رای هیات عمومی درباره ابطال عوارض و بهای خدمات فضای سبز

شماره ۰۰۰۱۴۸۲- ۱۸ /۱۲ /۱۴۰۰ بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیأت‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۱۱۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۳۰ با موضوع: «بندهای ۲۲ و ۲۳ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۳۹۹ و ماده ۲۲ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۴۰۰ که توسط شورای اسلامی این شهر در رابطه با اخذ عوارض و بهای خدمات فضای سبز وضع شده از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه : ۱۴۰۰/۱۱/۳۰ شماره دادنامه: ۳۱۱۴ شماره پرونده : ۰۰۰۱۴۸۲ مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای ایمان قوامی فرد موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۲۲ تعرفه عوارض محلی سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تحت عنوان بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز و ماده ۲۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ تحت عنوان عوارض عدم ایجاد فضای سبز شورای اسلامی شهر پرند گردش‌کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده ۲۲ تعرفه عوارض محلی سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تحت عنوان بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز و ماده ۲۳ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ تحت عنوان عوارض عدم ایجاد فضای سبز شورای اسلامی شهر پرند را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " با توجه به اینکه مواد ۲۲ و ۲۳ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۹۹ و نیز ماده ۲۲ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۰ شهرداری پرند مصوب شورای اسلامی شهر پرند تحت عنوان عوارض و بهای خدمات ارائه و حفظ و عدم ایجاد فضای سبز به شرح پیوست مغایر با بند (الف) ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ در باب سیاست کاهشی عوارض و نیز علاوه بر تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداری‌ها در باب اخذ رایگان سرانه خدماتی است که فضای سبز مصداق اجلی آن است بصورت مضاعف تجویز گردیده و از طرف دیگر طبق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجم توسعه مصوب ۱۳۹۰ اخذ هر گونه وجه باید به موجب قانون باشد و ایضاً در قانون اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها صرفاً عوارض قطع درخت تجویز گردیده که منصرف از عوارض فضای سبز بصورت کلی است و نیز طبق ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید درخواست یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی هنگام صدور پروانه یا پس از آن ممنوع است و عوارض و بهای خدمات مزبور در آراء متعدد صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری من جمله دادنامه‌های شماره ۷۴۶ ـ ۹ /۸ /۱۳۹۶، ۱۸۸ ـ۱۷ /۲ /۱۳۹۸ و ۱۱۴۸ ـ ۱۱۴۷ مورخ ۲۵ /۹ /۱۳۹۹ ابطال گردیده است لذا تقاضای رسیدگی و ابطال مصوبات معترض به معنونه از تاریخ تصویب مورد استدعاست . " متن مقرره‌های مورد شکایت به شرح زیر است: " تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۳۹۹ ماده ۲۲ ـ بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز (سال ۹۹) به منظور حفظ و تأمین فضای سبز در هنگام صدور پروانه ساختمانی و همچنین بعد از صدور رأی کمیسیون ماده صد برای اراضی با کاربری‌های مختلف اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی، اداری و سایر برای وصول بهای خدمات از مالکین یا متقاضیان صدور پروانه به شرح ذیل اقدام می‌گردد. H=% ۵۰ (A B) D F A = متراژ کل بنای صادره (مفید و غیرمفید) B = عدد ثابت ۲۰ مترمربع عنوان متوسطه سرانه مسکونی برای شهرهای استان تهران D = سرانه پیش‌ بینی فضای سبز در طرح مصوب توسعه شهر (طرح هادی) برای شهر پرند عدد ثابت ۱۵ در نظر گرفته می‌شود. F = حداقل هزینه ایجاد یک مترمربع فضای سبز در شهر پرند ۱۰۰.