مصوب ۱۳۴۹,۰۵,۲۸
با اصلاحات و الحاقات بعدی
فصل اول
کلیات
ماده ۱)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) بر اساس ماده ۱۸ قانون برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب ۲۷ اسفند ماه ۱۳۴۶ و بند ۴ از فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانیچهارم کشور مصوب کمیسیونهای برنامه مجلسین اعطاء وام و کمکهای رایگان فنی و غیر فنی بشهرداریها بموجب مقررات این آئیننامه خواهد بود. تبصره - منظور از کلمه (شهر) در این آئیننامه محلی است که دارای شهرداری باشد.
ماده ۲)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) موسسات وابسته بشهرداریها و مؤسسات عمومی عامالمنفعهای که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهدهدار تأمین نیازمندیهایعمومی شهری میباشند میتوانند با شرایط مساوی نسبت بشهرداری هر محل از مقررات این آئیننامه استفاده نمایند. ماده ۳)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) برای ایجاد و توسعه برق و شهرهائی که خارج از حوزه شرکتهای برق منطقهای قرار داشته و توسط شهرداری اداره شوند از محل اعتبار بند(۴) فصل پنجم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور با رعایت قوانین مربوط و مقررات این آئیننامه به اعطای وام و کمکهای بلاعوض مبادرت خواهد گردید. ماده ۴) کمک به ایجاد و توسعه تاسیسات تلفنهای شهری از محل اعتبار مقرر در فصل هفتم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور بر اساس مقرراتمربوط خواهد بود. فصل دوم
اعطای کمک بلاعوض
ماده ۵)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) طرحهای عمران شهری که قسمتی از هزینه آنها بطور بلاعوض پرداخت میگردد بشرح زیر خواهد بود: ۱ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - ایجاد یا توسعه تأسیسات اصلی آب مشروب شامل تهیه آب و قابل شرب کردن آن، ساختمان مخازن، خطوط آبرسانی، شبکه اصلی توزیع وشیرهای برداشت عمومی تا میزان حداکثر شصت لیتر در شبانه روز برای هر نفر از سکنه شهر طبق آخرین سرشماری عمومی کشور. ۲ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - ایجاد یا توسعه تاسیسات برق در شهرهائی که جزء حوزه شرکتهای برق منطقهای نیستند شامل تهیه نیرو، ایستگاههای تبدیل فشار و شبکهاصلی توزیع تا میزان حداکثر ۱۰۰ وات برای هر نفر از سکنه طبق آخرین سرشماری عمومی کشور. ۳ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - ایجاد یا توسعه تاسیسات فاضلاب و سیلبند به تناسب موقعیت هر شهر با تایید سازمان برنامه. ۴ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - سایر طرحهای عمرانی شهری که عملیات اجرائی آنها با استفاده از مقررات عمرانی شهری برنامه سوم عمرانی کشور تا تاریخ تصویب و ابلاغاین آئیننامه شروع گردیده است. تبصره (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - در طرحریزی این نوع عملیات عمرانی باید گسترش شهر و رشد جمعیت طی بیست سال آینده مورد توجه قرار گرفته تاسیسات اصلی به تناسب آن بنحوی که قابل توسعه باشد ایجاد گردد.
ماده ۶)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) نسبت کمک بلاعوض بشهرداریها جهت اجرای طرحهای مذکور در ماده ۵ بر اساس آخرین درجهبندی که در برنامه سوم از شهرداریها بعمل آمده بقرار زیر خواهد بود:
شهرهای درجه ۱ سی درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه ۲ پنجاه درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه ۳ هفتاد درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه ۴ هشتاد درصد هزینه طرح.
