احداث بنای جدید در ملک وقفی

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع اعیانی جدید در ملک وقفی در صورت اعیانی بودن عرصه و اعیان هر دو مورخ 1385/03/22 که در شهر ساری برگزار شد.

پرسش

زمانی که عرصه و اعیان هر دو وقف باشند آیا اعیانی احداثی جدید در ملک وقفی نیز وقف است یا فقط اعیانی زمان ایجاد وقف، مشمول وقف می شود؟

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (4) مدنی: بر حسب مقررات ماده 39 قانون مدنی هر بنا و درخت که روی زمین است و همچنین هر بنای زیرزمین، ملک مالک آن زمین محسوب می شود مگر این که خلاف آن اثبات شود. در زمین موقوفه هم اعیانی موجود موقوفه است. مگر این که خلاف آن به اثبات برسد. اگر اعیانی سابق تخریب شده باشد احداث بنای جدید بدون اجازه وجهه قانونی ندارد. در صورتی که متولی یا اداره اوقاف برحسب مورد، اجازه احداث بنا را دهد صاحب اعیانی حتی می تواند اعیانی را با اجازه به ثبت رساند. در صورتی که بدون اجازه اعیانی در ملک موقوفه احداث شود در حکم غصب بوده و محکوم به قلع و قمع است.

نظر اتفاقی

اگر اعیانی جدید در راستای وقف ایجاد شده و از حیث تشابه نیز همسان با اعیانی قبلی و با اجازه متولی و مورد نظر واقف باشد مشمول وقف است. با توجه به مفهوم مخالف ماده 88 قانون مدنی، عمران موقوفه جایز است و تا زمانی که عمران ممکن است بیع آن جایز نیست پس عمران موقوفه و احداث اعیانی جدید به شرح فوق داخل وقف است. لکن چنان چه بدون اجازه باشد با استناد به مواد 313 و 314 مشمول غصب و شرایط آن خواهد بود.

مسئله 66 از کتاب وقف تحریرالوسیله حضرت امام (ره) نیز موید موضوع است.