نظریه مشورتی تغییر کاربری غیرمجاز و مرور زمان قلع و قمع

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/98/1851 مورخ 1398/11/30 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جرم آنی یا مستمر بودن تغییر کاربری غیرمجاز اراضی و باغ‌ها و مرور زمان قلع و قمع: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به استعلامی درباره تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی و باغ‌ها پاسخ داده است. بر اساس این نظریه، تغییر کاربری اراضی جرم آنی محسوب می‌شود و مرور زمان از زمان تحقق تغییر محاسبه می‌گردد. حکم قلع و قمع، بخشی از حکم کیفری بوده و چون ماهیت مجازات ندارد، مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون مجازات اسلامی نمی‌شود. در نتیجه، صدور حکم قلع و قمع فقط در صورت احراز بزه و محکومیت قطعی ممکن است و در موارد برائت یا عدم تعقیب به‌دلیل مرور زمان، منتفی است.

استعلام

1- آیا جرم تغییر کاربری غیر مجاز اراضی و باغ ها موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها یک جرم آنی محسوب می شود یا مستمر؟

2- چنانچه جرم تغییر کاربری غیر مجاز یک جرم آنی باشد، با توجه به رای وحدت رویه 759 که آن را جرم درجه هفت محسوب کرده است، مبدأ محاسبه مرور زمان آن چه تاریخی است؛ زمان شروع یا اتهام ساخت ؟

3- آیا قلع و قمع در ماده 3 قانون فوق الذکر، مجازات محسوب می شود و مشمول مرور زمان می شود ؟

4-در صورتی این که قلع و قمع مجازات محسوب نشود، حتی با فرض مرور زمان، تکلیف محاکم حقوقی دو در ارتباط با آن چیست؟ آیا باید حکم به قلع و قمع دهند یا مستلزم طرح دادخواست حقوقی توسط اداره جهاد کشاورزی است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1 و 2- تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدی، از جرایم آنی است؛ زیرا عنصر مادی جرم مذکور در همان زمان که کاربری تغییر داده شده، واقع شده است و لذا با حصول شرایط مقرر در قانون، می تواند مشمول مرور زمان باشد. مبدأ احتساب مرور زمان، هنگامی است که تغییر کاربری محقق شده است که تشخیص آن با مرجع قضایی، با توجه به مقررات مربوط است.

3 و 4- صدور حکم به قلع و قمع بنا در بزه تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدی صرفا در صورت احراز تحقق بزه و ضمن صدور حکم محکومیت مرتکب توسط مرجع قضایی امکان پذیر است. بنابراین، در مواردی که دادگاه حکم برائت متهم را صادر می کند یا به لحاظ شمول مرور زمان، مرتکب بزه مذکور قابل تعقیب نیست، صدور حکم به قلع و قمع بنا نیز منتفی است؛ اما چنانچه حکم محکومیت متهم این بزه صادر و قطعی شود و با انقضای مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم به هر علتی اجرا نشده باشد، با توجه به بند ث ماده 107 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مشمول مرور زمان است لکن قلع و قمع بنا که جزء لاینفک حکم کیفری است، چون ماهیت مجازات را ندارد و امری حقوقی است، لذا مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون اخیرالذکر نمی گردد.