آماگ
۵ بهمن ۱۴۰۴، ۱۷:۲۳ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

فوت محکوم‌علیه در جریان اجرا و دیون متوفی؛ ناظر بر ماده ۸۶۸ قانون مدنی

نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۴۳۱ مورخ ۱۳۹۶/۰۶/۲۶ در حوزه امور وراثت و ترکه؛ بررسی دیون متوفی پس از فوت محکوم‌علیه با محوریت ورثه بر اساس ماده ۸۶۸ قانون مدنی و گواهی حصر وراثت.

الف- با توجه به ماده ۸۶۸ قانون مدنی که مقرر داشته: « مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود مگر پس از ادای حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته» و در بند ۲ ماده ۸۶۹ دیون و واجبات مالی متوفی در زمره حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق می گیرد، ذکر شده است و با عنایت به اینکه در فرض سوال میت بدهکار است و عملیات اجرایی نسبت به اموال وی در جریان قرار دارد، استقرار مالکیت ورثه نسبت به اموال متوفی زمانی محقق می گردد که دیون متوفی تأدیه گردد. بنابراین، در صورت فوت بدهکار در فرایند عملیات اجرایی، با رعایت ماده ۱۲۰ آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب ۱۳۸۷ رییس قوه قضاییه، عملیات اجرایی ادامه پیدا می کند. ب- همان طور که در بند قبل بیان شد و در ماده ۱۲۰ مذکور بدین عبارت آمده است: « .. تنظیم صورتمجلس مزایده و یا تنظیم سند انتقال و همچنین ثبت ملک در دفتر املاک به نام خریدار یا بستانکار محتاج به ارائه گواهی حصر وراثت نخواهد بود. در مورد فوق هرگاه مال مورد مزایده به فروش برسد پرداخت مازاد به وراث موکول به ارائه گواهی حصر وراثت و دارایی است»، صرفاً در مورد اخیر ارائه گواهی مالیات بر ارث برای دریافت سهم الارث از مبلغ مازاد ضرورت دارد.