نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه
با توجه به ماده ۱۷۶قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹(*) و نیز ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی (*) درصورتی که حکم قطعی مبنی بر رفع تصرف عدوانی صادر شده باشد و حکم صادره اجرا گردد و پس از اجرای حکم، متصرف عدوانی مورد حکم را مجدداً تصرف نماید، علاوه بر رفع تصرف به مجازات مقرر در ماده اخیرالذکر محکوم خواهد شد. اما منظور از اجرای حکم آن است که ید متصرف (محکوم علیه) از محل مورد تصرف عدوانی رفع شود و درصورتی که به هر دلیلی رفع تصرف محقق نشده باشد مورد از شمول مواد قانونی مذکور خارج است مگر اینکه متصرف از اشخاص مذکور در ماده ۱۷۱قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹(*) باشد و شرایط مقرر در این ماده محقق شده باشد.
*ـ ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی: اشخاصی که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق دوباره مورد حکم را تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق بنمایند یا دیگران را به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار نمایند، به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.
*ـ ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵: اگر کسی به موجب حکم قطعی محکوم به خلع ید از مال غیرمنقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یارفع ممانعت ازحق شده باشد، بعدازاجرای حکم مجدداً مورد حکم را عدو اناً تصرف یامزاحمت یا ممانعت ازحق نماید علاو ه بررفع تجاو ز به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
*ـ ماده ۱۷۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی: سرایدار، خادم، کارگر و به طور کلی هر امین دیگری، چنانچه پس از ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه مالک یا مأذون از طرف مالک یا کسی که حق مطالبه دارد مبنی بر مطالبه مال امانی، از آن رفع تصرف ننماید، متصرف عدوانی محسوب می شود.
تبصره ـ دعوای تخلیه مربوط به معاملات با حق استرداد و رهنی و شرطی و نیز درمواردی که بین صاحب مال و امین یا متصرف قرارداد و شرایط خاصی برای تخلیه یا استرداد وجود داشته باشد، مشمول مقررات این ماده نخواهند بود.