آماگ
۷ بهمن ۱۴۰۴، ۱۸:۰۱ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

قانون مالیات بر درآمد

مطالعه قانون مالیات بر درآمد مصوب ۱۳۲۸ مشمول مالیات املاک مزروعی و درآمد حقوقبگیران، کسبه، بازرگانان و صاحبان مستغلات و زمینهای زراعی.

قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد

مصوب ۱۳۲۸,۰۴,۲۹

با اصلاحات و الحاقات بعدی

ماده ۱ - از درآمد مشمولین اینقانون طبق مقررات زیر مالیات بر درآمد دریافت میشود :

‌مشمولین پرداخت مالیات عبارتند از : الف - کلیه حقوق‌بگیران و مزدوران نسبت به حقوق و دستمزد خود. ب - کسبه و پیشه‌وران. ج - صنعتگرانی که منحصراً دستمزد دریافت میدارند. د - بازرگانان و کسانی که از هر نوح [نوع] عملیات بازرگانی تحصیل درآمد مینمایند. ‌‌

ه - صاحبان حرف و مشاغل آزاد از قبیل وکلاء دادگستری - کارگشایان – پزشگان[پزشکان] - دلالان و امثال آنها.

‌‌

و - هر نوع شرکت یا شخصیت حقوقی که مرکز اصلی آن در ایران است نسبت بمجموع درآمد خود ولو آنکه قسمتی از آن در خارجه تحصیل ‌شده باشد و هر نوع شرکت یا شخصیت حقوقی که مرکز اصلی آن در خارجه بوده و در ایران دارای شعبه یا نماینده و امثال آن باشد نسبت بدرآمدی که ‌در ایران تحصیل مینمایند. ز - صاحبان مستغلات و املاک مزروعی. ح - دارندگان درآمد سهام شرکت‌های خارجی و سهم‌الشرکه شرکت‌های با مسئولیت محدود خارجی. ط - مقاطعه‌کاران و مستأجرین و صاحبان وسائط رانندگی. ی - صاحبان درآمد معاملات رهنی و بیع شرطی و استقراضی و خرید و فروش اراضی و اموال غیر منقول و هر نوع درآمدهای اتفاقی از قبیل لاطار[لاتار] ‌و بخت‌آزمائی و شرط‌ ‌بندی و حق عضویت در هیئت‌های مدیره و هیئت بازرسی شرکتها و غیره.

ک - هر کس که در ایران اقامت داشته و درآمدی از خارجه تحصیل نماید. ل - صاحبان هر نوع درآمدی که بطور مستمر یا اتفاقی در ایران بدست آید اعم از آنکه ساکن ایران باشند یا خارجه. ماده ۲ - اشخاص زیر از پرداخت مالیات بخشوده‌اند . الف - سفراء کبار و وزراء مختار و نمایندگان فوق‌العاده و سایر نمایندگان سیاسی خارجه که دولت ایران سمت آنانرا برسمیت شناخته باشد. ب - سرکنسولها و کنسولها و وکلاء کنسولی و وابسته‌های بازرگانی و کارمندان سفارتخانه‌ها و کنسولگریها نسبت بحقوقی که از دولت خود ‌میگیرند مشروط بر اینکه دارای تابعیت دولتی که نماینده آن هستند بوده و دولت ایران آنها را برسمیت شناخته باشد و بشرط معامله متقابله. ج - کارمندان سفارتخانه‌ها و کنسولگریهای دولت شاهنشاهی ایران در خارجه مشروط بر اینکه دارای تابعیت دولت خارجی باشند که در آنجا ‌انجام وظیفه و خدمت مینمایند. د - زارعین نسبت بدرآمدهای حاصله از کشت و برداشت. ماده ۳ - درآمدهای زیر از تأدیۂ مالیات بخشوده است :

معافیت از پرداخت مالیات موقوفات موضوعه تصویبنامه

الف - حقوق بازنشستگی - حقوق پایان خدمت - هزینه و فوق‌العاده مسافرت و عیدی سالیانه. وجوه حاصله از بیمه و جبران خسارات بدنی و‌امثال آن - مزایای غیر نقدی کارگران کارگاه‌ها و کارخانه‌ها. ب - درآمد بنگاههائی که منحصراً بمنظور امور خیریه و عام‌المنفعه و آموزش و پرورش تشکیل و صرف کارهای عمومی میشود مشروط بر‌اینکه عام‌المنفعه بودن مقاصد آنها طبق اساسنامه محرز و رسماً به ثبت رسیده و ترازنامه خود را که بتصدیق فرماندار محل رسیده باشد مرتباً منتشر‌نمایند. ج - املاک و عوائد و مؤسسات آستانه قدس رضوی و املاک موقوفه مسجد گوهرشاد و آستانه حضرت معصومه و آستانه حضرت عبدالعظیم و‌شاه نعمت‌الله ولی و شاه چراغ و مدرسه عالی سپهسالار و املاک و مؤسسات شیر و خورشید سرخ و سلطان علیشاه گنابادی. ‌‌ د - املاک موقوفه که بمصرف امور خیریه و عام‌المنفعه از قبیل بیمارستان - دبستان - دبیرستان - دانشکده - کودکستان - پرورشگاه یتیمان و‌آموزشگاه‌ها میرسد نسبت بآن قسمت از درآمد که منحصراً باین قبیل مصارف میرسد و بشرط اینکه عام‌المنفعه بودن آنها با رعایت نظر واقف ‌بموجب تصویبنامه هیئت وزیران قبول شده باشد. ه - تا میزان ده درصد عایدات هر شخص یا شخصیت حقوقی که برای مصارف بنگاههای خیریه یا هیئت‌های جمع‌آوری اعانه که دولت برسمیت ‌شناخته باشد پرداخته شده و از آن بنگاهها یا هیئت‌ها قبض یا سندی در دست داشته باشد. و - درآمدهای حاصله از صنایع یدی ساکنین دهات و ماشین آلات و کارخانجات روستائی واقعه در دهستانها که بمنظور توسعه کشاورزی ایجاد ‌شده باشد. ز - درآمد کارخانجات مولد برق که در دهات و قصبات ایجاد شود بطور دائم و در شهرهائی که هنوز کارخانه برق دائر نشده برای مدت هفت‌سال از تاریخ اجرای این قانون. ح - درآمد دبستانها و دبیرستانها و دانشکده‌ها و کلاسهای تعلیم و تربیت و ورزش که از طرف مردم تأسیس شود بشرط تصدیق وزارتفرهنکک(وزارت فرهنگ).

ط - اشخاص و یا مؤسساتیکه بوسیله تلمبه یا ساختمان سد و حفر قنات جدید تهیه آب مینمایند نسبت بدرآمد حاصله از فروش آب بغیر. ی (منسوخه ۱۷ˏ۰۹ˏ۱۳۳۳) - کارخانجات کمپوت‌سازی - میوه خشک‌کنی - تهیه لبنیات - پنبه پاک‌کنی- پیله‌کشی - پشم‌شوئی - چای‌سازی - جوجه‌کشی - کارخانه قالی‌شوئی فنی ایران از تاریخ اجراء ‌این قانون تا مدت هفت سال. ک - درآمد اراضی خالصه خوزستان که طبق قانون و آئین‌نامه‌های مربوطه باشخاص واگذار شده یا میشود تا مدت ده سال از تاریخ اجراء این‌قانون. ل – شرکت‌های تعاونی تولید که در دهستان‌ها برای تولید محصولات کشاورزی یا بهبود آنها تشکیل میشود. م - شرکتهائیکه برای استفاده از ماشینهای فلاحتی برای شخم - خرمن‌کوبی - بذرافشانی تشکیل میشود و در مقابل کار انجام شده یا اجاره یا ‌دستمزد دریافت میدارند منحصراً برای درآمدهای حاصله از استفاده از ماشینهای فلاحتی ن - کارمندان ادارات دولتی و مجلس شورای ملی و شهرداری‌ها نسبت بحقوق دریاقتی [دریافتی] و سایر مزایای خدمت.

بند س (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) ـ شرکتهائی که بمنظور استخراج و صدور مواد معادن تحت‌الارضی بخارج از کشور تشکیل میشود از تاریخ بهره‌برداری تا دو سال از مالیات بردرآمد معاف می‌باشند

بند ع (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) ـ شرکتهای تعاونی مصرف کارمندان دولت و کارگران و روستائیان با گواهی وزارت کار و موافقت وزارت دارائی و همچنین صندوقهای روستائی از مالیات معافند.

ماده ۴ ـ درآمد نقدی و مزایای غیر نقدی حاصله از حقوق و یا دستمزد بنرخ زیر مشمول مالیات خواهد بود:

‌تا ۲۴۰۰۰ ریال بخشوده.

‌از ۲۴۰۰۱ ریال تا ۱۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۲۴۰۰۰ ریال ۵ درصد.

‌از ۱۰۰۰۰۱ ریال تا ۲۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۱۰۰۰۰۰ ریال ده درصد.

‌از ۲۰۰۰۰۱ ریال تا ۳۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۲۰۰۰۰۰ ریال ۱۵ درصد.

‌از ۳۰۰۰۰۱ ریال تا ۴۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۳۰۰۰۰۰ ریال ۲۰ درصد.

‌از ۴۰۰۰۰۱ ریال تا ۵۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۴۰۰۰۰۰ ریال ۲۵ درصد.

‌از ۵۰۰۰۰۱ ریال تا ۶۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۵۰۰۰۰۰ ریال ۳۰ درصد.

‌از ۶۰۰۰۰۱ ریال تا ۷۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۶۰۰۰۰۰ ریال ۳۵ درصد.

‌از ۷۰۰۰۰۱ ریال تا ۸۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۷۰۰۰۰۰ ریال ۴۰ درصد.

‌از ۸۰۰۰۰۱ ریال تا ۱۰۰۰۰۰۰ ریال نسبت بمازاد ۸۰۰۰۰۰ ریال ۴۵ درصد.

‌از ۱۰۰۰۰۰۱ ریال ببالا نسبت بمازاد ۱۰۰۰۰۰۰ ریال ۵۰ درصد.

‌وجوهیکه پرداخت‌کنندگان حقوق بیمه یا حقوق بازنشستگی یا بهر عنوان دیگریکه بعداً عاید مستخدم میگردد پرداخت و تخصیص دهند بر‌حقوق ماهیانه افزوده شده و مشمول مالیات بر حقوق خواهد بود.

‌بنگاههای دولتی که کارمندان آنها مشمول مالیات بر حقوق میباشند نمیتوانند این مالیات را از درآمد خود بپردازند در بنگاههای خصوصی مالیات‌پرداختی جزو هزینه مورد قبول در مورد محاسبه مالیات پذیرفته نخواهد شد. تبصره ۱ - مزایای غیر نقدی طبق آئین‌نامه هیئت وزیران تقدیم خواهد گردید. تبصره ۲ - کسانیکه در ایران از شرکتها و بنگاههای مقیم خارجه که در ایران شعبه یا نماینده یا اداره ندارند حقوق یا حق‌العمل دریافت می‌نمایند‌ مکلفند از تاریخ دریافت منتها در ظرف ۳۰ روز مالیات متعلقه را باداره دارائی محل اقامت خود بضمیمه سیاهه ریز وجوه دریافتی تسلیم دارند مگر‌اینکه گیرنده بعمل بازرگانی مشغول و این قبیل درآمدها را در دفتر خود ثبت و بحساب درآمد بازرگانی خود مطابق مقررات مربوطه منظور نموده‌ باشد. تبصره ۳)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) پرداخت کنندگان حقوق مکلفند بمحض تخصیص یا پرداخت حقوق و اجرث [اجرت] و دستمزد و امثال آن مالیات متعلقه را از حقوق و مزایای نقدی و غیرنقدی (سوای مزایای غیرنقدی کارگران) کسر و منتها در ظرف یکماه با صورتی که حاوی نام مستخدم و کارگر و حقوق و مزایا و مالیات کسر شده باشد بدارائی محل تسلیم و رسید دریافت دارند در هرحال پرداخت کننده و دریافت کننده وجه متضامنا مسئول پرداخت مالیات می‌باشند ماده ۵ (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) - مالیات کسبه و پیشه‌وران و همچنین صنعتگرانی که منحصراً دستمزد دریافت می‌دارند بدون تسلیم اظهارنامه مقطوعاً محسوب و دریافت میگردد تبصره ۱)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) مؤدیان مذکور در این ماده در صورتی مشمول مالیات مقطوع میشوند که حدمتوسط درآمد سه سال از سالهای مالیاتی از ۳۲۱ [۱۳۲۱] ببعد که به سال ۱۳۳۱ نزدیک‌ترند از یکصد هزار ریال تجاوز ننموده باشد مالیات مقطوع سه سال ۳۳۱ [۱۳۳۱] و ۱۳۳۲ و ۱۳۳۳ این مودیان بر اساس حد متوسط درآمد سه سال مذکور که مالیات آنها قطعی شده است محسوب می‌گردد (کسور کمتر از ریال منظور نمیشود)

