نظریه مشورتی تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها و قلع و قمع

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/96/892 مورخ 1396/04/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جرایم آنی و مرور زمان در تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها: بزه موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ­ها از جمله جرایم آنی محسوب می‌شود؛ زیرا با تحقق رکن مادی این جرم، بدون اخذ مجوز، تغییر کاربری اراضی انجام می‌شود. بر اساس ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورت شمول مرور زمان، تعقیب کیفری برای چنین جرمی متوقف می‌گردد. بنابراین، در صورت تحقق شرایط مرور زمان، مرجع قضایی باید قرار موقوفی تعقیب صادر کند. همچنین، مجازات تغییر کاربری بدون مجوز، شامل قلع و قمع بنا و جزای نقدی است، اما در مواردی که حکم برائت یا عدم تعقیب به‌علت مرور زمان صادر شود، صدور حکم به قلع و قمع نیز منتفی می‌باشد. قلع و قمع بنا ماهیت مجازات را ندارد و در دسته‌بندی مجازات‌های تعزیری بر اساس قانون مجازات اسلامی 1392 جای نمی‌گیرد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1- بزه موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ­ها (اصلاحی 1/8/1385) از جمله جرایم آنی است؛ زیرا با تحقق رکن مادی این جرم، یعنی تغییر کاربری در اراضی موضوع این قانون، بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1 (اصلاحی 1/8/1385) ماده 1 قانون مذکور مانند ایجاد بناء، برداشتن یا افزایش شن و ماسه، گودبرداری و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی تغییر کاربری محسوب می­گردد، بزه موضوع ماده 3 قانون مزبور (بزه تغییر کاربری غیرمجاز) تحقق یافته است و رأی وحدت رویه شماره 730-28/3/1392 هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز به دلالت التزامی دال بر آنی بودن این جرم است.

2- طبق ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و بند ث این ماده، مرور زمان از موانع تعقیب کیفری است و در مواردی که مانع تعقیب کیفری وجود دارد، موجب قانونی جهت رسیدگی به ماهیت موضوعات کیفری مطروحه نمی­باشد و با توجه به پاسخ بند 1، بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی و باغ­ها، از جمله "جرایم آنی" است؛ لذا با حصول شرایط مقرر در قانون، می­تواند مشمول مرور زمان گردد. در فرض سؤال نیز در صورت شمول مرور زمان تعقیب نسبت به بزه مذکور، مرجع قضایی رسیدگی­کننده باید نسبت به صدور قرار موقوفی تعقیب اقدام نماید.

(3 و 4)- طبق ماده 3 (اصلاحی 1/8/1385) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ­ها، مجازات مرتکب بزه تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ­ها بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1 ماده 1قانون مذکور، علاوه بر "قلع و قمع بنا"، پرداخت جزای نقدی به شرح مقرر در ماده 3 قانون مزبور است؛ لذا صدور حکم به قلع و قمع بنا صرفا در صورت احراز تحقق بزه و ضمن صدور حکم محکومیت مرتکب توسط مرجع قضایی، امکان­پذیر است. بنابراین، در مواردی که دادگاه حکم برائت متهم را صادر می­کند یا به لحاظ شمول مرور زمان، بزه تغییر کاربری غیرمجاز اساسا قابل تعقیب نیست، صدور حکم به "قلع و قمع بنا" نیز منتفی است. ضمنا در تقسیم­بندی مجازات­های تعزیری موضوع ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392، مجازاتی تحت عنوان قلع و قمع بنا وجود ندارد؛ بنابراین قلع و قمع بنا طبق ماده 3 قانون صدرالذکر نیز ماهیت مجازات را ندارد.