۶ بهمن ۱۴۰۴، ۰۸:۵۹•ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴
ابطال مصوبه تعرفه عوارض شورای بوکان
بررسی رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شماره ۱۴۲۶ درباره ابطال تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی شورای اسلامی شهر بوکان و آشنایی با مرجع رسیدگی
شماره ۹۹۰۲۴۷۵ –۱۶ / ۶ / ۱۴۰۰ بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۲۶ ۶ / ۶ / ۱۴۰۰ با موضوع ابطال بند ۲ تعرفه شماره ۲۱ـ ۲ سال ۱۳۹۶، بند ۲ تعرفه شماره ۱۹ ـ ۲ سال ۱۳۹۷، بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ سال ۱۳۹۸، بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ سال ۱۳۹۹، بند ( الف ) ماده ۷ و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۷ سال ۱۳۹۶، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۴ سال ۱۳۹۷، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ سال ۱۳۹۸ و بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ سال ۱۳۹۹ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی مصوب شورای اسلامی شهر بوکان از تاریخ تصویب » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد . مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : ۱۴۰۰ / ۶ / ۶ شماره دادنامه : ۱۴۲۶ شماره پرونده : ۹۹۰۲۴۷۵ مرجع رسیدگی : هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای صلاحالدین رنجبری بلوز موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ( الف ) ماده ماده ۷ و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۷ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۶، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۴ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۷، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۸ و بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۹ شهرداری بوکان گردشکار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال موارد خواسته شده در ستون موضوع شکایت و خواسته را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که : " در سال ۱۳۹۸ زمینی به مساحت ۳۳۴ / ۷۳ مترمربع پلاک ثبتی بخش ۱۷ بوکان از خانم نسرین حسینی اصل خریداری نموده قبل از انتقال سند به استناد وکالتنامه درخواست صدور پروانه ساختمانی به نام فروشنده نمودم و کلیه عوارضات توسط اینجانب به حساب شهرداری واریز که مبلغ ۲۵۱ / ۳۹۸ / ۹۸۸ ریال بابت هزینه آمادهسازی از قبیل بتن معابر و پیادهرو، زیرسازی، آسفالت، جدول پاکاتیو، جدول دو طرفه جوب و فضای سبز اخذ گردیده در سال ۱۳۷۸ برابر صورت جلسه تفکیکی دفترخانه اسناد رسمی ۱۲ بوکان از شهرداری استعلام و شهرداری طی نامه ۱۳۷۸ / ۸ / ۱۹ اعلام کرده ملک به مالکیت بنیاد شهید در حق خانم نسرین حسینی اصل با توجه به طرح هادی در مسیر طرح عمرانی قرار نداشته و با شهرداری مفاصاحساب نموده است . شورای اسلامی شهر در راستای قانون تشکیلات، وظایف و ... خارج از حیطه و اختیارات خود اقدام به تصویب مصوبه غیرقانونی مبنی بر اخذ هزینههای آمادهسازی و فضای سبز از مرتبطین نموده و ابطال آن را از تاریخ تصویب درخواست کرده و به استناد ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال ۸۰ و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه سال ۱۳۸۹ و ماده ۱ قانون نوسازی و عمران شهری مصوب سال ۱۳۴۷ و اصلاحیههای بعدی و تبصره ۴ ماده ۴ لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب سال ۱۳۵۹ و اصلاحات سال ۱۳۸۸ مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و ... درخواست ابطال آن را خواسته است . با عنایت به مراتب فوق و با توجه به قوانین جاری و اعمال ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و آراء مذکور هیأت عمومی دیوان تقاضای رسیدگی و ابطال مصوبات شورای اسلامی شهر بوکان را از زمان تصویب از قضات معزز دیوان را دارم ." متن مقررههای مورد اعتراض به شرح زیر است : " ۱ـ ابطال بند ۲ تعرفه شماره ۲۱ـ ۲ عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۶ ـ عوارض فضای سبز ردیف عنوان تعرفه عوارض مأخذ و نحوه محاسبه عوارض توضیحات ۲ فضای سبز معادل ۵ % عوارض زیربنا و عرصه بند ۱ : این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد . بند ۲ : ضریب k حداکثر پنج درصد تعیین میگردد . بند ۳ : عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رأی ابقاء صادر میشود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد . ۲ـ ابطال بند ۲ تعرفه شماره ۱۹ ـ ۲ عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۷ ـ عوارض فضای سبز ردیف عنوان تعرفه عوارض مأخذ و نحوه محاسبه عوارض توضیحات ۲ فضای سبز معادل ۵ % عوارض زیربنا و عرصه بند ۱ : این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح پروانه و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً می بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . بند ۲ : ضریب k حداکثر پنج درصد تعیین میگردد . بند ۳ : عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رأی ابقاء صادر میشود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . ۳ـ ابطال بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۸ ـ عوارض فضای سبز ردیف عنوان تعرفه عوارض مأخذ و نحوه محاسبه عوارض توضیحات ۲ فضای سبز معادل ۵ % عوارض زیربنا و عرصه بند ۱ : این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح پروانه و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً می بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . بند ۲ : ضریب k حداکثر پنج درصد تعیین میگردد . بند ۳ : عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رأی ابقاء صادر میشود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . ۴ـ ابطال بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۹ ـ عوارض فضای سبز ردیف عنوان تعرفه عوارض مأخذ و نحوه محاسبه عوارض توضیحات ۲ فضای سبز معادل ۵ % عوارض زیربنا و عرصه بند ۱ : این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح پروانه و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً می بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . بند ۲ : ضریب k حداکثر پنج درصد تعیین میگردد . بند ۳ : عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رأی ابقاء صادر میشود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی ( عوارض ردیف ۱ ) و یا فضای سبز ( عوارض ردیف ۲ ) هزینه گردد . ۵ ـ ابطال بند ( الف ) ماده واحده ماده ۷ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۶ هزینههای آماده سازی ماده ۷ : هزینههای آمادهسازی و ترمیم حفاری الف : ماده واحده : هزینههای خدمات آمادهسازی و جدول و آسفالت و بتن معابر به عهده تفکیککننده بوده و به صورت یکجا در هنگام تفکیک و یا برای هر یک از قطعات به هنگام صدور پروانه ساختمانی یا پایانکار یا گواهی مفاصاحساب محاسبه و اخذ خواهد گردید . مبنای محاسبه هزینههای مذکور یا ۶۰ % فهرست بهای اعلامی سال ۱۳۹۴ و یا به شرح زیر : بتن معابر و پیاده رو هر مترمربع مبلغ ۹۰۰۰۰ ریال زیرسازی هر مترمربع مبلغ ۳۰۰۰۰ ریال آسفالت یک رویه و دو هر مترمربع مبلغ ۱۰۰۰۰۰ ریا جدول پاکاتیو هر مترمربع مبلغ ۱۳۰۰۰۰ ریال جدول دو طرفه ( جوب ) متر طول مبلغ ۳۰۰۰۰۰ ریال رفوژ یا تک جدول هر متر طول مبلغ ۱۰۰۰۰۰ ریال فضای سبز هر مترمربع مبلغ ۳۰۰۰۰ ریال ۶ ـ ابطال تبصره یک بند ( ب ) ماده ۷ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۶ شهرداری بوکان : تبصره ۱ : در کوچههای قدیمی چنانچه نیاز به آسفالت مجدد کل کوچه باشد ۵۰ درصد سهم شهرداری و ۵۰ درصد سهم اهالی کوچه ۷ـ ابطال بند ( الف ) ماده ۱۴ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۷ هزینههای آماده سازی شهرداری بوکان : ماده ۷ : هزینههای آماده سازی و ترمیم حفاری الف : ماده واحده : هزینههای خدمات آماده سازی، جدول، آسفالت و بتن معابر به عهده تفکیک کننده بوده و به صورت یکجا در هنگام تفکیک و یا برای هر یک از قطعات به هنگام صدور پروانه ساختمانی یا پایانکار یا گواهی مفاصاحساب محاسبه و اخذ خواهد گردید . مبنای محاسبه هزینه های مذکور به شرح زیر میباشد : بتن معابر و پیاده رو هر مترمربع مبلغ ۲۰۰ / ۰۰۰ ریال زیرسازی هر مترمربع مبلغ ۸۰ / ۰۰۰ ریال آسفالت هر مترمربع مبلغ ۳۵۰ / ۰۰۰ ریال جدول پاکاتیو هر مترمربع مبلغ ۳۰۰ / ۰۰۰ ریال جدول دو طرفه ( جوب ) هر متر طول مبلغ ۵۰۰ / ۰۰۰ ریال رفیوژ یا تک جدول هر متر طول مبلغ ۲۵۰ / ۰۰۰ریال فضای سبز هر مترمربع مبلغ ۸۰ / ۰۰۰ ریال ۸ ـ ابطال تبصره یک بند ( ب ) ماده ۱۴ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۷ شهرداری بوکان : تبصره ۱ : در کوچههای قدیمی چنانچه نیاز به آسفالت مجدد کل کوچه باشد ۵۰ درصد سهم شهرداری و ۵۰ درصد سهم اهالی کوچه ۹ـ ابطال بند ( الف ) ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۸ هزینههای آماده سازی شهرداری بوکان : ماده ۷ : هزینههای آماده سازی و ترمیم حفاری الف : ماده واحده : هزینههای خدمات آماده سازی، جدول، آسفالت و بتن معابر به عهده تفکیک کننده بوده و به صورت یکجا در هنگام تفکیک و یا برای هر یک از قطعات به هنگام صدور پروانه ساختمانی یا پایانکار یا گواهی مفاصاحساب محاسبه و اخذ خواهد گردید . مبنای محاسبه هزینههای مذکور به شرح زیر میباشد : بتن معابر و پیاده رو هر مترمربع مبلغ ۳۵۰ / ۰۰۰ ریال زیرسازی هر مترمربع مبلغ ۱۹۰ / ۰۰۰ ریال آسفالت هر مترمربع مبلغ ۴۸۰ / ۰۰۰ریال جدول پاکاتیو هر مترمربع مبلغ ۷۰۰ / ۰۰۰ ریال جدول دو طرفه ( جوب ) هر متر طول مبلغ ۹۰۰ / ۰۰۰ ریال رفیوژ یا تک جدول هر متر طول مبلغ ۵۰۰ / ۰۰۰ ریال فضای سبز هر مترمربع مبلغ ۱۵۰ / ۰۰۰ ریال ۱۰ـ ابطال تبصره یک بند ( ب ) ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۸ شهرداری بوکان : تبصره ۱ : در کوچههای قدیمی چنانچه نیاز به آسفالت مجدد کل کوچه باشد ۵۰ درصد سهم شهرداری و ۵۰ درصد سهم اهالی کوچه و ادارات خدمات رسان خواهد بود ۱۱ـ ابطال بند ( الف ) ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۹ هزینههای آماده سازی شهرداری بوکان : ماده ۷ : هزینههای آماده سازی و ترمیم حفاری الف : ماده واحده : هزینههای خدمات آماده سازی، جدول، آسفالت و بتن معابر به عهده تفکیک کننده بوده و به صورت یکجا در هنگام تفکیک و یا برای هر یک از قطعات به هنگام صدور پروانه ساختمانی یا پایانکار یا گواهی مفاصاحساب محاسبه و اخذ خواهد گردید . مبنای محاسبه هزینههای مذکور به شرح زیر میباشد : بتن معابر و پیاده رو هر مترمربع مبلغ ۳۵۰ / ۰۰۰ ریال زیرسازی هر مترمربع مبلغ ۱۹۰ / ۰۰۰ ریال آسفالت مترمربع مبلغ ۴۸۰ / ۰۰۰ ریال جدول پاکاتیو هر مترمربع مبلغ ۷۰۰ / ۰۰۰ ریال جدول دو طرفه ( جوب ) هر متر طول مبلغ ۹۰۰ / ۰۰۰ ریال رفوژ یا تک جدول هر متر طول مبلغ ۵۰۰ / ۰۰۰ ریال فضای سبز هر مترمربع مبلغ ۱۵۰ / ۰۰۰ ریال ۱۲ـ ابطال تبصره یک بند ( ب ) ماده ۱۳ تعرفه عوارض و بهاء