مصوب ۱۳۴۶,۰۳,۲۲
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ - بسازمان اصلاحات ارضی کل کشور اجازه داده میشود در مورد املاکی که بند (ب) و (ج) از ماده یکم قانون مواد الحاقی بقانون اصلاحات ارضی در مورد آنها اجرا نشده است و مالکین آنها داوطلب واگذاری ملک بدولت باشند آن املاک را طبق مقررات قانون اصلاحی مصوب ۴۰/۱۰/۱۱ خریداری و تقسیم نماید.
نحوه پرداخت بهای املاک مزبور بشرح ذیل خواهد بود:
الف - بهای املاکی که ارزش آن تا مبلغ پانصد هزار ریال (۵۰۰۰۰۰ ریال) باشد نقداً پرداخت خواهد شد.
ب - بهای املاکی که ارزش آن بیش از پانصد هزار ریال باشد تا پانصد هزار ریال نقداً و معادل مازاد از اوراق قرضه دولتی و سهام مؤسسات بزرگ کشاورزی دولتی یا خصوصی که طبق مقررات خاص برای توسعه امور کشاورزی تشکیل شده یا میشود پرداخت خواهد شد و در صورتیکه مالکین تمایل داشته باشند میتوانند معادل تمام بهای ملک خویش از اوراق قرضه دولتی و یا سهام مؤسسات بزرگ کشاورزی دولتی یا خصوصی را دریافت نمایند.
در صورتیکه تأمین مازاد از اوراق و سهام مذکور ممکن نباشد مازاد باقساط چهارده سال با بهره شش درصد در سال به اقساط مساوی پرداخت میشود.
تبصره ۱ - خرید و واگذاری املاک مذکور بتدریج در مناطقی که از طرف سازمان اصلاحات ارضی کل کشور آگهی خواهد شد با رعایت تاریخ درخواست داوطلب بعمل خواهد آمد. تبصره ۲ - در صورتیکه زارعین املاک فوق از خریداری نسق خود استنکاف نمایند سازمان اصلاحات ارضی نسق مستنکف را به سایر طبقات مذکور در ماده ۱۶ قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی واگذار خواهد کرد.
مادام که ملک خریداری شده منتقل نشده باشد سازمان اصلاحات ارضی کل کشور عواید ملک را دریافت و بحساب خزانه دولت منظور خواهد نمود.
تبصره ۳ - سازمان اصلاحات ارضی کل کشور از پرداخت هر گونه حقالثبت و هزینههای مقدماتی بابت ثبت اراضی بایر و موات معاف است. ماده ۲ - مالکینی که طبق مقررات اصلاحات ارضی ملک خود را بزارعین اجاره دادهاند در صورتیکه در مدت اجاره با هر یک از زارعین مستأجربرای فروش نسق زراعتی توافق نمایند میتوانند از تسهیلات مقرر در فصل فروش مذکور در آئیننامه اصلاحات ارضی مصوب کمیسیون خاص مشترکمجلسین استفاده نمایند.
در این صورت سند اجاره هنگام تنظیم سند قطعی فروش نسبت به مقدار نسق زارع مستأجر فسخ خواهد شد.
ماده ۳ - مالکین اراضی بایری که مشمول قوانین اصلاحات ارضی نمیباشند موظفند حداکثر ظرف پنجسال از تاریخ تصویب این قانون برای آبادانی و عمران آن اراضی شخصاً یا به هر نحو که مقتضی بدانند اقدام نمایند، پس از انقضای مدت آن قسمت از اراضی که بایر مانده است بلاعوض بملکیت دولت در میآید تا جهت انجام طرحهای عمرانی مورد استفاده قرار گیرد.
تشخیص وزارت کشاورزی در مورد عمران و آبادی اراضی مشمول این مادهطبق آئیننامهای که بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید قطعی است.
تبصره - اراضی بایری که در تاریخ تصویر این قانون در محدوده شهرها قرار دارند مشمول مقررات این ماده نخواهند بود.
