نظر مشورتی اجرای تعهدات متوفای بلاوارث و تعیین مدیر ترکه

چکیده نظریه شماره 7/1401/945 مورخ 1401/09/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اجرای تعهدات متوفای بلاوارث: برای درخواست اجرای تعهدات متوفی مجهول الوارث، از جمله الزام به تنظیم سند رسمی، ابتدا درخواست تعیین مدیر ترکه از دادگاه صالح صورت گرفته و سپس مدیر ترکه درصورت تایید ادعای خریدار، با رعایت مقررات از جمله ماده 336 قانون امور حسبی، این تعهد متوفی را انجام می دهد و در غیر این صورت خریدار به طرفیت مدیر ترکه اقامه دعوا می کند.

استعلام

در صورتی که شخص متوفی مجهول الوارث باشد و برای دعوای الزام به تنظیم سند رسمی به عنوان خوانده باید طرف دعوا قرار گیرد و اطلاعاتی از ورثه وی در ثبت احوال نباشد، وظیفه خواهان برای رعایت اصل تناظر و حضور ورثه احتمالی شخص متوفی چیست؟

توضیح آن که، برخی معتقدند که دعوا باید به طرفیت دادستان مطرح شود و برخی بر این عقیده اند که نیاز به طرح دعوا به طرفیت شخص خاصی نیست و در مقابل عده ای به این عقیده اند که از آن جا که این اموال مرتبط با مجهول المالک است، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) به عنوان قائم مقام (بایع متوفی و خوانده) تلقی می شود و دعوا باید به طرفیت این ستاد مطرح شود؛ خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در فرض سؤال که وراث متوفی معلوم نیست (مجهول الوارث)، ابتدا باید در اجرای ماده 327 قانون امور حسبی مصوب 1319 از دادگاه صالح درخواست تعیین مدیر ترکه شود. چنانچه مدیر ترکه برابر ماده 334 این قانون ادعای خریدار را با ادله ابرازی و سوابق امر منطبق بداند، با رعایت مقررات مربوط از جمله ماده 336 قانون یادشده، در مقام ادای دیون متوفی وفق مقررات نسبت به انجام این تعهد اقدام و در فرض سؤال سند رسمی انتقال ملک را تنظیم میکند و در غیر این صورت، خریدار وفق ملاک ماده 238 قانون یادشده به طرفیت مدیر ترکه اقامه دعوا میکند.