تبصره ۱ - سازمان برنامه مکلف است با همکاری وزارت کشور جدول طبقهبندی شهرداریها را با توجه بوضع اقلیمی و جغرافیائی و مقتضیات محلی و احتیاجات و تسهیلات شهری و نسبت درآمد شهرداریها بجمعیت که بچهار دسته تقسیم میشوند تنظیم و برای تصویب کمیسیونهایبرنامه و کشور مجلسین تقدیم نماید. تا زمانی که جدول مذکور بتصویب نرسیده است درجهبندی فعلی ملاک عمل خواهد بود. تبصره ۲ - تعیین درجه شهرداریهائی که نام آنها در جدول موجود ذکر نگردیده و همچنین محلهائی که در آینده دارای شهرداری میشوند بعهده هیأت عامل برنامه خواهد بود. ماده ۷) هزینه مربوط به بررسهای [بررسیهای] فنی و تهیه نقشه و نظارت کلی در اجرای عملیات عمران شهری که از کمک بلاعوض استفاده مینمایند بطور رایگان از طرف سازمان برنامه تامین و پرداخت میگردد لیکن سازمان برنامه میتواند تعیین نظار محلی طرحها و پرداخت تمام یا قسمتی از حقوق ومزایای نظار محلی را بعهده شهرداری های ذیربط یا دفاتر مهندسی شهرداریها در استانها و فرمانداریهای کل واگذار نماید.
ماده ۸)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) هزینه مربوط به ایجاد خطوط آبرسانی آب مشروب شهرها از محل آبگیری تا مرکز توزیع در موارد زیر بطور رایگان از طرف سازمانبرنامه پرداخت خواهد شد.
۱) در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور تا ۱۰ هزار نفر باشد مازاد بر ۵ کیلومتر.
۲) در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور بیش از ۱۰ هزار و کمتر از ۵۰ هزار نفر باشد مازاد بر ۱۰ کیلومتر.
۳)در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور بیش از ۵۰ هزار نفر باشد مازاد بر پانزده کیلومتر.
تبصره - در مواردیکه چند شهر واقع در یک حوزه از یک لوله آبرسانی استفاده میکنند جمعیت مجموع آنها ملاک محاسبه از لحاظ پرداخت رایگان هزینه لوله آبرسانی مذکور در این ماده قرار خواهد گرفت.
ماده ۹ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - در مورد طرحهائییکه از کمک بلاعوض استفاده مینمایند در صورتی که تمام یا قسمتی از طرح به نتیجه نرسد و قابل بهرهبرداری نگرددهزینه آن قسمت که به نتیجه نرسیده است بحساب مطالعه و بررسی منظور و بطور رایگان از طرف سازمان برنامه پرداخت خواهد شد. ماده ۱۰)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) سازمان برنامه میتواند تمام یا قسمتی از هزینههای مربوط به تهیه طرحهای جامع و هادی شهری، آموزش کارکنان شهرداریها، ایجاد تشکیلات برای بهرهبرداری از تاسیسات شهری، مطالعات مربوط باصلاح طرز اداره امور شهرداریها و تقویت کادر فنی دفاتر مهندسی شهرداریها دراستانها و فرمانداریهای کل را بر حسب مورد بطور رایگان از محل اعتبار فصل نهم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور پرداخت نماید. فصل سوم (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)
اعطای وام
ماده ۱۱)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) شهرداریها و مؤسسات وابسته بآنها و مؤسسات عمومی عامالمنفعه که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهدهدار تأمین نیازمندیهایعمومی شهری میباشند برای تامین تمام یا قسمتی از هزینه عملیات و اقدامات زیر میتوانند با استفاده از تسهیلات مقرر در این آئین نامه وام دریافت نمایند ۱) تامین بقیه هزینه اجراء طرحهائیکه قسمتی از هزینه آنها طبق ماده ۵ این آئین نامه بطور بلاعوض پرداخت میگردد. ۲)(منسوخه ۱۹ˏ۰۶ˏ۱۳۹۹) توسعه و تکمیل تاسیسات آب و فاضلاب و برق مازاد بر مقادیر مقرر در ماده ۵ این آئین نامه. ۳) اجرای طرحهای حفاظتی از قبیل سیلبند و سیلگیر