نشست قضایی تخلیه به سبب انتقال ثلث حق کسب و پیشه به فرزند

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع دعوی تخلیه به لحاظ انتقال ثلث حق کسب و پیشه به احد از فرزندان مورخ 1387/02/02 که در شهر بانه برگزار شد.

پرسش

مستأجری علی رغم سلب حق انتقال به غیر، ثلث حق کسب و پیشه را به احد از فرزندان خود وصیت می کند. چنان چه بعد از فوت، مورد وصیت قبول شود، وضعیت حقوقی آن چگونه است و آیا تخلیه به لحاظ انتقال به غیر صحیح است؟

نظر هیئت عالی

وصیت ثلث منافع و حق کسب و پیشه به احد از فرزندان که جزء ورثه می باشد تخلف از شرایط ضمن العقد نبوده و دعوای تخلیه به لحاظ انتقال به غیر محقق به نظر می رسد، زیرا بعد از فوت مستأجر، همه ورثه قائم مقام قانونی مستأجر متوفی در محل مورد اجاره می باشند و تسهیم سهام مشاع ورثه بین خود به نحوی که یک سوم متعلق به موصی له و دو سوم متعلق به ورثه باشد موجب ایجاد حق تخلیه به علت انتقال به غیر نخواهد بود و نظر مندرج در بند سوم مورد تأیید است.

نظر اتفاقی

نظر اول: وصیت از جمله عقود مصرحه در قانون و تملیکی یا عهدی است. با قبول موصی له تخلف محقق شده لیکن شامل همان ثلث مورد وصیت است نه کل حق کسب و پیشه، موجر حق تخلیه مشاعی خواهد داشت و مراتب از ماده 841 قانون مدنی، خروج موضوعی دارد؛ چراکه ماده مرقوم راجع به مال غیر بوده و موصی مالک منافع است و صرف نظر کردن از وصیت به لحاظ مقررات ارث بری و انتقال قهری فاقد محمل قانونی است به هر حال هر یک از اعمال حقوقی وضعیت و آثار خاص خود را داراست.

نظر دوم: موافقت با نظر اول، با قبول وصیت تخلف نسبت به کل حق کسب و پیشه سرایت نموده و موجر حق تخلیه را دارد. بر اساس بند2 از ماده 14 قانون مالک و مستأجر سال 56 ممنوعیت مذکور در قانون فوق کلی می باشد.

نظر سوم: تملیک بعد از فوت بوده و انتقال به ورثه موجب تخلیه نیست. مالکیت قهری وراث تحقق یافته در نهایت سهام احد از وراث بیشتر شده است.