چکیده نظریه شماره 7/99/1900 مورخ 1400/01/17 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکانسنجی حکم به قلع و قمع بنا توسط دادگاه در تغییر کاربری غیرمجاز: مستندا به مواد 8 و 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، صدور حکم به قلع و قمع بنای غیرمجاز صرفا در صورتی مجاز است که شخصی که اقدام به ساخت و ساز غیرمجاز کرده نیز تحت تعقیب قرار گرفته باشد.
استعلام
به موجب ماده 8 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، صدور هرگونه مجوز با پروانه ساخت و تأمین و واگذاری خدمات و تاسیسات زیربنایی مانند آب، برق و تلفن از سوی دستگاههای ذیربط در اراضی زراعی و باغها، موضوع ماده 1 این قانون، صرفا پس از تأیید کمیسیون موضوع تبصره 1 ماده 1 این قانون مبنی بر تغییر کاربری مجاز خواهد بود و متخلف از این ماده برابر مقررات ماده (3) این قانون مجازات خواهد شد. مضافا به موجب ماده 3 این قانون، متخلفین علاوه بر قلع و قمع بنا به پرداخت جزای نقدی نیز محکوم خواهند شد.
آیا دادگاه علاوه بر محکومیت متخلف از حکم ماده 8 قانون یادشده به جزای نقدی و ابطال مجوز صادره و ذکر شده در تبصره 2 ماده 3، باید مطابق ماده 3 حکم به قلع و قمع بنای احداثی نیز صادر کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
این که قانونگذار مجازات جرم موضوع ماده 8 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات بعدی (صدور مجوز ساخت و تأمین و واگذاری خدمات و تأسیسات زیربنایی از سوی دستگاههای ذیربط در اراضی زراعی و باغها بدون اخذ نظر کمیسیون مربوط) را به ماده 3 همین قانون ارجاع داده است، به منزله صدور حکم به قلع و قمع بنا علیه مقامات دستگاههای ذیربط نیست و از آن جا که ساخت و ساز توسط این مقامات صورت نگرفته، محکومیت آنان به قلع و قمع بنا فاقد وجاهت قانونی است و صرفا به جزای نقدی محکوم میشوند. بنا به مراتب فوق، صدور حکم به قلع و قمع بنای غیرمجاز صرفا در صورتی مجاز است که شخصی که اقدام به ساخت و ساز غیرمجاز کرده نیز تحت تعقیب قرار گرفته باشد.
مواد قانونی
- ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
- ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
- ماده 8 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها