نظریه مشورتی درباره کارشناسی رسمی دادگستری

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/96/1441 مورخ 1396/06/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اجرای حکم خلع ید و قلع و قمع بنا در اراضی غصبی: این نظریه به موضوع حقوقی خلع ید و قلع و قمع بنا در اراضی غصبی پرداخته است. در مواردی که فردی در یک قطعه زمین غصبی بنا احداث کرده و آن را به اجاره واگذار نموده، مالک زمین می‌بایست دعوای خلع ید را به طرفیت هر دو، یعنی غاصب و متصرف، مطرح کند. اگر توافقی بین مالک و سازنده بنا وجود نداشته باشد، مالک باید دعوای قلع و قمع بنا نیز مطرح نماید. حتی در صورت بالاتر بودن هزینه خسارات وارده نسبت به قیمت ملک، این امر تأثیری در اجرای رأی خلع ید ندارد. همچنین، صدور حکم قلع و قمع بنا در زمین‌های مشاعی، تنها وقتی از سوی مالک مشاعی درخواست شود، قانونی است و از سوی غیر مالک قابل استماع نخواهد بود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید کرده است که توضیحات فقهی و تطبیق موارد با فتاوی و شرع از وظایف این اداره خارج است.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1- تبیین مبانی فقهی و حقوقی قوانین و مقررات خارج از وظایف اداره حقوقی است.

2- اولا در مواردی که غاصب در یک قطعه زمین غصبی احداث بنا کرده و آن را به اجاره واگذار نموده است، چنانچه مالک ملک بخواهد دعوای خلع ید مطرح نماید، باید دعوی را به طرفیت هم غاصب و هم متصرف مطرح کند. در این صورت پس از صدور حکم خلع ید و قطعیت آن چنانچه در مورد بنای احداثی بین مالک و احداث کننده توافق نشود، مالک باید دعوای قلع و قمع بنا را نیز مطرح کند و اگر در ابتدا دعوای مطروحه هم خلع ید و هم قلع وقمع بنا بوده است، حکم صادره در مورد هر فرد یا افرادی که متصرف باشد قابل اجرا خواهد بود. ضمنا، در صورتی که قیمت خسارات وارده به بنای احداثی بیشتر از قیمت ملک هم باشد، این مطلب تأثیری در اجرای رأی صادره ندارد.

ثانیا و ثالثا: پاسخ گوئی در مورد مبنای فقهی و حقوقی، فتاوی فقهای متقدم و متأخر و نیز انطباق یا عدم انطباق آراء فرض سوال با شرع و قانون خارج از وظایف اداره کل حقوقی است.

رابعا: در مورد صدور حکم بر قلع و قمع بنای احداثی، در زمین مشاعی، از حیث قانونی چنانچه از طرف غیر مالک مطرح شود قابل استماع نیست ولی چنانچه از طرف مالک مشاعی مطرح گردد، صدور رأی فاقد اشکال است.