سجل احوال
مصوب ۱۴ خرداد ماه ۱۳۰۴ شمسی
مصوب ۱۳۰۴,۰۳,۱۴
با اصلاحات و الحاقات بعدی
فصل اول
ترتیب سجل احوال اشخاصی که قبل از تاریخ اجرای این قانون متولد شدهاند
ماده اول - عموم اتباع ایران پس از یکسال از تاریخ تأسیس شعب سجل احوال در ایالات و ولایات باید دارای ورقه هویت باشند. ماده دوم - کسانیکه قبل از تأسیس شعب سجل احوال در هر محل متولد شدهاند باید سجل احوال خود را مستقیماً یا بوسیله رئیس خانواده دراوراق اظهارنامه (نسختین) نوشته تسلیم مأمور سجل احوال نمایند ( نمونة نمرة ۱).
اشخاصی که باید اظهارنامه بدهند هر گاه از انجام تکلیف خود تخلف ورزند مسئول خواهند بود.
تبصره - اشخاصی که در تحت ولایات یا قیمومیت شرعی هستند ولی یا قیم خاص آنها و اگر قیم خاص ندارند سرپرست آنها باید اوراق اظهارنامهرا نوشته تسلیم مأمورین سجل احوال نمایند.
ماده سوم - هر گاه اظهارکنندگان سواد نداشته باشند مأمور سجل احوال اظهارات آنها را با حضور دو نفر از معتمدین محل نوشته بمهر میرساند. ماده چهارم - هر شخص باید برای خود اسم مخصوص انتخاب کند.
زوجه و کلیة اولاد و احفاد ذکور آن شخص و همچنین کلیة اولاد و احفاد اناث او مادام که شوهر اختیار نکردهاند بآن اسم مخصوص که نام خانوادگی است موسوم خواهند بود بنابراین هرکس دارای اسمی خواهد بود مرکب از نام خانوادگی و نام شخصی مثلاً (ایرج کاوس) بر فرض اینکه ایرج نام شخصی و کاوس نام خانوادگی باشد. اشخاصیکه از نسل واحد هستند میتوانند برای خوداسم خانوادگی واحد انتخاب کنند و بر عکس اولاد یا احفاد یک رئیس خانواده که در تحت کفالت نیستند میتوانند اگر بخواهند اسم خانوادگی علیحدهبرای خود انتخاب نمایند.
تبصره - اسامی خانوادگی پس از ثبت در دفتر سجل احوال هر محل مخصوص اشخاصی است که بنام آنها ثبت شده است و دیگری حق اختیارآن اسم را در داخل آن محل ندارد.
ماده پنجم - القاب همیشه در ورقة هویت بعد از اسم شخصی ذکر خواهد شد و مأمور سجل احوال باید سند لقب را معاینه نماید. ماده ششم - مأمورین سجل احوال بر طبق اوراق اظهارنامه برای هر فرد یک ورقة هویت صادر نموده اظهارنامهها را به ترتیب حروف تهجی اسامیخانوادگی در دفتر یادداشت ثبت نموده سپس برای حکومت ارسال مینمایند. نمونه نمرة (۲). ماده هفتم - پس از انقضاء سال که تمام سکنة هر حوزه ورقه هویت گرفتند حکومت خلاصةتمام اظهارنامههای سکنة حوزة حکومتی خود را بترتیب سنوات ولادت در دفتر سجل احوال ولایتی ثبت میکند نمونه نمرة (۳). ماده هشتم - فوت و ازدواج و طلاق اشخاصی که ورقة هویت گرفتهاند پس از وصول راپرت مأمور سجل احوال در دفتر سجل احوال ولایتی درمقابل اسم شخصی در ستون مخصوص ثبت میشود. فصل دوم
ترتیب سجل احوال اشخاصی که از تاریخ اجرای این قانون ببعد متولد میشوند
ماده نهم - از تاریخ تأسیس شعب سجل احوال در هر محل پدر و در غیاب او مادر در مورد تولد و شوهر در مورد ازدواج و طلاق باید منتهی در ظرفده روز از تاریخ وقوع تولد یا ازدواج و یا طلاق را با شهادت دو نفر که هویت آنها از طرف نظمیه یا حکومت یا کدخدای محل تصدیق شده باشد بمأمورسجل احوال اطلاع دهند. ماده دهم - در مورد فوت اطلاع دادن بمأمور سجل احوال باید در ظرف ۴۸ ساعت بعمل آید - دادن این اطلاع بعهدة دو نفر از نزدیکتریناقربای ذکور حاضر شخص متوفی و در صورت نبودن اقربای ذکور بعهده دو نفر از ساکنین خانهایست که در آنجا فوت واقع شده و هر گاه کسی درمنزل دیگری فوت کرده اطلاع دادن بعهده کسی است که فوت در منزل او واقع شده است و در مورد اشخاصی که دارای منزل ثابت و اقرباء نیستند یابتنهائی در یک منزل زندگی میکند اطلاع دادن بعهده مأمورین نظمیه است. ماده یازدهم - مأمور سجل احوال خلاصة سجل ولادت را در دفتر مخصوص ثبت نموده ورقة هویت صادر مینماید. (نمونه نمرة «۴).» ماده دوازدهم - در موقع ازدواج یا طلاق مأمور سجل احوال سوادی از عقدنامه یا طلاقنامه را بامضای مجری صیغه و امضای دو نفر شاهد گرفتهضبط مینماید.