۰۰۰ ریال در نظر گرفته شود. H = مبلغی است که متقاضی بابت توسعه فضای سبز در هنگام دریافت پروانه ساختمانی می‌بایستی پرداخت نماید. ماده ۲۳ ـ عوارض عدم ایجاد فضای سبز (سال ۹۹) حذف K احداث فضای سبز A =( S ـ  R )( M+N+ ۲ P ) A = مبلغ قابل وصول S = مساحت عرصه فضای سبز ایجاد شده طبق طرح تفصیلی شهرسازی M = عدد ثابت هزینه اجرای فضای سبز در یک مترمربع برای کلیه شهرهای استان تهران ۵۰/۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است. N = عدد ثابت هزینه نگهداری ۲ سال یک مترمربع فضای سبز که برای کلیه شهرهای استان تهران ۵۰/۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است. R = فضای سبز ایجاد شده بر اساس گزارش کتبی کارشناس فضای سبز ماده ۲۲ ـ بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز (سال ۱۴۰۰) به منظور حفظ و تأمین فضای سبز در هنگام صدور پروانه ساختمانی و همچنین بعد از صدور رأی کمیسیون ماده صد برای اراضی با کاربری‌های مختلف اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی، اداری و سایر برای وصول بهای خدمات از مالکین یا متقاضیان صدور پروانه به شرح ذیل اقدام میگردد. H=% ۵۰ (A B) D F A = متراژ کل بنای صادره (مفید و غیرمفید) B = عدد ثابت ۲۰ مترمربع عنوان متوسطه سرانه مسکونی برای شهرهای استان تهران D = سرانه پیش‌بینی فضای سبز در طرح مصوب توسعه شهر (طرح هادی) برای شهر پرند عدد ثابت ۱۵ در نظر گرفته می‌شود. F = حداقل هزینه ایجاد یک مترمربع فضای سبز در شهر پرند ۱۲۰.۰۰۰ ریال در نظر گرفته شود. H = مبلغی است که متقاضی بابت توسعه فضای سبز در هنگام دریافت پروانه ساختمانی و یا بعد از صدور رأی کمیسیون بابت متراژ اضافه شده می‌بایستی پرداخت نماید. A=S (M+N+ ۲ P) A = مبلغ قابل وصول فضای سبز ایجاد نشده M = عدد ثابت هزینه اجرای فضای سبز در یک مترمربع برای کلیه شهرهای استان تهران ۵۰/۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است. N = عدد ثابت هزینه نگهداری ۲ سال یک مترمربع فضای سبز که برای کلیه شهرهای استان تهران ۵۰/۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است. S = متراژ اعلامی از سوی واحد فضای سبز " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر یزد به موجب لایحه شماره ۲۱۴۳ ـ ۱۲ /۱۰ /۱۴۰۰ به طور خلاصه توضیح داده است که: " ۱ ـ شاکی به آرای صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مربوط به مصوبات شورای اسلامی شهرها جهت دریافت عوارض با عنوان «فضای سبز و توسعه آن» استناد نموده که به استحضار می‌رساند این موضوع در دفترچه تعرفه این شهرداری از تاریخ ابلاغ رأی دیوان لحاظ گردیده و عوارض فضای سبز و توسعه حذف گردیده است. شورای اسلامی شهر پرند به موجب بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ این مصوبه را صرفاً برای واحدهایی که در نقشه‌های معماری ارائه شده هنگام صدور پروانه و یا اخذ پایانکار قادر به تامین فضای سبز مطابق طرح جامع مصوب نمی‌باشند، تصویب نموده و درآمد کسب شده صرفاً در جهت افزایش و حفظ و نگهداری سرانه‌های خدمات عمومی هزینه می‌گردد. ۲ـ در شهر پرند ماده ۱۰۱ قانون شهرداری و بالطبع تبصره‌های ذیل آن رعایت نمی‌گردد و شرکت عمران شهر پرند رأساً اقدام به تفکیک اراضی نموده و شهرداری از اخذ سرانه‌های خدماتی بی نصیب می‌باشد. ۳ـ سرانه‌های عمومی شهر پرند غالباً کمتر از سرانه‌های مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بوده لذا این شرایط ویژه شورای اسلامی شهر را طبق قانون شوراها و قانون مالیات بر ارزش افزوده مستلزم تصویب عوارض محلی خاص درچارچوب قوانین و مقررات ملی می‌نماید. " هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰ /۱۱ /۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است. رأی هیأت عمومی هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰  قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیش ‌بینی نشده است و در آرای مختلف هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۱۵۳ ـ ۱۰ /۱۱ /۱۳۹۶ این هیأت، وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بندهای ۲۲ و ۲۳ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۳۹۹ و ماده ۲۲ تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر درآمدهای شهرداری پرند در سال ۱۴۰۰ که توسط شورای اسلامی این شهر در رابطه با اخذ عوارض و بهای خدمات فضای سبز وضع شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری