آماگ
۷ بهمن ۱۴۰۴، ۱۳:۵۹ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

مسئولیت کیفری مقامات دولتی

قانون مورخ ۱۳۱۷ درباره مسئولیت کیفری و مجازات مستخدمین دولت و اصلاح آیین دادرسی جزائی آنان، مستند به ماده ۱۶۹ اصول محاکمات جزائی با محوریت مدعی‌العموم.

قانون اصلاح پارۀ از مواد قانون اصول محاکمات جزائی و قانون مجازات عمومی

مربوط به مستخدمین دولت ‌

مصوب هیجدهم دیماه یکهزارو سیصد و هفده

مصوب ۱۳۱۷,۱۰,۱۸

با اصلاحات و الحاقات بعدی

ماده اول - ماده ۱۶۹ اصول محاکمات جزائی به طریق زیر اصلاح می‌شود:

ماده ۱۶۹ - مدعی‌العموم در حینی که حکم منع یا جلب بمحاکمه را میدهد میتواند از مستنطق درخواست نماید که نسبت باقداماتی که برای ‌جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم شده است تخفیف یا تشدید بعمل آید و نیز میتواند در مواقعیکه ادعا نامه تنظیم کرده و اتهام در دادگاه جنحه و ‌یا استیناف و یا در دیوان جنائی طرح شده است از دادگاه سه‌گانه درخواست توقیف متهم را از لحاظ اهمیت جرم و یا برای جلوگیری از تبانی و مواضعه ‌یا فرار و یا مخفی شدن وی و یا اجراء و عملی کردن محاکمه بنماید و یا تخفیف و تشدید نسبت باقداماتیکه مستنطق قبلا بعمل آورده است‌ بخواهد و این حق نیز برای مدعی‌العموم استیناف در مواقعی که حکم دادگاه جنحه در استیناف و یا اتهام جنائی در دیوان جنائی مورد رسیدگی است‌ خواهد بود - قرار دادگاه دائر بر موافقت با درخواست مدعی‌العموم بدایت و استیناف قطعی است و در صورت رد آن قابل استیناف و تمیز است.

ماده دوم - اشخاصی که مرتکب جرمهای مشروحه در مواد ۱۵۲ و ۱۵۳ و ۱۵۷ قانون مجازات عمومی شده و یا میشوند هر گاه اصل مال مورد ‌اختلاس و رشوه و غرامت را که مورد حکم واقع شده اداء نکنند مطابق ماده ۲ قانون جوزای ۱۳۰۲ زندانی خواهند شد تا اصل مال و غرامت را اداء‌ نمایند و چنانچه پس از ده سال زندانی اصل مال مورد اختلاس و رشوه و غرامت پرداخته نشود استخلاص او با عفو پادشاه ممکن است استدعای‌ عفو به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب نخست‌وزیر بعمل میاید. ماده سوم (منسوخه ۲۲ˏ۰۲ˏ۱۳۵۵) - قید اجرای مجازات اشد مندرج در ماده ۲ الحاقیه از قانون متمم اصول محاکمات جزائی در مورد مستخدمین که بجرم اختلاس و ‌ارتشاء در دیوان جزای عمال دولت محکوم میشوند فقط شامل مجازات زندانی بوده و مجموع محکوم به مالی باید وصول شود. ماده چهارم - منظور از انفصال ابد از خدمات دولتی در مورد مأمورین بخدمات عمومی انفصال ابد از خدمت در بنگاههای نامبرده در ماده ۳ قانون ‌راجع بمحاکمه و مجازات مامورین بخدمات عمومی مصوب ۳۱۵.۲.۱۶ و محرومیت از خدمات دولتی و شهرداری و کشوری است. ماده پنجم - در مورد ماده ۸ از مواد راجع بدیوان جزا مصوب اسفند ۱۳۱۰ چنانچه شخصی که توقیف شده برای استخلاص خود کفیل معرفی ‌نماید مدعی‌العموم دیوان جزا میتواند نظر باوضاع و احوال قضیه و وضعیت متهم دستور آزادی او را بقید کفیل معتبر بدهد. ماده ششم - مدعی‌العموم دیوان جزا میتواند از احکام بدون غیر قطعی دیوان جزا دائر بر برائت متهمین درخواست رسیدگی ماهوی از دیوان تمیز ‌نماید. ماده هفتم - ابلاغ احکام بدوی غیابی دیوان جزا در صورتیکه بوسیله مطبوعات بشود ابلاغ واقعی محسوب و حکم غیابی پس از گذشتن ‌مهلتهای قانونی و قطعی شدن بموقع اجرا گذاشته خواهد شد و محکوم‌علیه غائب در صورتیکه مدعی عدم ابلاغ باشد میتواند با رؤیت حکم‌ عرضحال اعتراض بدادگاه صادر کننده حکم غیابی بدهد و دادگاه بدواً در این باب رسیدگی نموده قرار رد یا قبول عرضحال را میدهد و دادن عرضحال ‌اعتراض مانع اجرای حکم غیابی که قطعی محسوب شده نخواهد بود مگر آنکه معترض تامین کافی بدهد و یا از دادگاه قرار قبول عرضحال اعتراض او ‌صادر شود. ماده هشتم (منسوخه ۲۲ˏ۰۲ˏ۱۳۵۵) - قید اجرای مجازات اشد مندرج در ماده ۲ الحاقیه از قانون متمم اصول محاکمات جزائی در مورد محکومین به تخلفات از مقررات ‌ارزی فقط شامل مجازات زندانی بوده و مجموع جزاهای نقدی باید وصول شود. ماده نهم - کلیه اقدامات مدعیان عمومی از قبیل ارجاع امر بوکلاء عمومی و مستنطقین یا معاونین اداری یا در مواردیکه مدعی‌العموم دیوان جزا‌ سمت نمایندگی بسایر مأمورین صلاحیت‌دار بطور کلی در پرونده‌هائی یا در امر خاصی میدهد و همچنین اقدامات وکلاء عمومی و مستنطقین دائر ‌بارجاع امر یا اموری بمستنطقین یا وکلاء عمومی شهرستانها یا سایر مامورین صلاحیتدار اقدام تعقیبی محسوب و قاطع مرور زمان جزائی است. ماده دهم - ماده زیر بعنوان ماده ۲۳ مکرر اصول محاکمات جزائی بقانون نامبرده افزوده میشود.

