ابطال آیین‌نامه تسهیل تنظیم اسناد

رأی شماره ۲۶۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال اصلاح ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسنادرسمی مصوب ۳/۹/۱۳۸۷ شماره هـ /۸۸/۶۸۵ مورخ : ۱۳۹۰ / ۷ / ۱۳ تاریخ دادنامه : ۲۸/۶/۱۳۹۰ شماره دادنامه : ۲۶۷ کلاسه پرونده : ۸۸/۶۸۵ مرجع رسیدگی : هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای احمدعلی سیروس موضوع شکایت و خواسته : ابطال اصلاح ماده ۹ آیین‎نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۳/۹/۱۳۸۷ گردش کار : آقای احمدعلی سیروس به موجب دادخواست تقدیمی، ابطال اصلاح ماده ۹ آیین‎نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۳/۹/۱۳۸۷ را خواستارشده و در توضیح و تبیین خواستة خویش اعلام کرده است که : « ماده ۷ قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۸۵ مقرر می‎دارد : « آیین‎نامه اجرایی این قانون حداکثر شش ماه پس از ابلاغ با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید .» لذا آیین‎نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی با توجه به پیشنهاد مشترک وزارت دادگستری و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به موجب نامه شماره ۷۷۸۸/۰۲/۱۱۱ مورخ ۲۵/۴/۱۳۸۶ در تاریخ ۳۰/۱۰/۱۳۸۶ به تصویب رسید . با توجه به صراحت ماده ۷ قانون مذکور، آیین‎نامه اجرایی فوق را سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری می‎توانند تهیه کنند و سپس به تصویب هیأت وزیران برسانند . بر خلاف نص ماده ۷ قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۸۵ ، هیأت وزیران بنا به پیشنهاد شماره ۵۸۹۶۹ مورخ ۲۰/۴/۱۳۸۷ وزارت امور اقتصادی و دارایی به اصلاح ماده ۹ آیین‎نامه مذکور مبادرت کرده که اصلاحیه مذکور برخلاف نص‌صریح قانون مذکور و خارج از اختیارات وزارت اقتصادی و دارایی و کمیسیون لوایح هیأت دولت است و خاطر نشان می‎کند که آیین‎نامه اجرایی مورخ ۳۰/۱۰/۱۳۸۶ ، با حضور نمایندگان وزارت امـور اقتصادی و دارایی در کمیسیون لوایح دولت بـه تصویب رسیده است و وزیر امـور اقتصادی و دارایی یکـی از اعضـای کمیسیون اصلی لوایح هیأت می‎باشد، بنابراین چنانچه اصلاحیه‎ای در آیین‎نامه ضروری باشد باید پس از اعلام به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و نیز وزارت دادگستری، درخواست اصلاح شود . با توجه به عرایض ذکرشده استدعای رسیدگی و ابطال اصلاح ماده ۹ آیین‎نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مورخ ۳/۹/۱۳۸۷ مندرج در روزنامه رسمی ۱۸۶۱۷ مورخ ۱۷/۱۱/۸۷ را دارم .» علی‎رغم ارسال و ابلاغ دادخواست و ضمایم آن به مشتکی‎عنه، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیأت عمومی لایحه دفاعیه‎ای واصل نشده است . بنابراین هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یادشده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان علی‎البدل شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی و مشاوره با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می‎کند . رأی هیأت عمومی مطابق مادة ۷ « قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۲۴/۵/۱۳۸۵ ، » آیین‎نامه اجرایی قانون با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید . نظر به این که مادة ۹ اصلاحی آیین‎نامه اجرایی قانون مذکور، بدون رعایت فرآیند فوق و صرفاً با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران رسیده است، خارج از حدود اختیارات و مغایر قانون است، بنابراین به استناد بند ۱ ماده ۱۹ و مادة ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‎شود . رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدجعفر منتظری