رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال آیین‌نامه مالیات بر ساخت و فروش

هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی * شماره پرونده: هـ ت/ ۰۲۰۰۲۵۸ شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۲۷۵۸۹۶ تاریخ: ۱۴۰۳/۰۵/۳۱ * شاکی: آقای سعید پورمحمد * طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری * موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده ۱۳ و بخشی از ماده ۱۱ آیین نامه موضوع تبصره ۵ ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال ماده ۱۳ و بخشی از ماده ۱۱ آیین نامه موضوع تبصره ۵ ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:  آیین نامه موضوع تبصره ۵ ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم ماده ۱۱: «درآمد مشمول مالیات برای هر شریک بر مبنای سهم تعیین شده در مشارکت در ساخت و فروش، در صورت رعایت مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت اسناد املاک بر مبنای سهم تعیین شده در شرکتنامه می باشد» ماده ۱۳: «در مورد اعیان احداث شده در املاک موقوفه ارزش زمین در محاسبه درآمد مشمول مالیات ناشی از ساخت و فروش املاک منظور نخواهد شد. » *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولاً در خصوص ماده۱۱ مشروط نمودن تسهیم درآمد ناشی از ساخت و فروش در مشارکت های (مدنی) به رعایت مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت (ثبت مشارکت نامه در دفاتر اسناد رسمی) با ماده ۱۰ قانون مدنی و ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم مغایرت دارد همچنین به دادنامه شماره ۱۰۱۶۰ ـ ۱۴۰۱/۱/۲۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد مشابه و نظر شورای نگهبان به شماره ۱۰۲/۲۵۶۳۲ ـ ۱۴۰۱/۱۱/۲۳ استناد کرده است. ثانیاً در خصوص ماده ۱۳ طبق ماده ۷۵ ق.م.م مستأجرین املاک اوقافی اعم از اینکه اعیان مستحدثه داشته باشند یا خیر نسبت به عرصه مشمول مقررات این نص خواهند بود و زمان نقل و انتقال املاک طبق ماده ۵۹ مشمول مالیات هستند ولی هیأت وزیران بر خلاف نص صریح مواد قانونی یاد شده به زیان مستأجر ارزش زمین اوقافی در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور نخواهد شد و پرداختی در معاملات املاک اوقافی بابت عرصه مهم بوده ولی با وصف مصوبه مذکور جزء مخارج و بهای تمام شده منظور نمی گردد و این امر موجب شناسائی سود مشمول مالیات بیش از سود واقعی توسط ادارات امور مالیاتی می گردد و نتیجه آن تحمیل مالیات بیشتر به این گونه فعالان اقتصادی نسبت به درآمد واهی بر خلاف مواد ۱ و ۹۳ و ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم خواهد شد لذا مقرره بر خلاف مواد ۱۴۷ و بند د ماده ۱۴۸ در خصوص هزینه های قابل قبول خواهد بود. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: پاسخی واصل نشده است. بسم الله الرحمن الرحیم پرونده کلاسه هـ ت/ ۰۲۰۰۲۵۸ در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۵/۱۳ هیأت تخصصی مالیاتی بانکی (از حیث تقاضای ابطال ماده ۱۳ آئین نامه اجرایی ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم) مورد بررسی و تبادل نظر واقع گردید که با توجه به عقیده اتفاقی حاضرین با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل اقدام به انشاء رأی می نماید: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری به موجب مقرره مورد شکایت (ماده ۱۳ آیین نامه اجرایی ماده ۷۷ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴) در محاسبه درآمد مشمول مالیات موضوع ماده ۷۷ قانون مزبور، در املاک موقوفه، ارزش زمین و عرصه به عنوان بخشی از هزینه های انجام شده توسط مؤدی منظور نخواهد شد و طبعاً از درآمد مشمول مالیات (درآمد ناشی از ساخت و ساز) کسر نخواهد شد و این حکم مندرج در ماده ۱۳ آیین نامه با توجه به اینکه، مالیات متعلق بر ماده ۷۷ قانون یک نوع مالیات بر درآمد می باشد که در مالیات بر درآمد با وصف رابطه مستقیم بین درآمد و هزینه انجام شده توسط مؤدی و کسر هزینه ها از درآمد، خالص درآمد و سود مشمول مالیات می شود و از آنجایی که در املاک موقوفه از بابت عرصه و زمین و ارزش آنها وجوهی توسط سازندگان پرداخت نمی شود (به عنوان ما به ازاء) تا در محاسبه مالیات مدنظر واقع شود (مفاد مقرره منصرف از اجاره پرداختی به اوقاف یا حق پذیره و نحوه آن می باشد بلکه صرفاً در خصوص ارزش و قیمت عرصه اوقافی است) فلذا با صحیح دانستن حکم مندرج در آیین نامه مورد شکایت به استناد بند ب ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر می نماید. رأی یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد. رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری ـ محمدعلی برومند زاده