تبصره ۲)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) در مواردیکه فقط حساب دو سال مالیاتی یکی از طبقات بالا قطعی شده باشد حد متوسط همان دو سال ملاک عمل مالیات مقطوع قرار میگیرد و نسبت باشخاصی که شروع بکسب نموده‌اند مالیات مقطوع آنها با در نظر گرفتن امثال و مشابه آنها با تصویب کمیسیون تشخیص معین میشود. طرز تشخیص حد متوسط درآمد سه سال یا دو سال مذکور و همچنین ترتیب اعلام آنرا بمودیان وزارت دارائی بر اساس مقررات این لایحه قانونی معین خواهد نمود. تبصره۳)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) حساب بقایای مالیاتی این مودیان نیز برطبق همین لایحه قانونی و مالیات مقطوعی که پایه و اساس قرار داده شده است محسوب و طبق مقررات وصول خواهد شد. تبصره۴)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) موعد پرداخت مالیات مقطوع این طبقه از مودیان منتها تا آخر شهریور هر سال خواهد بود و در صورت تأخیر از اول مهرماه نسبت بمالیات آنسال طبق ماده ۵ این لایحه قانونی خسارت دیرکرد و جریمه مطالبه دریافت خواهد شد. برای سال ۱۳۳۱ بطور استثناء موعد پرداخت مالیات مقطوع این طبقه از مودیان تا آخر سال مذکور خواهد بود. تبصره۵ )(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) هر یک از مشمولین مالیات مقطوع مالیات خود را تا آخر شهریور هر سال و مالیات سال ۱۳۳۱ را تا آخر سال مذکور و بقایای موضوع تبصره ۳ ماده ۲ را تا تاریخی که از طرف اداره دارائی معین و ابلاغ می‌شود نپردازد بدهی مالیاتی او بعلاوه خسارت دیرکرد و جریمه مقرر بوسیله انجام عملیات اجرائی وصول می‌شود تبصره۶ )(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) در سال ۱۳۳۴ و بعد هم هر سه سال یکبار در تهران کمیسیونی به دعوت وزارت دارائی با حضور نمایندگان وزارت اقتصاد ملی وزارت دارائی - بانکملی ایران ـ اطاق بازرگانی ـ شهرداری تشکیل و با ملاحظه تغییراتی که ممکن است در سطح قیمت‌ها و سایر عوامل اقتصادی حاصل شده باشد چند درصدی را که باید متناسب با تغییرات مذکور از میزان مالیات سه سال گذشته کسر و یا بر آن اضافه شود معین خواهد نمود . کسر و یا اضافه مذکور بپیشنهاد وزارت دارائی و تصویب هیئت‌وزیران قطعی و قابل اجراء خواهد بود. تبصره۷)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) در سال ۱۳۳۴ و از آن ببعد هر سه سال یکبار تا آخر شهریور ماه آن سال ادارات دارائی و همچنین مودیان مالیاتی مذکور در این ماده میتوانند نسبت باضافه یا کسر درآمد مشمولین مالیات مقطوع تقاضای تجدیدنظر نمایند. در این صورت اعتراض دارائیها یا مودیان با حضور مودی در کمیسیون تشخیص رسیدگی و رای صادر می‌شود رأی کمیسیون در اینمورد نیز قطعی خواهد بود چنانچه ادارات دارائی و مودیان در سال ۱۳۳۴ اعتراض بمالیات مشخصه ننمودند مالیات مقطوع تشخیص شده برای سالهای قبل از ۳۴ و نیز آراء صادر از طرف کمیسیون در صورت اعتراض با رعایت مقررات تبصره ۶ نسبت بسه سال بعد نیز ملاک عمل قرار خواهد گرفت ماده ۶ - هر بازرگانی مکلف است منتها تا آخر خرداد ماه هر سال اظهارنامه مالیاتی خود را که حاکی از کلیۂ درآمد عملیات بازرگانی او در سال پیش‌باشد باداره دارائی محل اقامت خود تسلیم و مالیات متعلقه را پرداخت نماید ملاک تشخیص درآمد بازرگانان دفاتر بازرگانی آنها است بشرط آنکه‌ دفاتر نام‌برده طبق مقررات قانون تجارت نگهداری شود.

‌درآمد مؤدیانی که دارای دفاتر نبوده یا از ارائه دفاتر قانونی که ملزم بنگاههای[بنگهداری] آن هستند خودداری کنند و همچنین مؤدیانی که از تسلیم اظهارنامه در‌سررسید مقرر کوتاهی نموده و درآمد کسانی که اظهارنامه تسلیمی آنها ناقص یا دفاتر ابرازی آنها مخدوش باشد رأسا از طرف ادارات دارائی تعیین‌ میشود تشخیص و بمؤدی ابلاغ خواهد شد.

‌نرخ مالیات بازرگانان همان نرخ مقرر در ماده ۴ با رعایت حداقل بخشودگی است.

‌اثبات مخدوش بودن دفاتر باید در کمیسیون تشخیص بعمل آید.

ماده ۷ - شرکتهای مشمول مالیات موظفند تا پایان تیر ماه هر سال ترازنامه و حساب سود و زیان سال پیش خود را که بتصویب مقامات‌ صلاحیت‌دار شرکت رسیده باشد بدارائی محل که مرکز شرکت در آنجا واقع است تسلیم و مالیات متعلقه را پرداخت نمایند. شرکتهائیکه سال‌ محاسباتی آنها با سال شمسی تطبیق نکند و همچنین شرکتهای برچیده شده موظف هستند منتها تا چهار ماه پس از انقضاء دوره عمل یا خاتمه عملیات‌ شرکت ترازنامه خود را تسلیم و مالیات متعلقه را پرداخت نمایند.

