نظریه مشورتی بیع مستحق للغیر؛ ابطال سند معارض و معامله فضولی ماده ۳۹۱ قانون مدنی

همان طورکه از مقررات ماده ۳۹۱ ق.م هم استنباط می شود اگر مبیع مستحق للغیر درآید، آن معامله فاسد است و طبق ماده ۳۶۵ ق.م بیع فاسد اثری در تملک ندارد و لذا چنین معامله ای باطل است. مع ذلک نظر به اینکه اثبات بطلان معامله فاسد، مستلزم اثبات فساد آن معامله است بخصوص در مواردی که مستند انجام چنین معامله ای سند رسمی باشد دادگاه باید به درخواست ذی نفع ضمن اصدار حکم ثبوت فساد معامله، بطلان آن و بی اعتباری سند رسمی انجام معامله موصوف را مورد حکم قرار داده مقرر دارد مراتب بی اعتباری سند رسمی در اجرای ماده ۷۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب۱۳۵۴ به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام شود. مع ذلک اگر حکم اعلام فساد و بطلان معامله دلالت صریح بر بی اعتباری مفاد سند رسمی کند می توان نسبت به اعمال ماده ۷۱ قانون مزبور اقدام نمود تا بی اعتباری سند در دفتر املاک ثبت شود و در این صورت نیازی به اصدار حکم جداگانه ابطال سند نیست.