استیفای حق ضامن از شخص حقوقی و وثیقه

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع نحوه استیفای حق ضامن از شخص حقوقی مورخ 1391/03/03 که در شهر آزاد شهر برگزار شد.

پرسش

چنان چه شخص حقیقی با تودیع سند ملکی، ضامن شرکت تعاونی شود و شرکت از عهده دین خود بر نیاید و بانک محال علیه نسبت به تملیک مورد ضمانت اقدام کرده باشد، نحوه استیفای حق ضامن از شرکت به چه صورت است؟ آیا می تواند از اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل نیز، متضامنا تقاضای استیفای حق خود کند؟

نظر هیئت عالی

کلیه شرکت های تجاری مذکور در قانون تجارت، شخصیت حقوقی دارند و به موجب ماده 588 قانون مزبور، وقتی شرکت بر اساس قانون تشکیل شد، واجد شخصیت حقوقی می شود و این شخصیت دارای کلیه حقوق و تکالیف یک شخص حقیقی است؛ مگر حقوق و وظایفی مثل ابوت، بنوت و امثال آن که بالطبیعه فقط انسان ممکن است دارای آن باشد و همچنین شخصیت شرکت به عنوان شخصیت مستقل از اعضا و دارندگان سهام و با دارایی جداگانه، دارای اقامتگاه و تابعیت مختص خود بوده و به فعالیت می پردازد. به این ترتیب، ضمانت از شخص حقوقی مزبور، فقط به خود آن شرکت ارتباط پیدا می کند؛ مگر این که در قرارداد ضمان استنادی، ترتیب دیگری اتخاذ شده باشد و مراجعه ضامن به مضمون عنه با مسئولیت تضامنی مدیران شرکت پیش-بینی و تصریح و به امضای دارندگان حق امضا در شرکت و مدیران رسیده باشد

نظر اکثریت

شرکت، شخصیت حقوقی مستقل دارد و دارای اموالی است که متعلق به آن است، پس می توان شرکت را طرف دادخواست قرار داد و از اموال شرکت، حق خود را استیفا کرد. بر این اساس اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل، یک ترکیب اعتباری است که شرکت را تشکیل می دهند؛ لذا شخص مدیرعامل و هیأت مدیره مسئولیتی ندارند و آنچه که اهمیت دارد سرمایه شرکت است. مفهوم مخالف ماده 273 قانون تجارت حاکی از این است که مسئولیت تضامنی بین شخصیت حقیقی اعضای هیأت مدیره و شرکت وجود ندارد.

نظر اقلیت

اگر ناشی از قصور مدیران و هیأت مدیره بوده است، می توان آنها را طرف دادخواست قرار داد و حتی می توان در برخی موارد تعقیب کیفری کرد.