صورتجلسه نشست قضایی با موضوع اضطرار راشی در پرداخت رشوه مورخ 1402/09/28 که در شهر ایلام برگزار شد.
پرسش
در ماده 591 قانون تعزیرات مصوب 1375 عنوان گردیده: هرگاه ثابت شود راشی برای حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن وجه یا مالی بوده تعقیب کیفری ندارد و وجه یا مالی که داده به او مسترد می گردد . و در تبصره ماده 592 همان قانون عنوان گردیده: در صورتی که رشوه دهنده برای پرداخت رشوه مضطر بوده و یا پرداخت آن را گزارش کند یا شکایت نماید از مجازات حبس مزبور معاف خواهد بود و مال به وی مسترد می گردد . حال با توجه به اینکه اضطرار و ناچاری در لغت به یک معنی می باشند تفاوت این دو، که آثار متفاوتی دارند چیست؟
نظر هیات عالی
به نظر می رسد تفاوتی از نظر لغوی بین دو واژه اضطرار و ناچاری وجود نداشته باشد و ماده 591 قانون تعزیرات در جایی کاربرد داشته باشد که فرد شاکی علاوه بر ناچاری و اضطرار برای حفظ حقوق حقه خود وجه یا مالی را به عنوان رشوه داده باشد که این موضوع در تبصره ماده 592 موجود نیست و تفاوت این دو مصوبه در این موضوع است. در فرهنگ لغت دهخدا نیز اضطرار به معنای ناچار و ناگریزی آمده است لذا باید در یک معنا تفسیر شوند.
نظر اتفاقی
به نظر می رسد تفاوتی از نظر لغوی بین دو واژه اضطرار و ناچاری وجود نداشته باشد و ماده 591 قانون تعزیرات در جایی کاربرد داشته باشد که فرد شاکی علاوه بر ناچاری و اضطرار برای حفظ حقوق حقه خود وجه یا مالی را به عنوان رشوه داده باشد که این موضوع در تبصره ماده 592 موجود نیست و تفاوت این دو مصوبه در این موضوع است.