خدمات محلی سال ۹۹ شهرداری بوکان : تبصره ۱ : در کوچههای قدیمی چنانچه نیاز به آسفالت مجدد کل کوچه باشد ۵۰ درصد سهم شهرداری و ۵۰ درصد سهم اهالی کوچه و ادارات خدمات رسان خواهد بود . " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر بوکان به موجب لایحه شماره ۲۳۰۵ / ش / الف ـ ۱۳۹۹ / ۱۲ / ۹ به طور خلاصه توضیح داده است که : " شهرداریها مؤسسه عمومی خدماتی غیردولتی هستند و بودجه و اعتبارات خود را باید خود تأمین نمایند و مصوبات شوراها برای یک سال تصویب و در طول یکسال قابلیت اجرائی دارد و لذا مصوبات سالهای ۱۳۹۶ الی ۱۳۹۸ از اعتبار ساقط است و منتفی شدهاند و درخواست ابطال آن سالبه به انتفاء موضوع است و درخواست ابطال آن کاری عبث و بیهوده است . مطابق تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداریها حق السهم شهرداری در زمینهای بالاتر از ۵۰۰ مترمربع تا ۲۵ درصد برای سرانههای فضای عمومی و خدماتی و تا ۲۵ درصد از باقیمانده برای تأمین شوارع طبق طرح تفصیلی میباشد و شهرداری میتواند با توافق مالک قدرالسهم خود را بر اساس قیمت روز دریافت نماید و ردیف عوارض و بهاء خدمات مشمول زمینهایی است که بعد از سال ۱۳۹۰ و بدون اخذ مجوز تفکیک و قطعه بندی شدهاند میگردد نه تنها مغایرتی با قانون ندارد بلکه مطابق قانون است و شهرداری طبق نظر کارشناس ۸ درصد قیمت روز آن را مطالبه مینماید ." هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۰ / ۶ / ۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است . رأی هیأت عمومی الف ـ هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیههای بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیش بینی نشده است . بنابراین بند ۲ تعرفه شماره ۲ـ۲۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۶، بند ۲ تعرفه شماره ۱۹ ـ ۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۷، بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۸ و بند ۲ تعرفه شماره ۱۷ ـ ۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۹ شهرداری بوکان که تحت عنوان عوارض فضای سبز به تصویب شورای اسلامی شهر بوکان رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود . ب ـ با توجه به اینکه در آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره ۱۱۴۵ ـ ۱۳۹۹ / ۹ / ۲۵ این هیأت، وضع عوارض برای هزینه آماده سازی توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است و همچنین طبق بند ۱ ماده ۵۵ قانون شهرداری، ایجاد خیابانها، کوچهها، میدانها، باغهای عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود مقررات موضوعه از وظایف شهرداریها است و در قوانین موضوعه صرفاً در تبصره ۴ ماده واحده قانون تعیین وضعیت اراضی و املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها در هنگام تقاضای ورود به محدوده و استفاده از امکانات شهری، پرداخت هزینه آمادهسازی برعهده مالکین گذاشته شده است، بنابراین بند ( الف ) ماده ماده ۷ و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۷ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۶، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۴ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۷، بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۸ و بند ( الف ) و تبصره ۱ بند ( ب ) ماده ۱۳ از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۳۹۹ شهرداری بوکان که تحت عنوان هزینههای آمادهسازی به تصویب شورای اسلامی شهر بوکان رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود . رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری