رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره اعلام تعارض آراء صادره از شعب 3 و 4 و 8 دیوان عدالت اداری
مقدمه:الف) شعبه هشتم در رسیدگی به پرونده کلاسه 72/930 موضوع شکایت آقای سیدمحمد سعیدی و غیره به طرفیت زمین شهری لرستان به خواسته اعتراض تملک پلاک 21 فرعی از 156 اصلی بخش 3 روستای دهنومقدسی به شرح دادنامه شماره 1197 مورخ 29/11/1375 چنین رأی صادر نموده است:به موجب نامه مورخ 10/5/1371 شهرداری بروجرد پلاک 21 فرعی از 56 اصلی بخش 3 در حوزه استحفاظی شهرداری قرار گرفته و به استناد ماده 2 قانون زمین شهری تملک آن جائز بوده به موجب ماده 5 همان قانون تملک اراضی دایر اعم از کشاورزی و غیره بلااشکال بوده
صورتمجلس کمیسیون متشکله حکایت از عدم وجود اراضی موات و بایر و نیز نیاز به تملک و اجازه بالاترین مقام دارد
حقوق مالکین اعم از بهاء اراضی و نصاب قانونی تأمین گردیده است ایراد و اشکالی بر نحوه اقدامات زمین شهری لرستان در اجرای ماده 9 قانون زمین شهری مشهود نیست و شکایت مردود تشخیص می شود
ب) شعبه سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 71/399 موضوع شکایت آقای محمدعلی بذرافشان به طرفیت اداره کل زمین شهری استان لرستان به خواسته اعتراض به نظریه کمیسیون تشخیص و ابطال عملیات تملک در پلاک 19 فرعی از 56 اصلی واقع در بخش 3 بروجرد به شرح دادنامه شماره 68 مورخ 8/2/1372 چنین رأی صادر نموده است
شکایت شکات به دلایل زیر وارد تشخیص می گردد
اولا از مکاتبات اداری موجود در پرونده معلوم می شود که اداره خوانده ضرورتی در تملک پلاک نداشته وصرفا با توجه به پایان یافتن عمر ماده 9 قانون زمین شهری در شهرهای ضرورتی مذکور در قانون حسب ادعای زمین شهری و برای نیاز آینده و احتمالی شهر به اماکن مسکونی اقدام به تملک شده است که به نظر میرسد این اقدام غیرقانونی از دستور وزیر مربوطه است که در نامه شماره 10288/1 به مدیرکل مسکن لرستان مرقوم داشته (… به منظور اجتناب از مشکلات احتمالی در آینده ترتیبی اتخاذ شود تا در تملک اراضی مورد نیاز برای توسعه متصل و منفصل شهرهای آن استان آن دسته از اراضی تملکی که در محدوده حوزه استحفاظی شهرهای موجود قرار دارند به نام سازمان زمین شهری و اراضی خارج از محدوده مذکور … به نام شرکت عمران شهرهای جدید تملک گردد
) که این دستور بر خلاف صریح ماده 2 و 9 آییننامه قانون زمین شهری است
زمین مورد شکایت خارج از محدوده شهری میباشد و به استناد ماده 2 قانون زمین شهری اداره زمین شهری حق تملک زمین های زراعی خارج از محدوده شهر را ندارد
علی فرض آن که زمین شاکی جزء زمین شهری باید اداره خوانده مکلف بوده است طبق ماده 23 آییننامه اجرایی قانون زمین شهری و شرایط چهارگانه مذکور در آن رفتار نماید که هیچگونه دلیلی مبنی بر رعایت ماده مذکور در پرونده ملاحظه نشد بنابراین بنابه جهات مذکور حکم به ورود شکایت و ابطال کلیه عملیات تملکی پلاک مورد شکایت صادر می گردد
ج) شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه 71/259 موضوع شکایت آقای محمدحسین واقعی به طرفیت سازمان زمین شهری لرستان به خواسته ابطال تملک و اقدامات ناشی از آن به شرح دادنامه شماره 1569 مورخ 22/10/1371 نظر به اینکه بهاء زمین در صندوق ثبت تودیع نگردید و در نتیجه مفاد مقررات مربوط (تبصره 6 ماده 9 قانون زمین شهری و بند یک ماده 23 آییننامه اجرایی آن) رعایت نشده لذا شکایت وارد تشخیص وحکم به ابطال تملک پلاک های موصوف و اقدامات و آثار ناشی از آن به نسبت سهم مالکیت شاکی صادر و اعلام می گردد
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین درینجفآبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید
رأی هیأت عمومی
الف) نظر به اینکه تفاوت مفاد دادنامه شماره 1569 مورخ 22/10/1371 شعبه 14 با دو دادنامه صادره از شعب 3 و 8 بدوی دیوان مبتنی بر استنباط متفاوت از حکم واحد قانونگذار نیست بنابراین موضوع در این قسمت از مصادیق آراء متناقض مذکور در ماده 20 اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری محسوب نمی شود و موردی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم در این زمینه در قلمرو ماده مزبور در هیأت عمومی دیوان وجود ندارد
ب) با عنایت به اینکه تملک اراضی واقع در محدوده شهرها در اجرای ماده 9 قانون زمین شهری مصوب 22/6/1366 منوط به تحقق و اجتماع شرایط و ضوابط مقرر در قانون زمین شهری و آییننامه اجرایی آن به ویژه شقوق چهارگانه مذکور در ماده 23 آییننامه فوقالاشعاراست، بنابراین دادنامه شماره 68 مورخ 8/2/1372 شعبه سوم بدوی دیوان در حدی که متضمن این معنی میباشد موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده می شود
این رأی به استناد قسمت اخیر ماده 20 اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است
کدمنبع: 6643