آماگ
۶ بهمن ۱۴۰۴، ۲۱:۳۷ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

خلع ید و تفاوت با تخلیه؛ ماده ۷ قانون تشکیل دادگاه‌های حقوقی

تحلیل نظریه مشورتی شماره ۷/۶۳۸۴ درباره دعوی خلع ید ناظر بر ماده ۷ و تفاوت آن با تخلیه میان مالک و مستأجر بر اساس قانون وصول برخی درآمدهای دولت

سؤال - خواهشمند است اعلام فرمایید در نقاطی که قانون روابط موجر و مستأجر اجرا نشده و قانون مدنی لازم الرعایه است آیا مالک می تواند علیه مستأجر دادخواست خلع ید تقدیم نماید و اصولاً فرق بین تخلیه و خلع ید چیست و چگونه از هم تشخیص داده می شوند؟

نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه

در عرف خاص قضایی بین خلع ید و تخلیه تفاوت وجود دارد یعنی تخلیه در مورد اعیانی که با اذن مالک یا مجوز قانونی تصرف شده است و خلع ید در مورد آنهایی که بدون اذن الک یا مجوز قانونی تصرف گردیده است استعمال می شود. دعوی تخلیه غیرمالی اما دعوی خلع ید چنانچه اختلاف در مالکیت حاصل شود مالی است (هرچند از نظر هزینه دادرسی با توجه به قانون وصول درآمدهای دولت و نحوه مصرف آن مصوب سال ۱۳۷۳ عمل می شود) به هرحال در قوانین موضوعه چنین فرقی نه بالصراحه و نه بالکنایه و یا بالاشاره ذکر نشده است بلکه در مواردی خلع ید به جای تخلیه به کار رفته است(ماده ۷ قانون تشکیل دادگاههای حقوقی یک و دو) بنابراین نباید به عنوان دعوی که خلع ید است یا تخلیه توجه کرد بلکه باید ماهیت دعوی را در نظر گرفت چنانچه در مالکیت اختلافی نباشد می توان دعوی را تخلیه یا رفع تصرف غیرمالی و در صورتی که در مالکیت اختلاف باشد خلع ید و مالی گرفت و لذا در مورد سؤال مطروحه که اختلاف در مالکیت وجود ندارد، چنانچه موجر علیه مستأجر دعوی را به عنوان خلع ید اقامه کرده باشد ماهیتاً همان دعوی تخلیه است و ذکر یک عنوان به جای عنوان دیگر موجب صدور قرار عدم استماع دعوی نمی شود.