سند رسمی معین نشده باشد دراین صورت طبق مفاد ماده (۴۰۱)(*) قانون مدنی هم شرط خیار و هم بیع باطل خواهد بود. اگر سند تنظیمی قولنامه و قرارداد بیع در آینده باشد مورد مشمول ماده (۱۰)(*) قانون مدنی بوده و احکام بیع و خیارات درآن مورد جاری نیست و توافق طرفین معتبر است.

*-مواد ۴۶ و ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت در ذیل نظریه شماره ۴۱۲ آورده شده است.

*-ماده ۴۰۰ قانون مدنی - اگر ابتدای مدت خیار ذکر نشده باشد ابتدای آن از تاریخ عقد محسوب است والا تابع قرارداد متعاملین است.

*-ماده ۴۰۱ - اگر برای خیار شرط مدت معین نشده باشد هم شرط خیار و هم بیع باطل است.

*-ماده ۱۰ قانون مدنی:

قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آنرا منعقد نموده اند در صورتیکه مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.