تاریخ: ۲۳/۴/۱۳۸۷
شماره دادنامه: ۲۴۲
کلاسه پرونده: ۸۷/۱۹۴
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای ابراهیم یوسفی.
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعبه ۶ تجدیدنظر و ۱۳ بدوی دیوان عدالت اداری.
مقدمه: الف ـ شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۴/۶۳۰ موضوع شکایت نصیر قاسمپورشادلوی به طرفیت گمرک ایران به خواسته الزام به تجدید پروانه حقالعملکاری در گمرک به شماره ۲۰۴۲ به شرح دادنامه ۱۴۳۴ مورخ ۳۰/۷/۱۳۸۵ چنین رأی صادر نموده است، اگرچه در ماده ۳۸۰ آییننامه اجرائی قانون امور گمرکی قید گردیده متقاضی تمدید « باید قبل از انقضای مدت و با پرداخت بهای تمبر پروانه و تسلیم دفتر مخصوص ... درخواست تمدید آن را بکند.» لکن این موضوع از حیث اجرایی و تسهیل رسیدگی به تقاضا و حفظ حقوق متقاضی دولت میباشد و دلالتی بر محرومیت دایم از این حق نمینماید. دلیل این استنباط و صحت آن ادامه ماده مرقوم است که تکالیفی برای رئیس گمرک محل تنظیم و تعیین کرده است. « رئیس گمرک محل در صورتی که تخلفی که مستلزم محرومیت دایم یا موقت از شغل حقالعملکاری باشد از متقاضی ندیده و ادامه شغل وی را صلاح بداند، میتواند با ملاحظه دفتر حق العمل کاری سال قبل و پلمپ و امضای دفتر حق العمل کاری سال بعد تا یکسال دیگر پروانه را تمدید نماید» و از طرفی برابر مقررات مربوط به حقوق افراد و با توجه به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران محـرومیت افراد از حقـوق اجتماعی و انتخاب شغل، بدون عذر قانونی و منع ناشی از محکومیت قطعی توسط مراجع قضائی موجه نبوده و مخالف حفظ و صیانت حقوق جامعه و افراد میباشد. لذا تصمیم اداره گمرک بر عدم تمدید یا صدور پروانه جدید مربوط به حقالعملکاری در گمرک مخالف موازین قانونی میباشد. لذا حکم به ورود شکایت شاکی تمدید و یا صدور پروانه جدید وفق مقررات مربوطه با وصول حقوق دولت صادر میگردد. ب ـ شعبه ششم تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۵/۲۶۳۵ موضوع رسیدگی به تجدیدنظرخواهی گمرک ایران از دادنامه ۱۴۳۴ مورخ ۳۰/۷/۱۳۸۵ صادره از شعبه ۱۶ دیوان عدالت اداری به شرح دادنامه ۳۲ مورخ ۶/۱/۱۳۸۶ چنین رأی صـادر نموده است، با توجه به اینکه اعتراض موجه و موثری که فسخ دادنامه بدوی را ایجاب نماید، مشهود نیست با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را عیناً تایید و استوار مینماید. ج ـ شعبه سیزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۰۹۰ موضوع شکایت ابراهیم یوسفی و محمد و فهیمه پور غفور به طرفیت گمرک ایران به خواسته الزام خوانده به تمدید اعتبار کارت حقالعملکاری شاکی به شرح دادنامه ۷ مورخ ۷/۱/۱۳۸۷ چنین رأی صادر نموده است، توجهاً به مواد ۳۷۶ و ۳۷۹ و ۳۸۰ و ۳۸۲ آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۵۰ با اصلاحات بعدی نظر به اینکه تصمیم اداره مذکور متضمن نقص قوانین و مقررات نبوده و از جانب شاکی هم دلیلی بر مخدوش بودن آن ارائه نشده است، مالاً موجبی برای ابطال آن وجود ندارد. لذا شعبه سیزدهم دیوان با در نظر گرفتن مراتب فوقالبیان با غیر وارد تشخیص دادن شکایت شاکی به استناد مفهوم مخالف مواد ۱۳ و ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۹/۳/۱۳۸۵ مجلس شورای اسلامی و ۲۵/۹/۱۳۸۵ مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران حکم به رد شکایت صادر و اعلام مینماید. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بـررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بـه شرح آتی مبادرت بـه صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
به موجب صدر ماده ۳۸۰ آییننامه اجرائی قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۵۱ مدت اعتبار پروانه حقالعملکاری فقط یک سال از تاریخ صدور آن است و به صراحت قسمت دوم ماده مذکور در صورتی که دارنده پروانه، مایل به ادامه حقالعملکاری در گمرک باشد باید قبل از انقضاء مدت و یا پرداخت بهای تمبر پروانه و تسلیم دفتر مخصوص حقالعملکاری تمدید آن را از گمرک صادرکننده پروانه تقاضا کند و به شرح قسمت آخر ماده مزبور، چنانچه رئیس گمرک محل با تحقق شرایط مندرج در ماده فوقالذکر ادامه شغل متقاضی را صلاح بداند میتواند پروانه اشتغال حقالعملکاری را تا یک سال دیگر تمدید کند. نظر به اینکه حکم مقرر در ماده فوقالاشعار مصرح در جواز تمدید پروانه حقالعملکاری به مدت یک سال دیگر به شرط تسلیم درخواست متقاضی و پرداخت بهای تمبر پروانه و ارائه دفتر مخصوص حقالعملکاری به مرجع ذیصلاح قبل از انقضاء مدت اعتبار پروانه مذکور است، بنابراین دادنامه شماره ۷ مـورخ ۷/۱/۱۳۸۷ شعبه ۱۳ دیوان مبنی بر رد شکایت شاکی به خواسته الزام گمرک ایران به تمدید پروانه حقالعملکاری به لحاظ عدم رعایت شرایط فوقالذکر صحیح و موافق قانون میباشد. این رأی به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضائی دیوان عدالت اداری ـ مقدسی فرد