حق ارتفاق و حق‌العبور در باغ و زمین زراعی

مطابق ماده ۱۰۶ قانون مدنی، مالک ملکی که مورد حق­الارتفاق غیر است، نمی­تواند در ملک خود تصرفاتی نماید که باعث تضییع یا تعطیل حق مزبور باشد مگر با اجازه صاحب حق. بنابر مراتب اشعاری و با عنایت به ماده ۹۷ قانون مرقوم، اولاً مالک ملکی که حق ارتفاق در آن برای اشخاص تثبیت شده است، حق ممانعت برای صاحبان حق مذکور از طریق دیوارکشی و غیره ندارد. ثانیاً بر فرض که ملک با تغییر در نوع آن از شالیزاری به باغداری ایجاد شده باشد، حق­العبور یا مجرای قبلی که حریم شهر و مسیر ادوات کشاورزی بوده باید برای صاحب حق ارتفاق به همان میزان سابق حفظ گردد. معذالک تجهیزات جدید کشاورزی موجب توسعه حق ارتفاق نخواهد شد./ت