و تاسیسات و وسائل آتشنشانی. ۴) خیابان سازی و آسفالت. ۵)(منسوخه ۰۵ˏ۰۸ˏ۱۳۹۹) نوسازی و تجدید بنای محلههای قدیمی و غیر بهداشتی ۶)(منسوخه ۱۹ˏ۰۶ˏ۱۳۹۹) ایجاد پارکهای عمومی و فضای سبز. ۷) خرید ماشین آلات و وسائل مورد احتیاج خدمات شهری. ۸)(منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ایجاد و توسعه و تکمیل تاسیسات ورزشی از قبیل میادین و سالنها و استادیومها. ۹) ایجاد سایر تاسیسات شهری که در هر شهر بنا بمقتضیات خاص مورد پیدا میکند. ماده ۱۲)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) دولت مکلف است بمنظور تمرکز کلیه کمکهای مالی اعم از وام یا کمکهای بلاعوض اعطائی بشهرداریها و مؤسسات وابسته بآنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آئین نامه لایحه تشکیل صندوق عمران شهری را که تشکیل آن ضمن فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب کمیسیون برنامه مجلسین پیشبینی گردیده تهیه و بمجلسین تقدیم دارد. ماده ۱۳)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) بهره وامهای اعطائی بشهرداریهای درجه ۱ و ۲ دو درصد و در شهرهای درجه ۳ و ۴ یک درصد در سال از تاریخ پرداخت هر قسمت ازوام و مدت استهلاک آن در مورد شهرهای درجه ۱ و ۲ حداکثر ۱۵ سال و در شهرهای درجه ۳ و ۴ حداکثر ۲۰ سال از تاریخ خاتمه عملیات اجرائی طرح و تحویل موقت و آغاز بهرهبرداری از آن به تشخیص وام دهنده خواهد بود. ماده ۱۴ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - اعطای وام بشهرداریها و مؤسسات مذکور در ماده ۱۱ این آئین نامه بموجب قراردادهائی خواهد بود که بین طرفین وام دهنده و وام گیرنده منعقد میگردد و ضمن آن نحوه استرداد وام مشخص خواهد شد. ماده ۱۵)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) حداکثر وامی که بشهرداری پرداخت میگردد بمیزانی خواهد بود که جمع اقساط و بهره آن در شهرداریهای درجه ۱ و ۲ از ده درصد ودر شهرداریهای درجه ۳ و ۴ از بیست درصد درآمد کل سال قبل آن شهرداریها تجاوز نکند مگر در مواردیکه بنا بدلائل توجیهی و به تشخیص سازمان برنامه و وزارت کشور اقساط وام و بهره آنرا بتوان از محل درآمدهای حاصل از بهرهبرداری یا عوارض اختصاصی همان طرح تامین نمود. تبصره ۱ - وزارت کشور موظف است با همکاری سازمان برنامه شهرداریها در برقراری ضوابط لازم در مورد کیفیت استفاده از وام و تامین وجوه لازم برای بازپرداخت آن از محل درآمدهای بهرهبرداری و وصول عوارض اختصاصی راهنمائی کند. تبصره ۲ - حداقل مبلغ درآمد سالیانه که بر اساس آن وام پرداخت خواهد شد همان مبلغی است که ملاک محاسبه درجهبندی هر شهرداری قرارگرفته است. فصل چهارم (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)
متفرقه
ماده ۱۶)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) کلیه قراردادهائی که تا تاریخ تصویب این آئین نامه بر اساس آئین نامه عملیات عمران شهری برنامه سوم بین سازمان برنامه و شهرداریها منعقد و مبادله گردیده در صورتی که هنوز عملیات اجرائی آنها شروع نشده باشد با مقررات این آئین نامه تطبیق داده خواهد شد و در صورتیکه اجرا گردیده و یا عملیات اجرائی آنها شروع شده باشد نسبت وام و کمک بلاعوض آنها بر اساس مقررات این آئین نامه بحساب شهرداری منظور خواهد شد. ماده ۱۷ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) - وجوهی که تا تاریخ تصویب این آئین نامه توسط شهرداریها بابت سهم نقدی آنها در طرحهائیکه بر اساس مقررات برنامه سوم اجرا گردیده پرداخت شده است بابت اقساط وام آنها نسبت بهمان طرح یا مجموع طرحهائیکه برای آن شهر