۶ بهمن ۱۴۰۴، ۱۵:۳۴•ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴
بازنویسی رای هیات عمومی درباره ابطال عوارض تفکیک عرصه
رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری شماره ۲۴۷۳ درباره ابطال بند عوارض تفکیک عرصه موضوع ماده ۱۰۱ قانون شهرداریها و ماده ۱۵۴ اصلاحی قانون ثبت، با محوریت سازمان بازرسی کل کشور و شورای اسلامی شهر فیروزآباد.
شماره ۹۷۰۰۳۳۸ – ۱۷ / ۹ / ۱۳۹۸ بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس ھیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمھوری اسلامی ایران یک نسخـه از رأی ھیأت عمـومی دیـوان عـدالت اداری به شمـاره دادنـامـه ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۴۷۳ مورخ ۱۳۹۸ / ۸ / ۲۸ با موضوع : « ابطال بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمینھای داخل محدوده ) مصوبه شماره ۱۰۹ ـ ۱۳۹۴ / ۱۰ / ۱۵ مصوب شورای اسلامی شھر فیروزآباد » جھت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد . مدیرکل ھیأت عمومی و ھیأتھای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مھدی دربین تاریخ دادنامه : ۱۳۹۸ / ۸ / ۲۸ شماره دادنامه : ۲۴۷۳ شماره پرونده : ۳۳۸ / ۹۷ مرجع رسیدگی : ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمین ھای داخل محدوده ) مصوبه شماره ۱۰۹ـ ۱۳۹۴ / ۱۰ / ۱۵ از تعرفه عوارض شھرداری فیروزآباد مصوب شورای اسلامی شھر فیروزآباد گردش کار : سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۷۲۱۹۵ـ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۸ اعلام کرده است که : « ۱ـ مطابق ماده ۱۰۱ قانون شھرداریھا و ماده ۱۵۴ اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور وظیفه تفکیک افراز اراضی واقع در محدوده و حریم شھرھا با رعایت طرح ھای جامع، تفصیلی یا ھادی و سایر ضوابط و نقشه مورد تأیید شھرداری به عھده اداره ثبت و مراجع ذیصلاح دادگستری محول شده و لذا شھرداری در این رابطه عھده دار مسئولیتی نبوده و صرفاً وظیفه اظھار نظر بر اساس ماده ۱۰۱ قانون شھرداری و ضوابط طرح تفصیلی و دیگر ضوابط را دارد . ۲ـ وظیفه و اختیار شورای اسلامی شھر در وضع عوارض در ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراھای اسلامی کشور و انتخاب شھرداران مصوب سال ۱۳۷۵ احصاء شده و این اختیار به شورا داده نشده است . ۳ـ مطابق دادنامه ھای شماره ۱۸۶ الی ۱۸۹ـ۱۳۹۶ / ۳ / ۲ ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شوراھای اسلامی شھرھای گرگان، بندر امام خمینی، ماکو در خصوص تعرفه عوارض تفکیک عرصه و عوارض محلی ابطال گردیده است . ۴ـ با توجه به ابطال مصوبات مذکور در مورد اختصاص رایگان قسمتی از املاک متقاضیان تفکیک و افراز به شھرداری و یا وصول مبلغی به عنوان ھزینه خدمات تفکیک به لحاظ مغایرت با قانون، موازین شرعی و خروج از حدود اختیارات بوده و لذا مصوبه مورد اعتراض خلاف قوانین و مقررات می باشد . درخواست اعمال ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را نموده است . » متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : « عوارض تفکیک عرصه ( زمین ھای داخل محدوده ) جھت برقراری عدالت و رفاه حال شھروندان گرامی بابت تفکیک زمین ھای مسکونی زیر ۱۰۰۰ مترمربع و برای تسھیل کار پیشنھاد می شود اخذ ھزینه تفکیک این گونه زمین ھا بر اساس قیمت منطقه بندی دارایی باشد . زیرا : الف ـ تا مساحت ۵۰۰ مترمربع به ازاء ھر مترمربع زمین مسکونی p ۴۰ سھم شھرداری محاسبه گردد . ب ـ به ازاء ھر مترمربع از زمین مسکونی به تجاری p ۶۰ سھم شھرداری محاسبه می گردد . » در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شھر فیروز آباد فارس به موجب لایحه شماره ۷۱۴ـ۱۳۹۷ / ۷ / ۹ به طور خلاصه توضیح داده است که : « بند ( ج ) مصوبه دقیقاً متن تبصره ۱ مـاده ۱۰۱ قانـون شھرداریھا است و مطابق بـند ۱۶ از مـاده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراھای اسلامی کشور و انتخاب شھرداران مصوب سال ۱۳۷۵ شوراھا ملزمند در تصویب نرخ خدمات صرفاً آیین نامه ھای شھرداری را رعایت نمایند . آیا صدور مجوز تجاری با کاربری مسکونی منافع سرشاری برای مالک ندارد یا تفکیک قطعه ۵۰۰ متری به چند قطعه منافع مالی برای مالک ندارد و با این عمل ارائه خدمات از سوی شھرداری به مالک به حساب نمی آید و چنانچه این اقدامات خدمت محسوب نگردد شھرداری ھم الزامی به ارائه چنین خدماتی به صورت رایگان ندارد در حالی که دولت شھرداریھا را به حال خود رھا نموده و تأمین ھزینه ھای جاری را به عھده خودشان گذارده و لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته را نموده است .» موضوع از مصادیق مقررات ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به ھیأت تخصصی ارجاع شد . در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ پرونده به ھیأت تخصصی شوراھای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می شود و ھیأت مذکور به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۳۴۱ـ۱۳۹۸ / ۷ / ۱۰ بند « ج » از مصوبه شماره ۱۰۹ـ۱۳۹۴ / ۱۰ / ۱۵ از تعرفه شھرداری فیروزآباد تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه ( زمین ھای داخل محدوده ) مصوب شورای اسلامی شھر فیروزآباد را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد . رأی مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . رسیدگی به بندھای « الف » و « ب » از مصوبه شماره ۱۰۹ـ ۱۳۹۴ / ۱۰ / ۱۵ تعرفه عوارض تفکیک عرصه شورای اسلامی شھر فیروزآباد در دستور کار ھیأت عمومی قرار گرفت . ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۸ / ۸ / ۲۸ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است . رأی ھیأت عمومی با توجه به اینکه در آراء متعدد ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تفکیک در اشکال مختلف اعم از عرصه و اعیانی ساختمانھا در مصوبات شوراھای اسلامی شھرھا مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند ( الف ) و ( ب ) عوارض تفکیک عرصه ( زمین ھای داخل محدوده ) از مصوبه شماره ۱۰۹ـ ۱۳۹۴ / ۱۰ / ۱۵ از تعرفه شھرداری فیروزآباد مصوب شورای اسلامی شھر فیروزآباد به دلایل مندرج در رأی شماره ۳۱۵ـ۱۳۹۶ / ۴ / ۱۳ ھیأت عمومی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شھر فیروزآباد مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود . رئیس ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مرتضی علی اشراقی