‌مالیات شرکتهای انتفاعی که مرکز اداری آنها در ایران نیست از سود کلیه عملیاتی که در ایران خواه بحساب شرکت اصلی و خواه بحساب دیگری ‌انجام داده‌اند وصول میشود شرکتهای نامبرده باید برای معاملات فوق حساب جداگانه نگاهدارند و در محاسبه هزینه‌های عادی و اداری این شرکتها ‌فقط هزینه مؤسسات واقعه در ایران قابل قبول خواهد بود.

نرخ مالیات شرکتها همان نرخ مقرر در ماده ۴ بدون رعایت حداقل بخشودگی خواهد بود.

‌در مواردیکه شرکتها برای تمام یا قسمتی از عملیات خود از تسلیم ترازنامه خودداری نموده و یا ترازنامه تسلیمی مخدوش و قابل قبول نباشد ادارات‌ دارائی حق خواهند داشت که طبق ماده ۶ بهمان ترتیبی که نسبت به بازرگانان عمل میشود در مورد شرکتها نیز رفتار نمایند. تبصره ۱(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) - سود ویژه شرکتهای سهامی تا میزان پنج درصد سرمایه پرداخته شده از مالیات معاف است.

تبصره ۲ - مأخذ مالیات آخرین سال عملیات شرکتها قیمت حقیقی دارائی شرکت است منهای سرمایه پرداخته شده و ذخیره‌هائیکه مالیات آنها ‌قبلا پرداخت شده در صورتی که دارائی شرکت در اثر انحلال یا علل دیگر تقسیم شود باز هم قبل از تقسیم بترتیب بالا مالیات آخرین سال عملیات‌ شرکت محسوب و وصول خواهد شد. ماده ۸ - کلیۂ مستغلات از قبیل خانه‌ها - دکاکین مغازه‌ها - کاروانسراها - مهمانخانه‌ها – نمایشگاه‌ها یخچالها - قهوه‌خانه‌ها و حمام‌ها - میدانهای‌ شهر و بطور کلی هر ساختمان و بنائی واقع در شهرها و مرکز بخشها که مالکین آن بطریق اجاره درآمدی از آن تحصیل مینمایند مشمول مالیات ‌مستغلات میباشند که بنرخ ده درصد از میزان نود درصد درآمد مطلق مال‌الاجاره وصول میکردد[میگردد] و در مورد گرمابه‌های عمومی مالیات از میزان ۷۰ درصد درآمد مطلق گرمابه وصول میشود. ‌مستغلاتیکه محل کسب و کار شخص مالک میباشد و مستغلاتی که محل سکونت شخص مالک یا عیال یا فرزند یا پدر یا مادر یا برادر و یا خواهر‌مالک میباشند و همچنین مؤسسات فرهنکی[فرهنگی] مشمول مالیات مستغلات نخواهد بود.

‌درآمد مستغلات مذکوره در فوق از روی اجاره‌نامه رسمی و چنانچه اجاره‌نامه تنظیم نشده یا ارائه نگردد از روی ممیزی که اداره دارائی هر محل بعمل ‌می‌آورد تعیین خواهد گردید. مأخذ ممیزی و تعیین مال‌الاجاره از روی موقعیت مستغل با در نظر گرفتن مال‌الاجاره مستغلات مشابه معلوم خواهد‌ گردید.

تبصره ۱ - مستغلات زیر از دادن مالیات معاف خواهند بود :

۱ - مستغلات متعلق بدولت.

۲ - مستغلات متعلق بشهرداریها.

۳- خانه‌هائی که مالک آن در قسمتی سکونت داشته و قسمت دیگری را باجاره داده باشد بشرط اینکه مال‌الاجاره آن قسمت که باجاره رفته از‌ماهی سیصد ریال تجاوز نکند. تبصره ۲ (منسوخه ۱۵ˏ۰۵ˏ۱۳۳۲) - مستغلات جدیدالبناء و مستغلاتی که بواسطه حوادث غیر مترقبه مانند زلزله و حریق و امثال آن محتاج بتجدید بنا گردد (‌در مورد آن‌ قسمتی که محتاج بتجدید بنا است) از تاریخ اختتام بنا تا مدت سه سال از ادای مالیات معاف خواهد بود بشرط اینکه مالک موقعیکه ساختمان در‌شرف اتمام است مراتب را کتبا بطور مستقیم و یا با پست سفارشی بدارائی محل اطلاع داده و مورد گواهی دارائی واقع شده باشد. تبصره ۳ - مؤدیان مالیات مستغلات مکلفند اظهارنامه مالیاتی خود را بطور مستقیم و یا با پست سفارشی تا آخر تیر ماه هر سال تنظیم و باقساط‌ ۳ گانه متساوی زیر بپردازند

‌قسط اول تا آخر تیر ماه

‌// دوم // آبانماه

‌// سوم // اسفند ماه ماده ۹ - مالیات املاک مزروعی بر اساس ممیزی که طبق قانون مالیات املاک اربابی مصوب ۲۰ دیماه ۱۳۰۴ که از ۱۳۰۵ تا ۱۳۱۳ بعمل آمده‌ مطابق اوراق ممیزی و جزو جمع مشخصه تا ۱۳۱۳ از سال ۱۳۲۸ شمسی تا مدت ده سال بطور ثابت از مالک یک برابر جنسی و دو برابر و نیم نقد ‌دریافت خواهد شد. تبصره ۱ – خورده ‌مالکینی که مالیات مشخصه آنها مجموعاً نقداً و جنساً از دو هزار و چهار صد ریال تجاوز نکند از پرداخت مالیات معاف خواهند ‌بود. تبصره ۲ - از املاکی که سهم مالکانه محصول آنها کمتر از ربع کل محصول ملک باشد و در اوراق ممیزی سابق منعکس است نصف مالیات ‌جنسی جزو جمعی تخفیف داده میشود. تبصره ۳ - مؤدیان مالیاتی مکلفند از موقع برداشت محصول تا آخر بهمن ماه هر سال مالیات جنسی خود را عیناً بنزدیک‌ترین انبار دولتی هر بخش‌ تحویل و مالیات نقدی را بادارات دارائی محل پرداخت نمایند و اداره دارائی مکلف است مفاصا حساب قطعی سال مالیاتی را تسلیم دارد. هزینه و‌کرایه حمل جنس بعهده مؤدیان مالیاتی خواهد بود و در صورت تاخیر جریمه دیر کرد به آن تعلق خواهد گرفت. تبصره ۴ - اگر املاکی یافت شود که تا ۱۳۱۳ ممیزی نشده باشد و یا مالکینی از ممیزی سابق بهر جهتی ناراضی باشند و تقبل پرداخت هزینه ‌ممیزی را بنمایند ممیزی شده و از عوائد خالص مالکانه ده درصد مالیات دریافت خواهد شد.