اجرا شده است منظور میگردد و در صورتیکه پرداختهای مذکور بیش از اقساطی باشد که سررسید آنها منقضی شده است مازاد مذکور بابت قسطهای آخر منظور و از تعداد اقساط آنها کسر خواهد شد. ماده ۱۸)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) شهرداریهائیکه مجموع پرداختی آنها بابت سهم نقدی و اقساط وام تا تاریخ تصویب این آئین نامه کمتر از اقساط وامی باشد که سررسیدآنها منقضی گردیده است بدهی معوقه آنها با احتساب بهره باقساط آینده آنها اضافه میگردد. ماده ۱۹)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) در شهرهائیکه تأسیسات برق آنها بشرکتهای برق منطقهای تحویل شده است در صورتیکه شهرداری بابت قراردادهای مربوط به برق سازمان برنامه بدهی داشته باشد معادل آن بحساب سرمایه دولت در شرکت برق منطقهای منظور و شهرداری از پرداخت آن معاف خواهد بود. ماده ۲۰)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) در مواردیکه مقتضیات و شرایط خاص در یک شهر از لحاظ مصالح ملی یا اقتصاد عمومی ایجاب نماید که طرحی در آن شهر بموقع اجرا درآید و شهرداری قادر بتامین هزینه آن نباشد بنا به پیشنهاد وزارت کشور و سازمان برنامه و تصویب هیأت وزیران تمام یا قسمتی از هزینه طرح بطور رایگان از محل اعتبارات عمرانی کشور پرداخت خواهد شد.
خریداری و واگذاری زمینهای اطراف میدان بابا طاهر همدان بشهرداری همدان تخصیص مبلغ یک میلیارد ریال جهت اجرای طرح عمران و بهسازی نواحی جنوب پایتخت
ماده ۲۱)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) در صورتیکه بعلت وقوع حوادث غیر مترقبه از قبیل زلزله و سیل یا آتش سوزی طرحی که در یک شهر بموقع اجراء درآمده از بین برود بطوریکه غیر قابل بهرهبرداری گردد از همان تاریخ اقساط وام شهرداری وصول نخواهد گردید و بحساب کمک بلاعوض منظور خواهد شد. ماده ۲۲)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) دولت میتواند با استفاده از مقررات ماده ۱۶ قانون برنامه برای اداره کردن تاسیسات آب و فاضلاب شهرها و روستاها واقع در یک منطقه اقدام بایجاد سازمانهای آب و فاضلاب منطقهای بنماید آئین نامه طرز تشکیل و اساسنامه این قبیل سازمانها و کیفیت واگذاری تاسیسات مربوط ازطرف شهرداری به آنها و همچنین رابطه سازمان برنامه با سازمانهای مذکور از لحاظ اعطاء وام و کمک بلاعوض و تامین سرمایه در گردش برای شروع عملیات آنها و کیفیت رابطه آنها با وزارتخانه مسئول به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. ماده ۲۳)(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) وجوهی که بابت جبران خسارت در اجراء طرحهای عمران شهری بموجب آراء کمیسیونهای حل اختلاف یا داوری یا دادگاه بهپیمانکاران یا اشخاص پرداخت میگردد بحساب شهرداری منظور نخواهد شد. در صورتیکه به تشخیص سازمان برنامه و تایید وزارت کشور مبنای پرداخت خسارت قصور شهرداری در اجراء تعهدات آن باشد مبلغ پرداختی جزء هزینه عملیات طرح منظور و به حساب شهرداری نیز محسوب خواهد گردید. آئین نامه فوق مشتمل بر بیست و سه ماده و هفت تبصره باستناد قسمت اخیر ماده ۱۸ قانون برنامه عمرانی چهارم کشور به ترتیب در جلسات ۱۵ و۱۸ و ۲۰ و ۲۲ و ۲۳ تیر ماه ۱۳۴۹ بتصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و آبادانی و مسکن و دارائی مجلس شورای ملی و در جلساتهفتم و دهم و سیزدهم و بیستم و بیست و هشتم مرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و نه بتصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و دارائیو آبادانی و مسکن مجلس سنا رسیده است. رئیس مجلس سنا - جعفر شریفامامی