رای هیات تخصصی ضوابط معابر بن‌بست در طرح تفصیلی شهری

رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی

هیات تخصصی اراضی ، شهرسازی

شماره پرونده : ه ع/ 97/1665 شماره دادنامه : 9709970906010371 تاریخ : 13/11/97

شاکی : آقای عباسعلی داوطلب استادی

• طرف شکایت : 1-کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی 2- شهرداری قوچان

• موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی

• دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :

شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است :

1- مصوبه مورد شکایت ، کوچه اختصاصی مورد دعوی را که مستند به سند مالکیت و کارشناسی کارشناس دادگستری است ، عمومی تلقی نموده و ضمن تخریب درب ورودی به ساکنین مجاور بدون اجازه مالکین کوچه خصوصی حق درب داده و از این جهت تضییع حقوق مالکانه را به وجود آورده است. از این رو چون مصوبه مذکور با حقوق مالکانه در تعارض بوده لذا مستندا به مواد 24 و 35 قانون مدنی خارج از حدود اختیارات کمیسیون موصوف بوده و تقاضای ابطال قسمت متعارض را دارد.

2- دادنامه شماره 3041 مورخ 3/11/95 صادره از شعبه 30 دیوان عدالت اداری که به موجب دادنامه شماره 2242 مورخ 3/11/96 شعبه 18 تجدید نظر دیوان قطعیت یافته مبنی بر نقض رأی شماره 11 مورخ 14/2/90 کمیسیون ماده 100 شهرداری در همین راستا اصدار یافته است.

متن مقرره مورد شکایت

بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان تحت عنوان ضوابط و مقررات دسترسی ها با تبیین ضوابط و مقررات :

( حداقل عرض معابر بن باز ، بن بست ، دور برگردان و کاربری )

( با توجه به متن دادخواست شاکی و پاسخ طرف شکایت ، بندهای 2-1 و 3-1 ذیل بند 3-8 طرح تفصیلی مد نظر ابطال می باشد. )

حداقل عرض معابر بن باز :

عرض معابری که طول آنها کمتر از 50 متر است ، 6 متر می باشد.

عرض معابری که طول آنها 100 – 51 متر است ، 8 متر می باشد.

عرض معابری که طول آنها 150 – 101 متر است ، 10 متر می باشد.

عرض معابری که طول آنها 200 – 151 متر است ، 12 متر می باشد.

عرض معابری که طول آنها بیشتر از 200 متر است ، 16 متر می باشد.

عرض پیشنهادی کلیه معابر شهر قوچان در نقشه شبکه معابر مشخص می باشد.

تبصره 1 : خیابان های استقلال ، شهید رجایی و شهید دیالمه به علت داشتن عرض متغیر ملاک عرض وضع موجود می باشد.

تبصره 2 : در مورد معابر موجود که قانونا با عنوان وضع موجود هستند ، و در طرح تفصیلی در نظر گرفته نشده اند ، تصمیم گیری با خود شهرداری می باشد.

حداقل عرض معابر بن بست :

معابر بن بست محلی واقع در هسته های ساخته شده شهری ، به صورت زیر تعیین عرض می شوند :

1- معابری که طولی کمتر از 50 متر دارند بر مبنای تعداد پلاکهای مسکونی که از آن دسترسی می گیرند به صورت زیر تعیین عرض می شوند :

1-1- چنانچه معبر ، تنها تأمین کننده دسترسی 1 یا 2 پلاک باشد ، حداقل عرض کوچه 5/3 متر در نظر گرفته می شود. این معابر به کوچه های اختصاصی معروف می باشند.

2-1- چنانچه معبر ، تنها تأمین کننده دسترسی 3 یا 4 پلاک باشد ، حداقل عرض کوچه 4 متر در نظر گرفته می شود.

3-1- چنانچه معبر ، تأمین کننده دسترسی 5 پلاک و بیشتر را دارا باشد ، حداقل عرض کوچه 6 متر در نظر گرفته می شود.

تبصره 1- در صورتیکه حداقل تعریض های فوق صورت نگیرد ، و رضایت مالکین پلاک های اطراف معابر اختصاصی جلب نشود تراکم پلاک های داخل معبر 60 درصد بوده و تفکیک پلاک ها ممنوع می باشد.

2- عرض معابری که طول آنها 51 تا 100 متر باشد ، 6 متر در نظر گرفته می شود.

3- عرض معابری که طول آنها 101 تا 150 متر می باشد ، 8 متر در نظر گرفته می شود.

4- عرض معابری که طول آنها 200 تا 151 متر می باشد ، 10 متر در نظر گرفته می شود.

5- معابر بن بست با طول بیش از 200 متر باید بن باز شود.

طول پخ : طول پخ در معابر شریانی درجه 1 ( عرض 30 تا 45 متر ) و 2 ، ( عرض 16 تا 30 متر ) معادل یک هشتم مجموع عرض دو معبر و در معابر فرعی و جمع و پخش کننده (عرض کمتر از 16 متر) ، حداقل معادل یک دهم مجموع عرض دو معبر می باشد.