در صورتیکه مالک نسبت بممیزی دولت اعتراض ‌داشته باشد هیئتی مرکب از یکنفر خبره از طرف مالک و یکنفر خبره از طرف وزارت دارائی و یکنفر خبره مشترک برای رسیدگی و ممیزی مجدد اعزام میشود. نظر هیئت مزبور قطعی خواهد بود.

هزینه ممیزی بعهده مالک است و همچنین هر یک از املاک ۶ دانکی(دانگی) که مالیات جزو جمعی‌ ملک مزبور طبق ممیزی ۱۳۱۳ بیشتر از بیست هزار ریال بوده و وزارت دارائی نظر بازدیاد عواید معترض باشد می‌تواند بخرج دولت تجدید ممیزی‌ نموده و ده درصد از عواید خالص مالکانه مالیات دریافت دارد ولی تا زمانی که تجدید ممیزی بعمل نیامده طبق جزو جمعی سابق مالیات دریافت ‌میگردد. تبصره ۵ - املاک خالصه دولتی که بعد از ۱۳۱۳ بفروش رسیده یا تعویض یا واگذار شده از عواید متوسط ۳ سال قبل از فروش که در پرونده هر ‌ملک موجود است ده درصد از عواید خالص مالکانه مالیات دریافت میگردد ولی هر گاه نظر بازدیاد عوائد دارائی میزان مشخصه را کافی نداند ‌میتواند مانند املاک ممیزی نشده اقدام بممیزی نماید. تبصره ۶ - املاک خالصه دولتی و مسلوب‌المنفعه از پرداخت مالیات معاف میباشند و در املاکی که بوسیله حفر قنات - نصب تلمبه - یا ایجاد‌ سد تحصیل آب شود بعواید حاصله تا آخر مدت دهسال مالیات اضافی تعلق نخواهد گرفت و از املاکی که از این تاریخ ببعد بعلت عدم توجه‌ مالک مسلوب‌المنفعه شوند مالیات مقرر دریافت میگردد. تبصره ۷ - در مواردیکه درآمد ملکی بعلت بروز آفت و یا پیش آمد خسارتی که ناشی از قصور یا غفلت مالک نباشد کاهشی حاصل شود مالک میتواند قبل از برداشت محصول تقاضای رسیدگی و تخفیف مالیاتی نماید و ادارات دارائی مکلفند باظهارات مالک رسیدگی و تصمیم مقتضی اتخاذ ‌نمایند در صورتی که که نتیجۂ رسیدگی اداره دارائی مورد قبول مالک واقع نشود رسیدگی مجدد بوسیله هیئت ۳ نفری مرکب از نماینده اختصاصی ‌اداره دارائی - نماینده مالک و یک خبره مرضی‌الطرفین بعمل خواهد آمد و رای این هیئت قطعی است. تبصره ۸ - دارائی میتواند علاوه بر مالیات مقرر تا میزان سه برابر گندم مالیاتی و یک برابر جو مالیاتی مازاد از مالکین مطالبه نماید و قیمت آنرا ‌مطابق نرخی که با پیشنهاد وزارت دارائی و تصویب هیئت محلی معین میشود پرداخت نماید هیئت محلی مرکب است از رئیس دارائی محل - فرماندار - نماینده بانگملی[بانک ملی] یا بانک کشاورزی و دو نفر معتمد محل و یا نماینده مالکین.

تبصره ۹ - بقایای مالیاتهای قانونی مؤدیان املاک مزروعی که تاکنون مالیات خود را نپرداخته باشند بماخذ مواد مندرجه در این قانون که قسمت جنسی آن بنرخ رسمی سالهای مربوطه تسعیر خواهد گردید وصول می‌شود. ماده ۱۰ - از کلیه سود سهام شرکتهای سهامی خارجی و سهم‌الشرکه شرکتهای با مسئولیت محدود خارجی که در ایران پرداخت میشود بنرخ ‌ثابت ۱۰ درصد بدون رعایت حداقل بخشودگی مالیات وصول می‌شود. پرداخت‌کننده و دریافت‌کننده متضامناً مسئول پرداخت مالیات می‌باشند. ماده ۱۱ - از درآمد کلیه مشاغل آزاد بنرخ مقرر در ماده ۴ اینقانون مالیات اخذ میشود صاحبان مشاغل آزاد نیز مکلف هستند که اظهارنامه‌ مالیات خود را به نسبت درآمد سال قبل تا آخر اردی‌بهشتماه هر سال تسلیم نمایند و مالیات متعلقه را بپردازند. ماده ۱۲ - از هر نوع عمل مقاطعه کاری و اجاره که در ظرف سال مالیاتی انجام میشود مالیات مقطوع بترتیب زیر دریافت میشود .

‌تا ۲۵۰۰۰۰۰ ریال بهای کل مقاطعه یا مال‌الاجاره صدی ۲.

‌از ۲۵۰۰۰۰۱ ریال تا پنجملیون [پنج میلیون] ریال صدی ۳ از مبلغ کل مقاطعه یا مال‌الاجاره. از پنجملیون [پنج میلیون] و یک ریال ببالا صدی ۴ از مبلغ کل مقاطعه یا مال‌الاجاره

در مورد هر عمل مقاطعه دهنده در موقع پرداخت مالیات مقرره را بنرخی که بجمع عمل مقاطعه در سال مالیاتی تعلق می‌گیرد کسر نموده و در ظرف‌ مدت ۳۰ روز باداره دارائی پرداخت و رسید دریافت می‌نماید.

‌مستأجرین موظفند در سال مالیاتی تا آخر همان سال مالیات اجاره‌ داری خود را باداره دارائی پرداخت و قبض رسید دریافت دارند.

‌هر شخص یا شخصیت حقوقی و همچنین دوایر دولتی و شهرداریها که ساختمان یا حمل و نقل یا راه‌سازی یا تهیه و تدارک کالا یا انجام عملی را که به ‌بهاء یا مزد معینی بمقاطعه واگذار می‌نمایند مکلفند بطرز بالا رفتار نمایند.