در موردیکه طلاق مستقیماً از طرف خود زوج واقع میشود اظهار زوج با شهادت دو نفر شاهد کافی خواهد بود.
مأمور سجل احوال باید خلاصه مواد مذکور در فوق یا اظهار زوج و شهود را در دفتر مخصوص و در ورقه هویت زوجین ثبت کند.
ثبت قطعی طلاق بعد از آنستکه تفکیک قطعی شده باشد و در ثبت ازدواج باید قید شود که دفعة چندم است. (نمونه نمرة ۵ و نمره ۶).
ماده سیزدهم - در موقع فوت مأمور سجل احوال قضیه را در دفتر مخصوص ثبت و ورقة هویت متوفی را باطل مینماید (نمونة نمرة ۷). ماده چهاردهم - قابلات و غسالها باید در ظرف ۲۴ ساعت مأمور سجل احوال را در صورت امکان کتباً و الا شفاهاً از وقوع تولد و فوت مطلع سازنددر صورت تخلف از ۲۴ ساعت تا یکهفته و در صورت تکرار از یکماه تا ششماه حبس خواهند شد. ماده پانزدهم - عموم مأمورین سجل احوال باید ولادت و فوت و ازدواج و طلاق ساکنین محل خود را در ظرف پنج روز از اول ماه بعد بحکومتراپرت دهند فصل سوم
ترتیب دفاتر سجل احوال
ماده شانزدهم - هر یک از مأمورین سجل احوال چهار دفتر برای ولادت - فوت ازدواج و طلاق خواهند داشت. ماده هفدهم - در مرکز هر حوزه ولایتی علاوه بر دفتر مذکوره در مادة هفت دفتری موسوم بدفتر موالید ولایتی ترتیب داده میشود که ولادتاشخاص در آن دفتر بترتیب وقوع در ستون و در ستونهای دیگر ازدواج و طلاق و وفات آنها ثبت میشود.(نمونة نمرة ۸) ماده هیجدهم - در کلیة دفاتر سجل احوال اعداد باید با تمام حروف بضمیمة ارقام هندسی نوشته شود و تاریخ شمسی باشد و با تاریخ قمری نیزتطبیق شود. ماده نوزدهم - دفاتر سجل احوال باستثنای دفتر مذکور در مادة ۷ سال بسال تجدید شده اوراق آنرا قبلاً باید رئیس نظمیه در شهرها وصاحبمنصبان امنیه در قصبات و قراء نمره گذارده امضاء نمایند. ماده بیستم - دفاتر سجل احوال باید پاکیزه و مرتب نوشته شده و بینالسطور چیزی نوشته نشود و جای سفید نداشته باشد و هر گاه در نوشتن سهوی حاصل شده و محتاج بتصحیح شود ذیل آنرا باید مأمور سجل احوال و نویسنده دفتر تصدیق نمایند. ماده بیست و یکم - هر گاه اختلافی راجع باسناد سجل احوال ایجاد شود رسیدگی آن در محاکم ابتدائی و در صورت نبودن آن در نزدیکترینمحاکم صلح بعمل میآید و تا موقعیکه از طرف محاکم مزبوره بموجب احکام قطعیه اسناد مذکوره ابطال نشد دارای اعتبار خواهد بود و فقط محاکم مزبوره میتوانند بتصحیح آن اسناد کتباً امر صادر کنند در اینصورت مأمور سجل احوال رأی محکمه را در دفتر مخصوص ثبت و در حاشیة دفتر اصلاح شده قید مینماید فصل چهاردهم[چهارم]
مطالب متفرقه ماده بیست و دوم - بهر ورقة هویتی که داده میشود و هر سواد مصدق یا تصدیقی که در دفاتر سجل احوال باشخاص ذی نفع ممکن است دادهشود یکقران تمبر الصاق میشود و فقرا بتصدیق نظمیه یا شعبات آن در شهرها و نایبالحکومه در قصبات و کدخدا در دهات از تأدیه وجه تمبرمعاف خواهند بود ماده بیست و سوم - پس از یکسال از تاریخ اجرای سجل احوال در هر محل مأمورین دولتی موظفند در موقع صدور کلیة اسناد رسمی از قبیلتعرفه انتخابات و جواز حمل اسلحه و غیره و کلیةمراجعات اشخاص بادارات دولتی ورقه هویت مطالبه نمایند و الا مطابق ماده بیست و هفتممجازات خواهند شد. ماده بیست و چهارم - پس از یکسال از اجرای سجل احوال در هر محل کسانی که ورقة هویت نداشته باشند یا تکالیفی را که در مواد ۲ - ۴ - ۹ -۱۰ بر عهده آنها قرار گرفته انجام ننمایند از دو روز تا یکهفته و در صورت تکرار از هشت روز تا