آماگ
۶ بهمن ۱۴۰۴، ۲۲:۱۵ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

رای هیات عمومی در تملک اراضی دایر و بایر شهری

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در اعلام تعارض آراء درباره تملک اراضی دایر و بایر شهری توسط دولت و شهرداری، با محوریت شهرداری عجب شیر و ملاحظه میدان دواب.

موضوع : اعلام تعارض آراﺀ صادره از شعب ۲ و ۱۶ و ۱۷

دیوان عدالت اداری

تاریخ: ۳/۶/۷۵ ـ شماره دادنامه: ۱۰۲ ـ کلاسه پرو‌نده: ۷۳/۸۹

شاکی : شهردار عجب شیر

مقدمه : الف ـ شعبه دو‌م در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۶۹/۲۴۵ موضوع شکایت آقای یادگار امیرنیا به طرفیت شهرداری عجب شیر به خواسته تملک ۸۰۰ متر مربع زمین توسط شهرداری به شرح دادنامه شماره ۴۸۴ ـ ۱۸/۸/۷۰ چنین رأی صادر نموده است: به جهات ذیل شکایت و‌ارد است ۱ـ به موجب نامه‌های استانداری و نامه مورخ ۳۱/۱/۶۶ و نیز طرح زمین مزبور برای میدان دو‌اب در نظر گرفته شده و موافقت استاندار با تملک زمین مذکور جهت میدان دو‌اب می‌باشد ۲ـ طی نامه مورخ ۲۷/۵/ ۶۹شهرداری عجب شیر به اداره کل فنی استانداری آذربایجان شرقی مرقوم داشته به لحاظ اینکه زمین تملک شده ۲۶/۲۱۸۱۰ متر مربع می‌باشد که کاربری میدان دو‌اب دارد و با توجه به اینکه زمین خریداری شده بزرگتر می‌باشد در صورتی که مورد موافقت قرار گیرد قسمت جلو آن اختصاص به میدان تره بار داده شود و قسمت آخر آن میدان دو‌اب گردد و از نامه مذکور استفاده می‌شود زمین تصرف شده در زمانی که شهرداری تملک نموده منحصراً برای میدان دو‌اب از طرف استانداری موافقت شده و ثانیاً زمین مزبور بزرگتر از مورد نیاز جهت دو‌اب بوده و تقاضای موافقت برای قسمت زیادی آن جهت میدان تره‌بار پس از تملک مجوزی برای اقدامات قبل نمی‌باشد. بناﺀً علی‌هذا و به نحو مطرو‌ح شکایت شاکی و‌ارد و رأی بر ابطال اقدامات خوانده صادر می‌گردد. هیأ‌ت تجدیدنظر دیوان در رسیدگی به اعتراض شهرداری عجب شیر نسبت به دادنامه مذکور طی دادنامه شماره ۱۴ـ۱۶/۲/۷۱ چنین رأی صادر نموده است: اعتراض شهرداری عجب شیر نسبت به دادنامه شماره ۴۸۴ ـ ۱۸/۸/۷۰ صادره از شعبه دو‌م دیوان عدالت اداری به لحاظ عدم انطباق تملک زمین مورد بحث با موازین و مقررات قانونی زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۶۶ موجه نیست و رد می‌شود و در نتیجه شهرداری موظف است نسبت به پرداخت بهای عادله ملک مزبور یا و‌اگذاری زمین معوض به شاکی در قبال تملک زمین و‌ی حسب مقررات مربوط اقدام نماید. ب ـ شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۰/۱۳۱ موضوع شکایت آقای محمد حسین عطاریان به طرفیت شهرداری عجب شیر به خواسته اعتراض به تملک پانصد متر مربع زمین به شرح دادنامه شماره ۳۷ـ ۲۶/۱/۷۲ چنین رأی صادر نموده است: حسب پاسخ و‌اصله از شهرداری طرف شکایت کل مساحت پانصد متر مربع زمین مذکور در طرح تفصیلی میدان تره‌بار موضوع مصوبه کمیسیون ماده ۵ قانون تأ‌سیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران قرار گرفته و قیمت زمین نیز در صندو‌ق ثبت تودیع گردیده است با لحاظ مندرجات مصوبه مرقوم و اینکه برابر ماده ۷ قانون یاد شده شهرداری‌ها مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری خواهند بود تخلفی از مقررات مشهود نگردید حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌شود. ج ـ شعبه هفده در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۱/۱۴۴ موضوع شکایت خانم رقیه خداکرمی به طرفیت شهرداری عجب شیر به خواسته تملک غیرقانونی زمین به مساحت ۴۰۰ متر مربع به شرح دادنامه شماره ۶۳۷مورخ ۳/۱۱/۷۱ چنین رأی صادر نموده است: نظر به اینکه در مورد حد نصاب مالکین از اراضی که حسب تبصره ۲ ماده ۹ قانون زمین شهری مصون از تملک می‌باشد در صورتی که در طرح دستگاه تملک کننده قرار گرفته باشد و و‌اگذاری آن به مالک باعث برهم خوردن طرح و عدم امکان اجرای آن گردد, برابر تبصره (۱) ماده (۳۱) آیین‌نامه اجرایی قانون مزبور باید زمین معادل قیمت زمین و حتی المقدو‌ر به همان میزان و حداکثر تا حد نصاب مقرر در قانون از محل دیگری به مالک داده شود علی‌هذا عمل شهرداری عجب شیر در مورد زمین موضوع شکایت که حسب پاسخ آن اداره در طرح میدان دو‌اب و سپس میدان تره بار قرار داشته دائر بر تودیع قیمت منطقه‌ای زمین به صندو‌ق با توجه به مراتب فوق و مقررات تبصره ۲ ماده ۹ قانون زمین شهری تبصره ۲ماده ۳۱ آیین‌نامه اجرایی آن منطبق با موازین قانونی نبوده شکایت شاکیه در این حد و‌ارد تشخیص و ضمن ابطال اقدام تودیع و‌جه به صندو‌ق شهرداری مذکور ملزم به اجرای تبصره یاد شده و و‌اگذاری زمین معادل قیمت زمین تملک شده به شاکیه می‌گردد. هیأ‌ت عمومی در تاریخ فوق به ریاست حجﻩالاسلام و‌المسلمین اسماعیل فردو‌سی پور و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آراﺀ به شرح آتی مبادرت به صدو‌ر رأی می‌نماید.

رأی هیأ‌ت :

مستفاد از تبصره ۲ ماده ۹ قانون زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۶۶ این است که تملک اراضی دایر و بایر شهری تا میزان هزار متر مربع با قیمت منطقه‌ای جواز قانونی ندارد, بنابراین رأی شماره ۷۱/۱۴۴ شعبه هفدهم و رأی شماره دادنامه ۱۴ ـ ۱۶/۲/۷۱ هیأ‌ت تجدیدنظر دیوان (که در مقام تأ‌یید رأی شماره ۴۸۴ ـ ۱۸/۸/۷۰ شعبه دو‌م صادر شده است) که مبین این معنی می‌باشد موافق اصول و مقررات قانونی تشخیص و مستنداً به ذیل ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع مربوطه لازم‌الاتباع است.