ماده ۴ - سازمان اصلاحات ارضی کل کشور مجاز است از اراضی بایر و موات موضوع بندهای (ب) و (پ) ماده ششم قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی جهت انجام برنامههای عمرانی با تصویب هیئت دولت در اختیار وزارتخانهها و مؤسسات دولتی قرار دهد.
واگذاری دو قطعه زمین جمعاً به مساحت نود و سه هزار و ششصد و هفتاد شش (۹۳۶۷۶ ) متر مربع از اراضی بایر قریه عسگری به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مساحت ۵۰،۰۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه گل کلبعلی پلاک شماره ۵۳ بخش ۵ قزوین به سازمان مسکن واگذاری مقدار ده هزار و نهصد (۱۰۹۰۰) متر مربع از اراضی بایر قریه پازنان و همچنین مقدار سیصد و شصت و هفت هزار و هفتصد و شصت و پنج متر مربع و سی دسیمتر مربع (۳۰ / ۳۶۷۷۶۵ ) از اراضی بایر قریه گونیه به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقدار سه هزار و پانصد (۳۵۰۰) متر مربع از اراضی بایر قریه کاروانسرای خان به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقدار شصت هزار (۶۰۰۰۰) متر مربع بخش انارکه به سازمان تربیت بدنی ایران واگذاری مقدار یازده هزار و دویست و نود و پنج (۱۱۲۹۵) متر مربع از اراضی بایر قریه شاوه عبداله به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقدار چهارصد و پنج هزار متر مربع (۴۰۵،۰۰۰)از اراضی موات مشهور به علی آباد به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی واگذاری چهار قطعه زمین جمعاً بمساحت بیست و یکهزار و هشتصد (۲۱۸۰۰) متر مربع به شرکت ملی نفت ایران واگذاری (۲۵۰۰) متر مربع از اراضی بایر قریه بازرگان به وزارت پست و تلگراف و تلفن واگذاری (۱۰۹۰۰) متر مربع از اراضی بایر قریه مریبی بخش ۳ رامهرمز به شرکت ملی نفت ایران واگذاری سه قطعه زمین از اراضی بایر قریه سودان پلاک شماره ۸۹ بخش ۶ اهواز به شرکت ملی نفت ایران واگذاری ۵۰۰۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه گل کلبعلی واقع در قزوین به وزارت آبادانی و مسکن واگذاری ۲۰ هکتار از اراضی بایر قریه پیام به استانداری آذربایجان شرقی واگذاری چهار قطعه از اراضی بایر قراء خوزستان به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی واگذاری ۶ هکتار از اراضی بایر قریه عکله به فرماندهی نیروی هوائی واگذاری مقدار (۸۰ / ۱۹۸۹۶۰ ) از اراضی بایر قریه سلیعه به شرکت ملی نفت ایران واگذاری ۵ / ۱۴۸ متر مربع از اراضی بایر قریه بازرگان جهت احداث ساختمان پاسگاه گذرنامه در مرز بازرگان به شهربانی واگذاری اراضی بایر قریه چاه شیرین و اراضی بایر قریه خواجه خضر از توابع شهرستان بهبهان به شرکت ملی نفت واگذاری مقداری از اراضی بایر قریه اسفرورین جهت ایجاد تاسیسات پاسگاه ژاندارمری قزوین به ژاندارمری کل کشور واگذاری ششهزار متر مربع از اراضی بایر قریه نظم اباد به وزارت دادگستری جهت احداث ساختمان ادارات دادگستری و ثبت شهرستان اراک واگذاری یکصد هکتار از اراضی موات مشهور به علی آباد بسازمان عمران جیرفت جهت ایجاد مرکز خدمات کشاورزی و تحقیقات محلی واگذاری دو قطعه زمین از اراضی بایر قریه لزه اهواز به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقداری از اراضی بایر قریه شمس عرب لیشتر شهرستان بهبهان بشرکت ملی نفت