ماده ۲۳ مکرر - در موارد جرائم مشهودیکه مامورین دولتی یا شهرداری یا مأمورین بخدمات عمومی مرتکب میشوند و رسیدگی به آن از صلاحیت ‌دیوانعالی جزای عمال دولت است و در محل مأمور پارکه دیوان جزا حضور نداشته باشد مدعیان عمومی و مستنطقین مکلفند کلیه اقدامات لازمه را‌ برای جلوگیری از امحاء اثرات جرم و فرار متهم و هر تحقیقی را که برای کشف جرم لازم بدانند بعمل آورده و هر چه زودتر نتیجه اقدامات خود را بمدعی‌العموم دیوان جزا گزارش دهد.

ماده یازدهم - ماده زیر بعنوان ماده ۱۶۱ مکرر اصول محاکمات جزائی بقانون مذکور افزوده میشود:

ماده ۱۶۱ مکرر - در امور جزائی در مواردیکه مستنطق به متهم دسترسی ندارد یا بعلت شناخته نشدن در محل اقامت احضار و جلبش مقدور نیست ‌مستنطق میتواند بدون استماع آخرین دفاع در صورتیکه دلایل اتهام کافی باشد رسیدگی و قرار مقتضی صادر نماید.

ماده دوازدهم - ماده زیر بعنوان ماده ۶۷ مکرر قانون مجازات عمومی بقانون نامبرده اضافه میشود

ماده ۶۷ مکرر - مجازات مقرر در ماده قبل شامل کسانی نیز خواهد بود که جرم جاسوسی را بنفع یک دولت بیگانه و به ضرر دولت بیگانه دیگر در‌خاک ایران مرتکب شوند.

ماده سیزدهم (منسوخه ۰۸ˏ۰۵ˏ۱۳۷۰) - ماده ۲۷۸ قانون مجازات عمومی بطریق زیر اصلاح میشود.

ماده ۲۷۸ - در کلیه امور جزائی جز در مواردیکه قانون صریحا ترتیب خاصی مقرر کرده باشد هر کس بتادیه مالی اعم از غرامت و غیر آن بدولت و‌ یا بتادیه خسارات مدعی خصوصی محکوم گردد و با گذشتن ده روز از تاریخ مطالبه آن محکوم به مالی را تادیه ننماید و دسترسی باموال او نباشد بدرخواست پارکه مربوطه در مورد محکوم‌به راجع بدولت و درخواست مدعی خصوصی نسبت بخسارات وارده بر او در ازاء هر ده ریال از وجه‌محکوم‌به یکروز توقیف میشود و مدت این توقیف زاید از پنج سال نخواهد بود و در امور خلافی مدت توقیف برای تادیه محکوم‌به منتهی پنج روز‌است.

‌مبداء توقیف برای وصول محکوم‌به در مورد کسانیکه محکومیت بمجازات زندانی دارند از تاریخ خاتمه اجراء مجازات زندانی خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر سیزده ماده است در جلسه هیجدهم دیماه یکهزار و سیصد و هفده بتصویب مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی – حسن اسفندیاری