صورتجلسه نشست قضایی با موضوع مطالبه همزمان حق سرقفلی و حق کسب و پیشه مورخ 1393/07/24 که در شهر خوی برگزار شد.
پرسش
آیا حق سرقفلی مشمول قانون مالک و مستأجر سال 56 می باشد و با حق کسب و پیشه توأمان قابل مطالبه می باشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
در قانون روابط موجر و مستاجر سال 1356 حق کسب و پیشه و تجارت در اماکن تجاری پذیرفته شده و اشاره ای به حق سرقفلی نام برده شده و به طور توامان حق سرقفلی با حق کسب و پیشه قابل مطالبه است اما مطالبه حق کس و پیشه به طور مستقل موضوعیت ندارد و حق سرقفلی نیز مطابق قانون سال 1356 مستقلا قابلیت مطالبه ندارد.
نظر اکثریت
با توجه به مفاد ماده واحده قانون الحاقی یک ماده به قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 65 و رأی وحدت رویه شماره 618- 76/6/18هیأت عمومی دیوان عالی کشور و مصوب سال 69 مجمع تشخیص مصلحت نظام و ماده 30 قانون مالک و مستأجر سال 56 حق سرقفلی مورد شناسایی قرار گرفته و رویه قضایی مبین همین حق در رسیدگی قضایی می باشد که فی الواقع و نفس الامر با انعقاد قرارداد اجاره (عقد اجاره) و به تبع ناشی از قرارداد مذکور حق سرقفلی نیز ایجاد می گردد که ریشه قراردادی دارد به همین جهت هم بصورت مستقل قابل مطالبه می باشد در حالیکه حق کسب و پیشه بدون ارتباط به عقد اجاره و به تبع فعالیت مستأجر در شغل خاص و موقعیت و شأن شغل و فعالیت وی تحصیل می گردد بعبارت دیگر پس از عقد اجاره و به لحاظ فعالیت با حضور مستأجر ایجاد می گردد.
نظر اقلیت
در قانون روابط موجر و مستأجر سال 56 حق به عنوان سرقفلی مورد شناسایی واقع نشده و به همین جهت قابل مطالبه می باشد لکن از سال 76 به بعد این حق مورد شناسایی واقع شده است و توأمان با حق کسب و پیشه قابل مطالبه بوده و مستقلا قابلیت رسیدگی و استماع ندارد.