نظریه مشورتی تصرف عدوانی اراضی ملی و قلع و قمع بنا ناظر بر ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/98/953 مورخ 1398/07/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قابلیت اجرای حکم قلع و قمع بنای احداثی در اراضی تصرف شده پس از واگذاری به بنیاد مسکن: به صراحت ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف نسبت به مراتع و منابع طبیعی مشمول مقررات این ماده و تبصره های آن است. بنابراین در فرض سؤال، تصرف عدوانی اراضی ملی صرفاً مشمول مقررات ماده مذکور بوده و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی که صرفاً در اراضی زراعی و باغ‌های موضوع این قانون اعمال می‌گردد، خارج است. چون با توسعه و اجرای طرح‌های هادی روستا و قرار گرفتن اراضی مورد تصرف عدوانی داخل در طرح، مدیریت اراضی فوق به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واگذار می‌گردد، در چنین حالتی حکم قلع و قمع بنای احداثی که در اجرای قسمت اخیر تبصره 2 ماده 690 قانون صدرالذکر و با تقاضای اداره منابع طبیعی صادر شده است، مادام که به طریق قانونی لغو نشده، قابل اجرا است. اما اجرای آن با درخواست و تعقیب بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به عمل می‌آید. لازم به ذکر است که بخشنامه شماره 4790/20/م مورخ 5/12/1386 وزیر وقت جهاد کشاورزی در خصوص واگذاری اراضی خلع ید شده به متصرفان عدوانی به موجب رأی شماره 373 مورخ 24/8/1389 دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

استعلام

موضوع: به لحاظ تصرف عدوانی منابع طبیعی و تغییر کاربری اراضی زراعی شکایت توسط منابع طبیعی و جهاد کشاورزی مطرح می شود پس از رسیدگی مرجع قضایی رأی بر محکومیت متهم مبنی بر قلع و قمع بنای احداثی صادر می نماید پس از قطعیت حکم بر اساس مقررات با توسعه و اجرای طرح هادی روستا اراضی مذکور داخل در طرح قرار می گیرند فلذا به همین مدیریت اراضی فوق اعم از دارای مستحدثات و غیره نیز به بنیاد مسکن منتقل می گردد اکنون سوال این است.

آیا با فرض مذکور حکم قطعی قابلیت اجرا داشته فلذا بایستی اجرا گردد یا اینکه حکم ذکر شده در هر صورت چه اراضی به متصرفین واگذار گردد یا واگذار نگردد قابلیت اجرا ندارد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

به صراحت ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف نسبت به مراتع و منابع طبیعی مشمول مقررات این ماده و تبصره های آن است . بنابراین در فرض سؤال تصرف عدوانی اراضی ملی صرفا مشمول مقررات ماده مذکور بوده و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی که صرفا در اراضی زراعی و باغ های موضوع این قانون اعمال می گردد، خارج است و چون با توسعه و اجرای طرح های هادی روستا و قرار گرفتن اراضی مورد تصرف عدوانی داخل در طرح، مدیریت اراضی فوق به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واگذار می گردد، در چنین حالتی حکم قلع و قمع بنای احداثی که در اجرای قسمت اخیر تبصره 2 ماده 690 قانون صدرالذکر و با تقاضای اداره منابع طبیعی صادر شده است، مادام که به طریق قانونی لغو نشده، قابل اجراء است. اما اجرای آن با درخواست و تعقیب بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به عمل می آید. لازم به ذکر است که بخشنامه شماره 4790/20/م مورخ 5/12/1386 وزیر وقت جهاد کشاورزی در خصوص واگذاری اراضی خلع ید شده به متصرفان عدوانی به موجب رأی شماره 373 مورخ 24/8/1389 دیوان عدالت اداری ابطال شده است.