موجر و مستاجر موظف هستند که در ظرف ۳۰ روز از تاریخ تنظیم سند اجاره رونوشت سند را باداره دارائی محل تسلیم و رسید دریافت دارند در صورتی که ‌مقاطعه‌کاران و مستاجرین بغیر از امور مقاطعه‌کاری بکارهای تجارتی دیگر نیز اشتغال داشته باشند بایستی حساب کارهای دیگر خود را جداگانه‌ نگهداری نموده و مالیات مقرر نسبت به آن درآمدها را جداگانه طبق مقررات این قانون پرداخت نمایند. تبصره ۱)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) شرکتها و بازرگانانیکه دارای دفاتر رسمی بوده و طبق دفاتر و مدارک مربوطه یا ترازنامه مالیات خود را تسویه می‌نمایند چنانچه ضمن سایر عملیات تجارتی عمل مقاطعه‌کاری از نوع حرفه و داد و ستد معمولی خود انجام و طبق ماده ۱۲ قانون مالیات از آنها کسر شده باشد میتوانند مالیات تادیه شده را بابت مالیات کل عمل کرد سالیانه خودشان در آن سال محسوب دارند ولی بهر حال مالیات مقاطعه کاری کسر شده قابل استرداد یا احتساب برای سایر بدهی های مودی نخواهدبود تبصره ۲)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) قراردادهای مقاطعه کاری که مجموع عمل کرد آنها در سال از ۲۵۰۰۰ ریال کمتر باشد مشمول مالیات مقاطعه کاری نمیگردد. تبصره ۳)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) مقاطعه کارانی که برای انجام کار خود مقاطعه کار دست دوم داشته باشند مکلفند مالیات مقرره را بر طبق این لایحه قانونی از وجوهی که بمقاطعه کاران دست دوم میپردازند کسر نموده و به صندوق دولت عاید دارند. ماده ۱۳ - مالیات صاحبان وسائط رانندگی بطور مقطوع بنرخ‌هائیکه بتصویب کمیسیون قوانین دارائی مجلس شورایملی خواهد رسید ‌وصول می‌گردد.

مقررات مربوط به مالیات بردرآمد صاحبان وسائط رانندگی

ماده ۱۴ - نرخ مالیات بردرآمدهای حاصله از استفاده سرمایه از قبیل معاملات رهنی ـ بیع شرطی ـ استقراضی و بهره معاملات بهر طریق و عنوانی که تحصیل شود و همچنین مالیات بردرآمد حاصل از خرید و فروش ساختمان و املاک مزروعی بقرار مقطوع دوازده درصد بدون رعایت حداقل بخشودگی خواهدبود. درآمد حاصل از خرید و فروش ابنیه و املاک مزروعی در صورتی مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود که فاصله بین تاریخ خرید و تاریخ فروش از پنج سال کمتر باشد. ماده ۱۴ (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) - نرخ مالیات بر درآمدهای حاصله از استفاده سرمایه از قبیل معاملات رهنی و بیع شرطی و استقراضی و بهره معاملات بهر طریق و‌عنوانیکه تحصیل شود و خرید و فروش ساختمان و املاک مزروعی و هر نوع درآمدهای اتفاقی از قبیل لاطار - بخت‌آزمائی و شرط‌‌ بندی بقرار مقطوع ۱۲ درصد بدون رعایت حداقل بخشودگی خواهد بود راجع بخرید و فروش ساختمان و املاک مزروعی تعلق مالیات مشروط بر آنستکه‌ فاصلۂ بین تاریخ خرید و فروش کمتر از پنجسال باشد نرخ مالیات بر درآمد حاصله از خرید و فروش اراضی بطور ثابت بدون رعایت فاصله بین خرید‌و فروش بیست درصد میباشد سود بهره بانگها(بانکها) از پرداخت مالیات معاف خواهد بود. تبصره (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) ـ نرخ مالیات بردرآمد حاصل از خرید و فروش از اراضی بطور ثابت و بدون رعایت فاصله بین خرید و فروش و حداقل بخشودگی بیست درصد میباشد.

تبصره ۱ - وزارت دارائی میتواند مالیات بر درآمد معاملات رهنی و بیع شرطی و استقراضی و خرید و فروش اراضی و اموال غیر منقول را بوسیله محاضر در مواقع تنظیم اسناد و بر طبق آئین‌نامه‌ایکه بتصویب کمیسیون قوانین دارائی مجلس شورایملی رسیده باشد وصول نماید و‌ حداکثر تا میزان صدی ۶ از میزان مالیات وصولی را بصاحبان محاضر بعنوان حق‌الزحمه بپردازد. تبصره ۲ - کسانیکه در اراضی خریداری یک عشر انرا ساختمان قابل سکنی نمایند در موقع فروش زمین و ساختمان از مالیات معاف خواهند ‌بود.

‌محصور ساختن زمین و برگرداندن و غرس اشجار در زمین‌های واقع در شهر ساختمان تلقی نمیشود. تبصره ۲(تبصره۳) - تفاوت قیمت املاک مزروعی که مشمول مالیات میگردد بعد از وضع مخارجی است که برای آبادی ملک بتصدیق خبره رسمی خرج‌شده باشد و مالیات بر درآمد باراضی شهرهائی تعلق خواهد گرفت که از متری پنجاه ریال بیشتر قیمت داشته باشد. تبصره ۴ - شهرداری هر محل باید حدود هر شهر و اراضی شامل شهر را معین و اعلام نماید. ماده ۱۵ (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) - حق‌العملکاری و حق دلالی اتفاقی - جایزه ـ لاتار ـ شرط‌ بندی ـ حق‌داوری ـ حق‌السهم کاشفین قاچاق و امثال آن و همچنین درآمدهای حاصله از عضویت هیئتهای مدیره و بازرسی شرکتها ـ بهره دریافتی از بانکها (باستثنای صندوق پس‌انداز) و هرنوع درآمدیکه بطور غیرمستمر و اتفاقی عاید شود مشمول پرداخت مالیات بوده و مالیات آنها بدون حداقل بخشودگی از قرار صدی ۱۲ دریافت میگردد

پرداخت کنندگان این قبیل درآمدها موظفند بمحض تخصیص یا پرداخت وجه حتی در مواردیکه دریافت کنندگان معترض باشند مالیات متعلقه را کسر و منتها تا یکماه با صورت مشخصات آن باداره دارائی محل تسلیم و رسید دریافت دارند در هر حال پرداخت کننده متضامناً مسئول پرداخت مالیات مقرر خواهد بود. از بانکها و شرکتهای دولتی در صورتی که دریافت کننده این قبیل درآمدها باشند چون نسبت بمجموع سود ویژه مالیات جداگانه مطالبه نمیشود ماده ۱۶ - موعد تسلیم اظهارنامه برای مؤدیانی که ملزم بتسلیم آن هستند باستثنای موعد مقرر در ماده ۷ و ۸ و ۱۲ و ۱۵ تا آخر خرداد ماه هر‌سال خواهد بود و نسبت بمؤدیانیکه در اثناء سال ترک پیشه میکنند ۴ ماه پس از خاتمه عمل است.

وزارت دارائی می‌تواند موعد تسلیم‌ اظهارنامه یا ترازنامه را تمدید نماید.

‌مؤدیانی که در خارج از ایران اقامت دارند باید اظهارنامه مالیاتی خود را تا آخر خرداد ماه هر سال بابت درآمد سال قبل در تهران باداره مالیات بر درآمد‌ تسلیم و در همان موقع مالیات متعلقه را بپردازند. تبصره - تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات اشخاصی که در خارجه اقامت دارند و همچنین شرکت‌هائیکه مرکز اصلی آنها در خارجه است و در‌ایران دارای شعبه یا نماینده یا امثال آن نیستند بعهده کسانی است که واسطه تحصیل درآمد آنها در ایران می‌باشند و موعد آن تا آخر تیر ماه سال بعد ‌می‌باشد.

ماده ۱۷ - سال مالیاتی عبارتست از سال شمسی که در آن تحصیل درآمد شده باشد مگر در مواردی که دوره عمل سالیانه مؤدی مالیاتی سال‌ شمسی نباشد و در اینصورت سال مالیاتی همان دوره عمل سالیانه مؤدی خواهد بود که در آن مؤدی تحصیل درآمد کرده است. ماده ۱۸ - در کلیه مواردیکه وصول مالیات بعهده پرداخت‌کننده درآمد مشمول مالیات واگذار شده پرداخت‌کنندگان مکلفند مالیات متعلقه را‌حتی در مواردیکه گیرندگان وجوه معترض باشند بمحض پرداخت یا تخصیص کسر و منتها در ظرف ۳۰ روز با سیاهه ریز و ذکر مشخصات‌ دریافت‌کننده باداره دارائی محل تسلیم نمایند تأخیر در پرداخت مالیات از طرف پرداخت‌کننده باداره دارائی مشمول زیان دیر کرد طبق ماده ۱۹ این ‌قانون خواهد بود. ماده ۱۹ (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) - برای هر ماه تأخیر پرداخت مالیات خسارتی بمیزان یک درصد مبلغی که در پرداخت آن تاخیر شده است از تاریخ قطعی‌شدن مالیات تعلق می‌کیرد [می‌گیرد]

(مدت کمتر از ۱۵ روز محسوب نبوده بیش از پانزده روز یکماهـ محسوب میشود.) تبصرۀ ۱)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) در موارد ذیل جریمه‌ای معادل یک برابر بقیه مالیات قطعی شده مودیان (سوای مشمولین مالیاتهای مقطوع )تعلق خواهدگرفت:

الف ـ خودداری از تسلیم اظهارنامه یا ترازنامه در موعد مقرر.

ب ـ تسلیم اظهارنامه یا ترازنامه مخدوش یا خلاف حقیقت بمنظور فرار از پرداخت تمام یا قسمتی از مبلغ مالیاتی که بردرآمد آنها تعلق می‌گیرد.

ج ـ در صورتیکه شرکتهای خارجی و شرکتهای انتفاعی که مرکز اداری آنها در ایران نیست صورت حساب جداگانه مقرر در ماده ۷ قانون مصوب ۲۹ تیرماه ۱۳۲۸ را بوسیله دفاتر مرتبی نگاهداری ننموده باشند.

د ـ در صورتیکه مودیان مالیاتی مندرجات اظهارنامه یا ترازنامه را متکی بدفاتر قانونی نموده ولی از ارائه دفتر خودداری نمایند.

تبصره ۲)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) در موارد ذیل جریمه معادل نصف مالیات تادیه نشده خواهد بود:

الف ـ در کلیه مواردیکه وصول مالیات عهده پرداخت کننده درآمد مشمول مالیات واگذار شده و شخص یا موسسه که وصول و ایصال مالیات برعهده او قرارداده شده در سررسید مقرر مالیات را نپردازد.

ب ـ در صورتی که مشمولین مالیات مقطوع مالیات قطعی خود را تا انقضاء موعد مقرر نپردازند تبصره ۳)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) چنانچه مودیان مالیاتی قبل از صدور رای کمیسیون تشخیص بدهی خود را پرداخت نمایند هشت عشر جریمه متعلقه بخشوده خواهد شد و مودیانیکه واخواهی خود را مسترد و طبق پیش آگهی کلیه مالیات مشخصه را مسترد و طبق پیش آگهی کلیه مالیات مشخصه را پرداخت نمایند از تادیه تمام جریمه تخلف معاف خواهند شد ماده ۲۰ (منسوخه ۱۲ˏ۰۴ˏ۱۳۳۰) - از اصل کلیه مالیاتهای موضوع این قانون باستثناء مالیات املاک مزروعی و مستغلات و مالیات حقوق و مالیات بنگاههای دولتی که ‌سرمایه آنها متعلق بدولت است یک مالیات اضافی بمیزان ده درصد بوسیله وزارت دارائی وصول و به شهرداری محل پرداخته میشود . ۵۰ درصد مالیات مستغلات‌ موضوع ماده ۸ این قانون متعلق بشهرداری همان محل است.

‌از وصول مالیات مستغلات سهم شهرداری‌ها مبلغ ۸% و در سایر مالیاتها سهم شهرداری‌ها ۳% بعنوان هزینه وصول دریافت میگردد.‌سهم اطاق‌های بازرگانی هر محل بعد از وضع ۳% هزینه وصول مستقیماً از طرف اداره دارائی محل باطاق بازرگانی پرداخته خواهد شد.