یکماه بحکم محکمة صالحه حبس خواهند شد. ماده بیست و پنجم - کسانی که سند سجل احوال جعل کنند یا عالماً سند مجعول استعمال نمایند از شش ماه تا سه سال و مرتکبین اظهارات یاشهادت کذب در مورد اسناد سجل احوال از سه ماه تا دو سال بحکم محکمة صالحه محکوم بحبس میشوند و نیز محکوم به تأدیة خسارت واردهخواهند شد و در صورت تکرار مجازات مندرجه در این ماده تشدید میشود ولی در هر صورت از دو برابر مجازات مورد اول تجاوز نخواهد کرد. ماده بیست و ششم - حبسهائیکه بموجب این قانون مقرر است در صورتیکه از شش ماه تجاوز نکند بمناسبت تمکن و با رعایت کیفیاتارتکاب از قرار روزی از دو قران تا پنج تومان قابل ابتیاع خواهد بود ماده بیست و هفتم - مأمورین سجل احوال که در انجام وظایف محوله مرتکب خطا و تقصیر اداری شوند مطابق مقررات قانون استخدام کشوریمحاکمه و مجازات خواهند شد.
هر گاه مرتکب جعل یا تزویر در اوراق و دفاتر سجل احوال شوند یا شرکت در جعل و تزویر نمایند از دو الی پانزده سال محکوم بحبس میشوند بعلاوه در هر حال خساراتی که در اثر اشتباه یا تقصیر مأمورین سجل احوال متوجه اشخاص بشود از طرف همان مأمورین باید جبران شود.
ماده بیست و هشتم - مسئولیت سجل احوال هر ولایت با حاکم آن ولایات است و مباشرت آن در شهرها با ادارة بلدیه یا نظمیه و در قصبات بانایبالحکومه و در دهات با کدخدا است که بکمک محرر شرعیات ده وظایف سجل احوال را انجام میدهد و در ممالک خارجه با نمایندگان دولتاست تبصره ۱ - مسئولیت سجل احوال ایلات با رئیس ایل و مباشرت آن با خوانین و کدخدایان ایل خواهد بود. تبصره ۲ - در دهاتی که شخص با سواد نباشد که کار محرر شرعیات را انجام کند مأمورین سیاری که از طرف حکومت مأمور میشوند این وظیفه راعهدهدار خواهند شد. ماده بیست و نهم - حکام بوسیله مأمورین مخصوص و صاحبمنصبان امنیه دفاتر سجل احوال حوزه حکومتی خود را مرتباً نظارت و تفتیشنموده نواقص کار آنها را رفع مینمایند و مرتباً باید وزارت داخله را از جریان سجل احوال مطلع نمایند. ماده سیام - مأمورین سجل احوال در سال اول تأسیس شعب سجل احوال مکلفند که در هر دو ماه یکمرتبه اهالی آن محل را متذکر گرفتن اوراقهویت نموده و مجازاتهای مقرره را بوسیله اعلانات به اهالی گوشزد نمایند ماده سی و یکم - دفاتر سجل احوال طهران که قبلاً تنظیم شده و وظایفی که افراد بموجب مقررات قبلی سجل احوال انجام دادهاند بعد از اجرایاین قانون جزو دفاتر جدید نقل و قانوناً محسوب خواهد شد. ماده سی و دوم - در موردی که تولد در کشتی واقع شود پدر و در نبودن او مادر مکلف است تولد را فوراً بناخدای کشتی یا قائم مقام او اطلاع دادهپس از آن تصدیق بگیرد و آن تصدیق را در اولین بندر ایران یا بندر خارجه که نمایندة ایران در آنجا باشد بضمیمة اظهارنامه بمأمور دولت داده ورقههویت تحصیل نماید. ماده سی و سوم - در مورد اشخاصی که حین مسافرت در راهها فوت میشوند مأمورین امنیه مکلف هستند وقوع فوت را با اطلاعاتی که راجع بهویت شخص متوفی به دست میآورند بنزدیکترین دفتر سجل احوال اطلاع دهند - راجع باشخاصیکه در جنگ کشته و تلف میشوند ادارة قشونی مکلف است مراتب را با اطلاعات راجعه بهویت مقتولین در موقع مقتضی بدفتر سجل احوال اطلاع دهد ماده سی و چهارم - وزارت مالیه اعتباری که محل آن عایدات سجل احوال خواهد بود برای اجرای فوری اینقانون باختیار وزارت داخله میگذارد. ماده سی و پنجم - وزارت داخله مأمور اجرای مواد این قانون است که بلافاصله پس از تصویب وسائل اجرای آن را فراهم و پس از شش ماه شروعبه اجرا نمایند. این قانون که مشتمل بر سی و پنج ماده است در جلسه چهاردهم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهار شمسی بتصویب مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورایملی - حسین پیرنیا نمونة نمرة ۱
