رای هیات عمومی درباره ابطال بند دفترچه راهنمای آزمون سراسری

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ شماره دادنامه: ۲۶۹۱ شماره پرونده: ۰۱۰۱۶۱۴ مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای مهدی حسین دوست موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) از جزء ۲ ـ ۲ ـ ۲ ( شرایط اختصاصی) ذیل قسمت ۲ ـ ۲ (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری) مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰ ۱  گردش کار: شاکـی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلـی ابطال بنـد (ب) ذیل قسمت ۲ـ۲ـ۲ (شرایط اختصاصی) ذیل قسمت ۲ـ۲ (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری) مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: "با توجه به اینکه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری پیش از این مطابق دادنامه ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۹۵۰ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۱۶ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۶۰ ـ ۱۴۰۱/۵/۴ حکم به ابطال مقرراتی صادر کرده است که بر اساس آنها دانشجـویان مشغول به تحصیل برای ثبت نـام در آزمـون باید تا مـوعد مقرر به صورت قطعی از تحصیل انصـراف دهند، بنابراین درخواست ابطال بند (ب) از جزء ۲ـ۲ـ۲ (شرایط اختصاصی) از بند ۲ـ۲ـ (شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در ازمون سراسری) از بخش دوم دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در ازمون سراسری ورود به دانشگاه ‌ها و موسسات آموزش عالی سال ۱۴۰۱ که متضمن لزوم انصراف دانشجویان مشغول به تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی برای قبولی در آزمون سراسری ۱۴۰۱ است مغایر با مفاد دادنامه‌ های هیأت عمومی که بالاتر ذکر شد می ‌باشد و بر اساس ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خواستار ابطال آن هستم." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: "۲ـ۲ـ۲ـ شرایط اختصاصی  ب) پذیرفته شدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ می ‌توانند در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ ثبت نام و شرکت نمایند. ضمناً متقاضیان مذکور و نیز دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلی اعم از کاردانی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی ارشد (پیوسته و ناپیوسته) و دکتری عمومی یا تخصصی برای شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ باید تا تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۵ با تکمیل فرم شماره ۲ و تأیید دانشگاه محل تحصیل انصراف قطعی خود را اعلام کنند و بند ۳۲ تقاضانامه ثبت نام را علامت بزنند در صورت عدم انصراف قطعی از تحصیل تا تاریخ فوق، در صورت قبولی در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ قبولی آنان در آزمون لغو خواهد شد." علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به سازمان سنجش آموزش کشور تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیأت عمومی، پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.  هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است. رأی هیأت عمومی اولاً براساس بند سوم اصل سوم و اصل سی‌ام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تحصیل حقی است برای عموم شهروندان و منع آن برمبنای قسمت اخیر ماده ۱ قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال ۱۳۵۳ جز با مجوز قانونی امکان‌پذیر نیست. ثانیاً وظایف و اختیارات شورای سنجش و پذیرش دانشجو طی شش بند در ماده ۳ قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی احصاء شده و از هیچ یک از بندهای مذکور، صلاحیت ایجاد محرومیت از ثبت‌ نام و شرکت در آزمون برای پذیرفته‌ شدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ و همچنین دانشجویان دوره روزانه‌ همه مقاطع تحصیلی که تا تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۵ انصراف نداده‌ اند، استنباط نمی ‌شود. ثالثاً ایفای وظیفه «برنامه ‌ریزی، هماهنگی و نظارت» که مطابق صدر ماده ۲ قانون یاد شده به شورای مزبور واگذار شده، مجوزی بر ایجاد تضییق برای شرکت در آزمون برای دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه تمامی مقاطع تحصیلی در صورت عدم انصراف تا تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۵ نیست و این دسته از افراد می ‌توانند در صورت قبولی در آزمون و تا قبل از ثبت نام در دانشگاه محل قبولی نسبت به انصراف از دانشگاه قبلی محل تحصیل خود اقدام کنند. بنا به مراتب فوق، بند (ب) از جزء ۲ـ۲ـ۲ با عنوان «شرایط اختصاصی» ذیل قسمت «۲ـ۲ـ شرایط عمومی و اختصاصی ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری» مندرج در صفحه ۲۱ دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری سال ۱۴۰۱ که پذیرفته‌ شدگان دوره روزانه آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ و نیز دانشجویان در حال تحصیل در دوره روزانه همه مقاطع تحصیلـی را در صورت عـدم انصراف تا تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۵ مجاز به ثبت ‌نام و شرکت در آزمـون سال ۱۴۰۱ ندانسته، خارج از حدود اختیار مرجع تصویب ‌کننده آن و خلاف قوانین فوق‌الذکر است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌ شود. رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری