مصوب ۱۳۶۷,۰۶,۲۲
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده واحده - زارعین صاحب اراضی نسقی و مالکین و صاحبان باغات و تأسیسات در خارج از محدوده قانونی شهرها و حریم روستاها، سازمانها و مؤسسات دولتی که به اجرای ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب ۱۳۴۶ و اصلاحیههای بعدی آن اعتراض داشته باشند میتوانند به هیأتی مرکب از:
۱ - مسوول اداره کشاورزی
۲ - مسئول اداره جنگلداری
۳ - عضو جهاد سازندگی
۴ - عضو هیأت واگذاری زمین
۵ - یکنفر قاضی دادگستری
۶ - بر حسب مورد دو نفر از اعضاء شورای اسلامی روستا یا عشایر محل مربوطه، مراجعه نمایند.
این هیأت در هر شهرستان زیر نظر وزارت جهاد سازندگی و با حضور حداقل ۵ نفر از ۷ نفر رسمیت یافته و پس از اعلام نظر کارشناسی هیأت رأی قاضی هیأت، قابل اعتراض در شعب دادگاه بدوی و تجدیدنظر میباشد. هیأت میتواند از خبرگان محلی و غیررسمی به عنوان کارشناس استفاده نماید.
رأی وحدت رویه شماره ۷۵۰ دیوان عالی کشور در خصوص صلاحیت دبیرخانه هیأت موضوع ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع در رسیدگی به پرونده هایی که در مرجع قضایی مطرح گردیده و منتهی به صدور رأی قطعی نشده باشد رأی وحدت رویه شماره ۷۵۰ دیوان عالی کشور در خصوص صلاحیت دبیرخانه هیأت موضوع ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع در رسیدگی به پرونده هایی که در مرجع قضایی مطرح گردیده و منتهی به صدور رأی قطعی نشده باشد رأی شماره ۹۲ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه ۹۱ /۱۰۰ /۴۶۸۰ مورخ ۱۹ /۱۱ /۱۳۷۳ دبیرخانه مرکزی هیأتهای تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع مصوب ۲۲ /۶ /۱۳۶۷ مجلس شورای اسلامی
رأی شماره ۹۲ مورخ ۱۳۷۱/۰۶/۰۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال دستورالعمل شماره ۳۱۲/۶۹۶/د مورخ ۱۳۷۰/۰۹/۰۲ دبیرخانه مرکزی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ مبنی بر محدود نمودن صلاحیت هیأت مقرر در ماده واحده قانون مزبور به جهت مغایرت با مدلول ماده واحده و خروج از حدود اختیارات قوه مجریه، مستند به ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴ رأی شماره ۹۲ مورخ ۱۳۷۱/۰۶/۰۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال دستورالعمل شماره ۳۱۲/۶۹۶/د مورخ ۱۳۷۰/۰۹/۰۲ دبیرخانه مرکزی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ مبنی بر محدود نمودن صلاحیت هیأت مقرر در ماده واحده قانون مزبور به جهت مغایرت با مدلول ماده واحده و خروج از حدود اختیارات قوه مجریه، مستند به ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴ رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
رأی شماره ۲۱۳ مورخ ۱۳۶۹/۰۹/۲۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مواد (۴) و (۵) آییننامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع کشور مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی، مبنی بر تعیین مهلت شش ماه در ماده (۴) و یک سال در ماده (۵) به جهت مغایرت قانونی با ماده واحده و تبصره «۶» قانون مذکور، مستند به قسمت اخیر ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴
رأی شماره ۷۸ مورخ ۱۳۶۷/۰۹/۲۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص منتفی بودن صلاحیت دیوان نسبت به طرح و رسیدگی به آراء کمیسیون ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ ، مستند به تبصره «۲» ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون مزبور
تبصره ۱ - ادارات ثبت اسناد شهرستانها مکلفند که اسناد مربوطه را مطابق رأی نهایی صادره اصلاح نمایند. تبصره ۲ - دیوان عدالت اداری مکلف است کلیه پرونده های موجود در مورد ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع کشور و اصلاحیه های بعدی آن را که مختومه نشده است به کمیسیون موضوع این قانون ارجاع نماید.
رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
رأی شماره ۷۸ مورخ ۱۳۶۷/۰۹/۲۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص منتفی بودن صلاحیت دیوان نسبت به طرح و رسیدگی به آراء کمیسیون ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ ، مستند به تبصره «۲» ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون مزبور
تبصره ۳ - چنانچه سازمانها و مؤسسات دولتی به اجرای ماده ۵۶ معترض بوده و این اعتراض از سوی هیأت مذکور در ماده واحد بجا تشخیص داده شود با توجه به موقعیت و شرایط زمین نسبت به خلع ید از متصرفین اقدام بعمل می آید.
رأی شماره ۲۳۶ مورخ ۱۳۸۱/۰۷/۰۷ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال موادی از آیین نامه اصلاحی آیین نامه اجرائی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع کشور مصوب ۱۳۷۳/۰۷/۱۶ وزارت جهاد سازندگی
تبصره ۴ - دولت موظف است توسط دستگاههای ذیربط نسبت به خلع ید از اراضی متصرفی بعد از اعلام مورخ ۱۶ /۱۲ /۱۳۶۵ دولت جمهوری اسلامی اقدام لازم را بعمل آورد. تبصره ۵ - از تاریخ تصویب این ماده واحده کلیه قوانین و مقررات و آئیننامه های مغایر با این قانون لغو و تنها مرجع رسیدگی به شکایات مربوط به اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع و اصلاحیه های آن هیأت موضوع این قانون خواهد بود.
رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
رأی شماره ۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۱/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی رأی صادر شده مبنی بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به آراﺀ قطعی صادره موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده (۵۶) قانون جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ و اصلاحیه ها با توجه به تبصره های «۲» و «۵» ماده واحده قانون مزبور و تصریح ماده واحده در باب اختصاص حق رأی به قاضی و اظهار نظر کارشناسی به سایر اعضاء هیأت و حصر تجدیدنظر نسبت به رأی قاضی به موارد شرعی مندرج در ماده (۲۸۴) و (۲۸۴ مکرر) قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۶۱/۰۶/۰۶ ، مستند به تبصره «۲» ماده (۱۱) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۰۴/۱۱ (وحدت رویه)
تبصره ۶ (اصلاحی ۰۵ˏ۰۷ˏ۱۳۷۱) - وزارت جهاد سازندگی مکلف است آئیننامه اجرائی این قانون را حداکثر ظرف دو ماه تهیه و تصویب و جهت اجراء ابلاغ نماید.
آیین نامه اصلاحی آیین نامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ( ۵۶ ) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب ۱۳۶۷/۶/۲۲ رأی شماره ۲۱۳ مورخ ۱۳۶۹/۰۹/۲۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مواد (۴) و (۵) آییننامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگلها و مراتع کشور مصوب ۱۳۶۷/۰۶/۲۲ ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی، مبنی بر تعیین مهلت شش ماه در ماده (۴) و یک سال در ماده (۵) به جهت مغایرت قانونی با ماده واحده و تبصره «۶» قانون مذکور، مستند به قسمت اخیر ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و شش تبصره در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و دوم شهریورماه یکهزار و سیصد و شصت و هفت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۹ /۶ /۱۳۶۷ به تأیید شورای نگهبان رسیده است. رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی