چرای غیرمجاز دام در اراضی ملی و برخورد قانونی

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/1400/382 مورخ 1401/06/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اختیار ضابطان منابع طبیعی در اخراج دام از اراضی ملی: در نظریه مشورتی ارائه‌شده، به بررسی امکان اخراج دام از اراضی ملی توسط ضابطان دادگستری در موارد چرای غیرمجاز پرداخته شده است. بر اساس ماده 54 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و مواد 44 و 45 قانون آیین دادرسی کیفری، مأموران جنگلبانی به‌عنوان ضابطان دادگستری باید در مواجهه با چنین جرایمی، اقدام به اخراج دام‌ها و گزارش‌دهی به مراجع قضایی کنند. سوال مطرح‌شده در مورد امکان تسری اختیارات ضابطان محیط زیست به ضابطان منابع طبیعی منفی است، و دادستان یا رئیس حوزه قضایی می‌توانند با توجه به قوانین موجود و ضرورت حفظ آثار و دلایل جرم، دستورات لازم را صادر کنند. ماده 77 قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص جرایم موضوع بندهای مختلف ماده 302 اعمال می‌شود و شامل چرای غیرمجاز دام نیست.

استعلام

در فرایند رسیدگی به جرایم تعلیف غیر مجاز دام یکی از دستوراتی که عمدتا از سوی ادارات شاکی (اعم از اداره حفاظت محیط زیست و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ) مورد تقاضا قرار می گیرد ، دستور اخراج دام از اراضی ملی و حفاظت شده می باشد. در این خصوص تبصره 3 ماده 11 تبصره ماده 8 آیین نامه اجرایی قانون حفاظت و به سازی محیط زیست مصوب 1354 با اصلاحات 1374 به ضابطین خاص محیط زیست (موضوع ماده 15 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 ) این اختیار را داده تا راسا بدون تحصیل دستور قضایی نسبت به اخراج دام اقدام کنند. لیکن این اختیار در خصوص ضابطین خاص اداره منایع طبیعی (موضوع ماده 54 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب 1341 ) در قوانین موضوعه تصریح نشده است. حال سوال این است که آیا مقررات آیین نامه اجرایی یاد شده در خصوص ضابطین محیط زیست مبنی بر اخراج دام به ضابطین منابع طبیعی نیز قابل تسری است؟ در صورتی که پاسخ منفی باشد دادستان را رئیس حوزه قضایی با اختیار حاصل از چه مقرراتی می تواند دستور اخراج دام را قبل از شروع به رسیدگی صادر نماید؟ ایا مفاد ماده 44 و 77 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به ترتیب مبنی بر اختیار ضابطان و دادستان در حفظ آثار و ادله جرم در جرایم مشهود شامل فرض مسئله می شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1 و 3- در خصوص جلوگیری از چرای غیرمجاز دام در اراضی ملی و قرق شده (منابع طبیعی) با توجه به ماده 54 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات و الحاقات بعدی و لحاظ مواد 28، 29، 44 و 45 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مأموران جنگل بانی (سازمان منابع طبیعی) ضابط دادگستری محسوب و با توجه به مشهود بودن جرم فوق الذکر، رأسا مکلف به اقدام قانونی در مورد مقررات ماده 44 قانون پیش گفته و قوانین خاص مربوط در جهت جلوگیری از استمرار جرم یاد شده و از جمله اخراج دام ها از اراضی فوق الذکر و گزارش به مرجع قضایی ذی ربط می باشند.

2- با توجه به پاسخ بندهای 1 و 3 پرسش، پاسخ به این پرسش منتفی است. ضمنا مقررات ماده 77 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ناظر به جرایم موضوع بندهای الف، ب، پ، و ت ماده 302 این قانون است و از شمول بزه چرای دام بدون پروانه چرا که با توجه به جزای نقدی نسبی مجازات تعزیری درجه 7 محسوب می شود، خروج موضوعی دارد