ایالت....................................وزارت خارجه شهر
ولایت............................دایرة سجل احوال و احصائیةکل مملکتی قصبه
بلوک............................اظهارنامة سجل احوال افراد خانواده......................... قریه.........................
بتاریخ برج ۱۳
اسم
پدر
مادر
سن
شغل
تاریخ تولد
محل تولد
عدة عیال
تاریخ ازدواج
عدة اولاد
سواد
ماه
سال
ماه
سال
اظهار کننده شهود
اسم اسم ................. و .....................
شغل شغل .................. و ..................... امضای مأمور سجل احوال..............
-امضاء امضاء................. و ................... نمونة نمرة ۲
نمره .................... وزارت داخله تاریخ ...............................
دایرة سجل احوال و احصائیة کل مملکتی
سجل ولادت
پسر
دخت
.................... و ....................
شهر ....................
ولایت ....................
که در قصبه .................... محله .................... کوچه ....................
بلوک ....................
قریه ....................
خانة نمرة .................... ساکن است در تاریخ ....................
در .................... تولد یافته است
امضای متصدی سجل احوال ....................
صفحه ظهر نمونه نمرة ۲
خلاصة ازدواج و طلاق و فوت
پسر
دخت
نمرة دفتر ازدواج ....................
در تاریخ ....................با ................ .................... ازدواج کرده است
نمرة دفتر طلاق .....................
در تاریخ .................... پسر..................... دختر ..................... را طلاق داده است
نمره دفتر فوت .....................
در تاریخ .....................بمرض .................... فوت کرده است
نظمیه .....................
از طرف حاکم..................... هویت .....................
کد خدای .....................
که سجل ولادت او در متن تصریح شده تصدیق میشود
محل امضاء ..................... نمونة نمرة ۳ دفتر سجل
نمره
اسم و نام خانواده
اسم پدر
اسم مادر
مسکن
شغل
سن
تاریخ تولد
روز
ماه
سال
احوال ولایتی
تاریخ ازدواج
عده عیال
عده اولاد
تاریخ طلاق
تاریخ فوت
سبب وفات
معلومات
ملاحظات
ماه
سال
روز
ماه
سال
ماه
سال
نمونه نمرة ۴
نمرة ورقة هویت....................
در تاریخ .................... برج.......... ۱۳شخصی موسوم به .................... (اسم و نام خانواده)
ساکن .................... که شغلش .................... و .................... (درجة نسبت) مولود جدید است
بمعیت شاهد موسوم به .................... (اسم و نام خانواده و شغل)ساکن .................... و شاهد
موسوم به ....................(اسم و نام خانواده و شغل) ساکن .................... در نزد ما که مأمور
پسری
دختری
سجل احوال .................... (اسم ولایت و شهر یا بلوک و قریه)هستیم حاضر شده اظهار داشت که در تاریخ ...... برج.......... در ساعت .................... در خانه واقعه در ....................