جادور ( دور برگردان )

- احداث جادور فلکه ای در معابر بن بست با طول بیشتر از 100 متر ، شعاع خارج جادور فلکه ای برای سواری تیپ 9 متر می باشد. همچنین استفاده از جادور مربعی به ابعاد 18 × 12 متر دارای عملکردی مشابه است.

- در معابر بن بستی که طول آنها از 100 متر کمتر است و یا به علت کمبود جا ، فراهم ساختن جادور فلکه ای یا مربعی اشاره شده در بند فوق ، ممکن نیست. احداث دور برگردان به ابعاد 12 × 12 متر ، قابل قبول می باشد.

- ایجاد دوربرگردان در انتهای معابر بن بست با طول کمتر از 50 متر ، الزامی نیست.

کاربری

نوع استفاده و بهره وری از اراضی شهر قوچان که شرح آن در این ضوابط و مقررات نقشه های طرح آورده شده است کاربری نامیده می شود.

1- اراضی هر کاربری :

اراضی که فقط به احداث و یا ایجاد واحدهای مختلف یک کاربری و تأسیسات جنبی آن اختصاص یافته است ، اراضی آن کاربری نامیده می شود.

2- عملکرد ( کارکرد ) کاربری :

انواع فعالیت هایی است که در هر کاربری صورت می پذیرد.

3- کاربری مختلط :

عبارت است از ترکیب چند کاربری مختلف در یک قطعه زمین.

4- کاربری مسکونی :

اراضی که به سکونت اختصاص یافته است.

5- کاربری پیشنهادی با حفظ ساختمان :

پلاکی که بنای آن از نظر تاریخی ، معماری ، پوشش گیاهی و ... از ارزش شناخته شده برخوردار باشد و برای آن طبق نقشه های طرح تفصیلی کاربری در نظر گرفته شده است.

6- کاربری تجاری :

این کاربری به سه سطح ، سطح محله ، ناحیه ، منطقه و شهر تقسیم می گردد و استفاده از این قطعات مالکیت به منظور عرضه کالا و خدمات در قبال دریافت وجه می باشد.

خلاصه مدافعات طرف شکایت

در پاسخ به شکایت مذکور ، مدیر کل راه و شهرسازی خراسان رضوی طی نامه ای به شماره : 62144/12 مورخ 21/7/97 چنین اظهار داشته است :

1- ضوابط و مقررات طرح تفصیلی مصوب شهر قوچان ، نافی حقوق مالکانه اشخاص نمی باشد و با توجه به مطالعات ترافیکی صورت گرفته ، حداقل عرض معابر بن بست با طول کمتر از 50 متر بر مبنای تعداد پلاک های مسکونی که از آن دسترسی می گیرند ، تعیین گردیده است.

2- امکان دسترسی پلاک های مجاور به معبر مذکور با بررسی اسناد مالکیت محقق می گردد. ضمن آنکه شهرداری ها نیز با در نظر گرفتن کلیه حقوق مجاورین معابر ، موظف به اجرای طرح می باشند.

3- چون معبر مورد نظر شاکی با توجه به سند ارائه شده تحت عنوان معبر اختصاصی سه پلاک معرفی گردیده است ، امکان دسترسی پلاک های مجاور به معبر اختصاصی عنوان شده با اخذ رضایت از مالکین معبر مقدور خواهد بود و بندهای 2-1 و 3-1 ذیل بند 3-8 طرح تفصیلی مصوب شهر قوچان ( بندهای معترض عنه ) اشاره ای به اختصاصی و یا عمومی بودن معبر نداشته و حقوق مالکانه اشخاص در اجرای طرح بایستی رعایت گردد.

• رای هیأت تخصصی اراضی ، شهرسازی :

در خصوص شکایت آقای عباسعلی داوطلب استادی به طرفیت 1- کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان خراسان رضوی 2- شهرداری قوچان به خواسته ابطال بند 3-8 طرح تفصیلی شهرستان قوچان موضوع در جلسه مورخ 23/10/97 هیأت مطرح قریب به اتفاق اعضاء و پس از استماع گزارش و بررسی موضوع بر این نظر بودند که با توجه به اینکه موضوع مصوبه معترض عنه تعیین حداقل عرض معابر بن باز و بن بست بوده و مطابق بند 3 از ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی تعیین وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور از اختیارات قانونی آن کمیسیون می باشد فلذا مصوبه مغایر با قانون و خارج از اختیار تشخیص نمی گردد و حکم به رد شکایت مستندا به بند (ب) از ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و اعلام می گردد. رأی صادره از ناحیه ریاست دیوان یا ده نفر از قضات در هیأت عمومی قابل اعتراض می باشد. /ت

احمد درزی رامندی

رئیس هیأت تخصصی اراضی ، شهرسازی

دیوان عدالت اداری

کدمنبع: 11814