ایران واگذاری ده هکتار از اراضی موات حوزه منطقه خاش به وزارت آموزش و پرورش جهت تاسیس هنرستان روستائی واگذاری دو قطعه زمین از اراضی بایر واقع در قراء شمیلان و باوج بخش بهبهان بشرکت ملی نفت ایران واگذاری مقداری از اراضی بایر قریه شاه نجف علیا بژاندارمری کل کشور واگذاری مقداری از اراضی بایر قریه مویلحه علیا رامهرمز بشرکت ملی نفت ایران واگذاری مقداری از اراضی بایر قریه نظم آباد اراک به وزارت راه جهت احداث کارگاه ماشین آلات واگذاری هفت هزار متر مربع از اراضی بایر قریه نظم آباد اراک بشهربانی برای احداث ساختمان باشگاه پاس و راهنمائی و رانندگی واگذاری دو هزار و هفتصد متر مربع از اراضی بایر قریه شاوه عبداله به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقدار ۴۵۰ متر مربع از اراضی بایر قریه ازنا به وزارت راه واگذاری دو قطعه زمین بایر باقیمانده بمساحت ۱۰۹۰۰ متر مربع به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مساحت ۲۵۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه سمل به ژاندارمری کل کشور واگذاری مقدار ۹۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه پازنان و مقدار ۱۰۹۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه شمیلان به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مقدار ۶۰۰۰۰ متر مربع از اراضی موات پلاک شماره ۸۳۲۵ /۱ بخش میمه اصفهان به وزارت آب و برق اجازه واگذاری قطعه زمینی بمساحت ۰۹۰۰ /۱ هکتار طبق نقشه شماره ۷۹۲ از اراضی بایر قریه شمسی عرب لیشتر به شرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری مقدار ۵۵۰ /۸ متر مربع از اراضی بایر قریه مارون به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مساحت ۹۶۱۶ /۶ هکتار از اراضی بایر قریه رامهرمز اجازه واگذاری ششدانگ دو قطعه زمین موات پلاک شماره ۱۴۷ و ۱۴۸ به وزارت جنگ اجازه واگذاری مقدار ۷۵۰۰ متر مربع از اراضی موات پلاک شماره ۱۱۴۰۷ واقع در بخش ۵۶ ثبت یزد به وزارت آب و برق اجازه واگذاری مقدار۴۰ هکتار از اراضی موات پلاک شماره ۱۱ /۷۶۷۹ واقع در قریه وزوان به وزارت کشور اجازه واگذاری ۵ /۶ هکتار از اراضی بایر قریه طالبخان به وزارت کشور اجازه واگذاری مقدار ۱۰۵ متر مربع از اراضی بایر قریه بازرگان به بانک ملی ایران واگذاری مقدار ده هزار متر مربع از اراضی بایر قریه ده کهنه بهرام بیگی به شرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری قطعه زمینی بمساحت ده هزار و نهصد متر مربع از اراضی بایر قریه صندلی کنعان به شرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری یک قطعه زمین از اراضی بایر قریه رمیض به شرکت ملی نفت ایران واگذاری مساحت ۲۴۲ متر مربع از اراضی بایر قریه مویلحه علیا بشرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری /۱ هکتار از اراضی بایر قریه چم سیاه به شرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری یک قطعه زمین واقع در قریه شاوه عبداله به شرکت ملی نفت ایران اجازه واگذاری مساحت دویست هکتار از ارضی بایر قریه سوران به وزارت اقتصاد واگذاری ده هزار و نهصد متر مربع از اراضی بایر قریه سیوان رامهرمز به شرکت ملی نفت ایران واگذاری ۲۰۰۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه شاوه عبداله بیر واقع در رامهرمز به شرکت ملی نفت ایران واگذاری ۲۲۵۰ متر مربع از اراضی موات واقع در سر آب پیر میمه به وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی واگذاری ۱۲۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه بازرگان به وزارت پست و تلگراف و تلفن واگذاری ۹/۵۸۵ متر مربع از اراضی موات واقع در قطعه ۷ نجف آباد اصفهان به وزارت آب و برق واگذاری ۵۰۰۰ متر مربع از اراضی بایر قریه رامشیر رامهرمز به وزارت تولیدات کشاورزی و مواد مصرفی واگذاری ۷۵۰۰ متر مربع از اراضی بایر بخش ۳ حومه سنندج به وزارت راه واگذاری ۳۳۰۰ متر مربع واقع در قریه بازرگان به سازمان جلب سیاحان واگذاری ۵ هکتار از اراضی مزرعه بایر سلطان آباد زنجان به سازمان تربیت بدنی و تفریحات سالم ایران واگذاری یک قطعه زمین از اراضی بایر قریه عبدالله در اختیار شرکت ملی نفت ایران واگذاری چهارهکتار از اراضی بایر مرزی چاه مروارید به سازمان تربیت بدنی و تفریحات سالم ایران واگذاری سه قطعه اراضی بایر مشروحه زیر به وزارت اقتصاد و دارایی واگذاری سه هزار هکتار از قطعه زمین موات واقع در دماوند پلاک ۲۱۴ دولت شاهنشاهی دولت به وزارت جنگ جهت امور دامداری سازمان اتکا واگذاری کلیه اراضی بایر قریه قنبرکندی شهرستان ماکو به وزارت آب و برق واگذاری یکهزار هکتار از قطعه زمین موات به وزارت آب و برق واگذاری ۰۹۰۰ /۱ هکتار از اراضی کوهستانی قریه چم سیاه واقع در بخش یک بهبهان استان خوزستان بشرکت ملی نفت ایران واگذاری مساحت ۱/۰۹۰۰ هکتار از زمین بایر قریه عبدالله به شرکت ملی نفت ایران واگذاری ۲۰۰ هکتار از اراضی بایر قریه ظفر آباد بوزارت کشاورزی واگذاری ۳۰۰ هکتار از اراضی موات دولتی واقع در شهرستان بم پلاک ۳۰۸۵ بخش ۳۰ کرمان جهت ایجاد ایستگاه جدید کشاورزی به وزارت کشاورزی واگذاری یکصد هکتار از اراضی موات دولتی پلاک (۱) فرعی از سه اصلی بخش ۷ قریه حاجی آباد جهت طرحهای عمرانی به وزارت کشور واگذاری اراضی موات متعلق بدولت بشرکت ملی نفت ایران برای انجام عملیات
ماده ۵ - سازمان اصلاحات ارضی کل کشور مکلف است عرصه اعیان اشخاص را در املاکی که طبق قوانین اصلاحات ارضی بدولت منتقل شده در صورتیکه فاقد زارع بوده و در مقررات موجود برای آنها تعیین تکلیف نشده باشد بنرخ عادله روز ارزیابی و به صاحبان اعیان طبق گواهی اداره ثبت محل بفروشد. وجوه حاصله از این محل بحساب اعتبارات خرید املاک در بانک کشاورزی ایران منظور و وسیله سازمان اصلاحات ارضی به مصرفخرید املاک خواهد رسید.
در انجام این معاملات مادام که بهای عرصه کلاً پرداخت نشده باشد عرصه و اعیان در رهن بانک کشاورزی بنمایندگی ازوزارت کشاورزی خواهد بود.
ماده ۶ - در اجرای ماده بیست و پنجم قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی مصوب ۴۰/۱۰/۱۱ در صورتیکه مالک یا مالکین ظرف ۱۵ روز ازتاریخ اخطار اصلاحات ارضی محل نسبت به تنظیم سند انتقال اراضی مورد احتیاج اقدام ننمایند اصلاحات ارضی باطلاع دادستان شهرستان بنمایندگی مالک یا مالکین مستنکف سند انتقال را امضاء خواهد نمود. ماده ۷ - زارعین میتوانند با اطلاع سازمان اصلاحات ارضی در املاک مشمول بند (الف) از ماده یکم قانون مواد الحاقی بقانون اصلاحات ارضی مبادرت به غرس اشجار و حفر چاه و ایجاد قنوات نمایند.