(آدرس منزل از .................... (اسم و نام خانوادة پدر )که شغلش .................... است و از...... (اسم و نام خانوادة مادر)متولد و باسم .................... موسوم شده قابله هم .................... (اسم و نام خانوادة قابله)بوده است .
امضای اظهار کننده امضای شاهدین امضای مأمور سجل احوال
......................... .................و................ ..................... نمونة نمرة ۵
نمره
در تاریخ .................... برج ............. ۱۳شخصی.... موسوم به............. (اسم ونام خانواده) ....................
زوج
زوجه
ساکن که شغلش............. و ............. (درجة نسبت) است بمعیت شاهد موسوم به ................... (اسم ونام خانواده)ساکن ............... که شغلش .................... است و شاهد موسوم به .................... (اسم ونام خانواده)ساکن .................... که شغلش .................... است در نزد ما که مأمور سجل احوال .................... (اسم ولایت و شهر یا بلوک و قریه)هستیم حاضر شده اظهار داشت در تاریخ ............... برج..............۱۳ .................... (اسم و نام خانواده و شغل زوج) ساکن .................... پسر .............. (اسم و شغل)که در تاریخ .................... برج ............۱۳ در .................... (اسم شهر یا بلوک و قریه) متولد و ورقةهویت او بنمرة .............. ثبت شده است با........... (اسم و نام خانواده)دختر....... (اسم و نام خانواده و شغل)ساکن) .................... که در تاریخ .................... برج ..............۱۳ در .................... (اسم شهر یا بلوک و قریه)متولد و ورقةهویت او بنمرة .................... ثبت شده
دائم
منقطع
است بعقد ازدواج نموده و این ازدواج دفعه .................... زوج و دفعه................. زوجه است عاقد هم............... (اسم و نام خانواده)ساکن .................... بوده است.
امضای اظهار کننده امضای شاهدین امضای مأمور سجل احوال
....................... .............و.............. ................... نمونة نمره ۶
نمره .................
در تاریخ..................برج..............۱۳ شخصی موسوم به......................(اسم و شغل) ساکن................
زوج
زوجه
که...............(درجة نسبت) است بمعیت شاهد موسوم به..............(اسم و نام خانواده)ساکن.............که شغلش ............استو شاهد موسوم به...............(اسم و نام خانواده)ساکن.............که شغلش ............است در نزد ما که مأمور سجل احوال ..............(اسم ولایت و شهر یا بلوک و قریه ) هستیم حاضر شده اظهار داشت که در تاریخ ................برج...........۱۳ در محضر....................(اسم و نام خانواده) که ساکن...............است................(اسم و نام خانوادة زوج)ساکن...................پسر.....................که ورقة هویت او بنمرة.............ثبت است................(اسم و نام خانوادة زوجه) دختر....................ساکن.......................را که ورقة هویت او بنمرة...........ثبت شده طلاق داده است
امضای اظهار کننده امضای شاهدین امضای مأمور سجل احوال
............................ ...............و............... ....................... نمونةنمره۷
نمره.............
در تاریخ.................برج............۱۳شخصی موسوم به...............(اسم و نام خانواده و شغل)ساکن..............که................(درجةنسبت)متوفی است بمعیت شاهدموسوم به...........(اسم و نام خانواده) ساکن..............که شغلش.............است و شاهد موسوم به.............(اسم و نام خانواده) ساکن...........که شغلش..............است در نزد ما که مأمور سجل احوال .............(اسم ولایت و شهر یا بلوک و قریه)هستیم حاضر شده اظهار داشت در تاریخ ...............برج............۱۳از پدر موسوم به.............(اسم و نام خانواده)ساکن.............که شغلش..............است ومادر مسماة به.........متولدو ورقة هویت او بنمرة............ثبت شده است بمرض............وفات نموده و بتوسط.............(اسم و نام خانوادة غسال)ساکن...........غسل داده شده است
امضای اظهار کننده امضای شاهدین امضای مأمور سجل احوال
..................... ............و............... .......................
نمونة نمرة ۸ دفتر
نمره
اسم ونام خانواده
اسم پدر
تاریخ تولد
اسم مادر
مسکن
محل تولد
روز
ماه
سال
شهر
قصبه
بلوک
قریه
موالید ولایتی...............................
تاریخ ازدواج
عدة عیال
تاریخ طلاق
تاریخ فوت
سبب فوت
ملاحظات
ماه
سال
روز
ماه
سال
ماه
سال