اولاً چنانچه در دعوی حقوقی طرفین با حضور در یکی از دفاتر اسناد رسمی نسبت به موضوع دعوی سازش نماید آیا در اجرای ماده ۱۸۱ قانون آئین دادرسی مدنی دادگاه مکلف به صدور گزارش اصلاحی بر مبنای سازش نامه رسمی خواهد بود یا آنکه باید به طریق دیگری پرونده را مختومه نماید؟ ثانیاً چنانچه در فرض اخیر دادگاه گزارش اصلاحی بر مبنای سازش نامه رسمی صادر نماید آیا بنا به تصریح قسمت اخیر ماده قانونی مذکور اجرای آن تابع مقررات است راجع به مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا خواهد بود؟ یا اینکه این امر نافی رعایت مقررات اجرای احکام مدنی و یا نحوه اجرای محکومیت های مالی با توجه به تجویز ماده ۱۸۴ از همان قانون و صلاحیت آن به دادگستری نخواهد بود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
برابر ماده ۶۸۱ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ۱۳۷۹ « هر گاه سازش در دفتر اسناد رسمی واقع شده باشد، دادگاه ختم موضوع را به موجب سازش نامه در پرونده مربوط قید می نماید و اجراء آن تابع مقررات راجع به اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء خواهد بود» بنابراین در صورتی که سازش در دفترخانه به عمل آمده باشد، صدور گزارش اصلاحی و اجرای آن از طریق دادگاه منتفی است، با این حال، هرگاه طرفین که در دفترخانه سازش کرده اند در دادگاه حاضر شده و تقاضا نمایند که دادگاه گزارش اصلاحی صادر کند، با توجه به ملاک ماده ۱۸۳ این قانون و بلکه با استفاده از قیاس اولویت، صدور گزارش اصلاحی موجه به نظر می رسد؛ به ویژه آنکه برابر ماده ۲۷ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ۱۳۹۴ مقررات این قانون از جمله ماده ۳ آن در خصوص گزارش اصلاحی نیز اعمال می شود و دلیلی بر محروم ساختن افراد ذی نفع از این امکان قانونی وجود ندارد.