در این صورت زارعین مذکور منحصراً در مدت اجاره از منافع اشجار و آب چاه و قنواتمنتفع شده و به هیچ عنوان از سایر مقررات مربوط باعیانیهای مستحدثه در املاک مشمول قوانین اصلاحات ارضی استفاده نخواهند کرد.
تبصره - پس از انقضاء مدت اجاره زارعین فقط مالک تأسیسات و تلمبه منصوبه برای آبیاری بوده و چاه و قنات حفر نشده بلاعوض بملکیت مالک ملک مستقر خواهد شد.
ماده ۸ - در نواحی و مناطقی که دولت با اجرای طرحهای توسعه منابع آب و خاک و همچنین اجرای طرحهای توسعه آبهای سطحی و زیرزمینی یااحداث سدها و بندها و گروه چاههای عمیق و نیمه عمیق منابع آب را مهار کرده و بالنتیجه موجبات ازدیاد بهرهبرداری زارعینی که در اجرای قوانیناصلاحات ارضی صاحب زمین شدهاند فراهم گردد. دولت اجازه دارد نسق زارعین آبخور قدیمی را ارزیابی و معادل ارزش آن از اراضی داخل طرح بهآنان منتقل نمایند.
در صورتیکه این قبیل زارعین به اراضی بیشتری احتیاج داشته باشند در صورت امکان زمین اضافی مورد تقاضا حداکثر تا مساحت۶ هکتار وسیله کمیسیون مندرج در تبصره ۲ این ماده ارزیابی و به اقساط ۱۵ساله به آنان فروخته میشود.
تبصره ۱ - مقدار زمینی که در اجرای ماده فوق در داخل محدوده طرح بزارعین واگذار خواهد شد در هر حال کمتر از میزان نسق قبلی آبی آناننخواهد بود و دولت برای تأمین خانه و مسکن زارعین مذکور در محل جدید ضمن پرداخت ارزش تأسیسات قبلی آنان تسهیلات لازم را برای ساختنخانه و تأسیسات جدید فراهم خواهد نمود و بطور کلی زارعین مزبور از تمام مزایای طرح عمرانی بهرهمند میشوند. تبصره ۲ - بهای اراضی و مستحدثات و اعیان متعلق بزارعین از طریق توافق سازمان عمران دولتی مربوطه و صاحبان آن تعیین میشود، درصورت عدم توافق بهای مذکور بر اساس احتساب قیمت عادله اراضی و مستحدثات مشابه واقع در حوزه عملیات عمرانی در تاریخ اجرای قانون در هرمنطقه به وسیله کمیسیونی مرکب از وزیر آب و برق - دادستان کل کشور - مدیر عامل سازمان برنامه - رئیس سازمان اصلاحات ارضی کل کشور - مدیر کل ثبت و یا نمایندگان آنان با توجه بنظر کارشناس تعیین خواهد شد، حضور زارع یا مالک یا نمایندگانشان در کمیسیون مذکور بلامانع بوده ورأی کمیسیون در این مورد قطعی است. تبصره ۳ - در صورتیکه زارع یا مالک پس از تقویم و معرفی اراضی که باید بدانجا نقل مکان نماید بانتقال ملک و تخلیه و تحویل آن تمکین ننماید سازمان اصلاحات ارضی کل کشور پس از ۱۵ روز از تاریخ اخطار راساً اسناد انتقال مربوط را امضاء و زمین را بتصرف سازمان عمرانی مربوطهخواهد داد.
اداره ثبت و دفاتر اسناد رسمی و مأمورین انتظامی مکلف باجرای دستورات سازمان اصلاحات ارضی در این مورد خواهند بود.
قانون بالا مشتمل بر هشت ماده و هشت تبصره در جلسه روز پنجشنبه یازدهم خرداد ماه ۱۳۴۶بتصویب مجلسشورای ملی رسیده بود درجلسه روز دوشنبه بیست ودوم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و شش شمسی بتصویب مجلس سنا رسید . رییس مجلس سنا- مهندس شریف امامی