ماده ۲۱ - ادارات دارائی مجازند برای رسیدگی بصحت میزان مالیات بکلیه دفاتر و اسناد مؤدیان مراجعه و رسیدگی نمایند و کلیه اطلاعات مورد‌ حاجت خود را بخواهند مؤدی مکلف است وسائل این رسیدگی را فراهم ساخته و کلیه اطلاعات مورد تقاضا را تسلیم نماید. مؤدی مکلف است هر‌نوع اطلاعات و آماریکه ادارات دارائی در خصوص عملیات بازرگانی و کسب و کار مؤدی بخواهند در اختیار آنها گذارده وسائل رسیدگی را از حیث مراجعه باسناد و دفاتر فراهم آورد. تبصره یک )(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) از جمله اسنادی که وزارت دارائی میتواند برای تشخیص مالیات مورد استفاده قرار بدهد اظهارنامه واردات و صادرات بازرگانان و شرکت ها خواهدبود. تبصره ۲)(منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) ادارات ثبت اسناد و املاک هر محل مکلفند از کلیه دفاتر بازرگانان و شرکت ها که پلمپ و ثبت مینماید صورتی در آخر هر ماه تهیه نموده و منتها در ظرف یک ماه باداره دارائی محل ارسال نمایند ماده ۲۲ - چنانچه مؤدی نسبت بمیزان مالیات مشخصه معترض باشد میتواند در ظرف یکماه پس از تاریخ ابلاغ پیش آگهی اعتراض کتبی خود‌ را با ذکر دلیل مستقیماً یا به وسیله پست سفارشی یا تلگرافی باداره دارائی مربوطه تسلیم نماید در صورتیکه مؤدی در ظرف مدت مقرر اعتراض ‌ندهد مالیات مشخصه قطعی خواهد بود مگر آنکه در اعمال ضریب یا محاسبه اشتباه شده باشد ادارات دارائی میتوانند اختلافات حاصله را از طریق‌ توافق حل و فصل نمایند در صورت حصول توافق برای طرفین قطعی خواهد بود. برای رسیدگی باعتراضات مؤدیان مالیاتی بمیزان مالیات‌ مشخصه در هر یک از نقاطی که اداره دارائی دایر باشد یک یا چند کمیسیون بدوی تشخیص مرکب از سه نفر تشکیل میشود کارمندان کمیسیون نام برده‌عبارت خواهد بود :

۱ - فرماندار یا بخشدار یا نماینده او.

۲ - رئیس دارائی یا نماینده او.

۳ - نماینده اطاق بازرگانی برای رسیدگی باختلافات کسبه و تجار و شرکتها.

۴ - نماینده شورای کشاورزی یا یکی از مالکین معتمد محل برای رسیدگی باختلافات املاک مزروعی در موضوع آفت یا خسارت.

۵ - نماینده انجمن شهر و یا شورای بخش برای رسیدگی بسایر اختلافات.

‌کمیسیون تشخیص باظهارات و دلائل طرفین رسیدگی و رأی خود را باکثریت اعلام خواهد داشت این رأی پس از ابلاغ بطرفین قطعی و لازم‌الاجرا‌است مگر در مواردیکه مابه‌الاختلاف بین مالیات مشخصه از طرف کمیسیون و مبلغی که مورد تصدیق مؤدی یا مطالبه دارائی است بیش از بیست و‌پنج درصد باشد در این صورت میتوان در ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ رأی بکمیسیون تجدید نظر اعتراض نمود کمیسیون تجدید نظر مرکب خواهد ‌بود از فرماندار یا بخشدار یا نماینده او - رئیس دارائی یا نماینده او و دو نفر از روساء یا کارمندان ارشد ادارات دولتی در محل - یکنفر از نمایندگان ‌اطاق بازرگانی برای بازرگانان و کسبه و تجار و شرکتها و یکنفر از نمایندگان انجمن شهر برای سایر مؤدیان و یکنفر نماینده شورای کشاورزی یا مالکین ‌معتمد محلی برای املاک مزروعی رأی کمیسیون تجدید نظر غیر قابل اعتراض است مگر در مواردیکه مابه‌الاختلاف بین مالیات مشخصه از طرف‌ کمیسیون و مبلغی که مورد قبول مؤدی است از سیصد هزار ریال تجاوز نماید در چنین صورت ادارات دارائی یا مؤدی میتوانند بمحکمه تجدید نظر‌دیوان دادرسی دارائی در ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ رأی مراجعه نمایند رأی دیوان دادرسی قطعی و لازم‌الاجرا است هر گاه مراجعه بدیوان ‌دادرسی دارائی از طرف مؤدی بشود قبلا باید معادل مبلغ مابه‌الاختلاف وجه نقد ودیعه سپرده و یا تضمین معتبر که قابل قبول اداره دارائی باشد ‌بسپارد. ماده ۲۳ (منسوخه ۲۹ˏ۰۸ˏ۱۳۳۳) - پس از گذشتن سه سال از سررسید پرداخت مالیات هر سال نسبت بهر یک از مودیان موضوع این قانون هیچکونه(هیچگونه) مالیاتیکه بموجب‌ مقررات این قانون بدرآمد اشخاص تعلق میگیرد قابل مطالبه و وصول نخواهد بود مگر آنکه از طرف دارائی در مدت مزبور تشخیص و بمؤدی ابلاغ‌ شده باشد. تبصره (منسوخه ۰۴ˏ۰۶ˏ۱۳۳۱) - مأمورین و متصدیان وصول مکلفند پس از رسیدگی بحساب مالیاتی هر سال مؤدیان و دریافت کلیه بدهی آنان بلافاصله بمؤدیان مفاصا نامه‌ای با امضای پیشکاران دارائی یا جانشین آنان تسلیم نمایند چنانچه مأمورین از دادن مفاصا حساب خودداری یا بدون عذر موجه مسامحه و تعلل نمایند در دادگاه اداری محاکمه و بانفصال از خدمات دولتی که از یکسال کمتر نخواهد بود محکوم خواهند شد.

نسبت بمواردی که کلیه بدهی مالیاتی سالهای سابق مودیان قبلا وصول گردیده ولی مفاصا حساب آنها داده نشده باشد چنانچه مودی برای اخذ مفاصا حساب مراجعه و مأمورین مربوطه از دادن مفاصا باو استنکاف کنند مقررات فوق درباره آنان نیز مجری خواهدبود.

ماده ۲۴ - در موقع وصول مالیات و جرائم آن از درآمد و از اموال مؤدیان یا ضامن آنها وزارت دارائی نسبت بسایر طلبکاران حق تقدم خواهد ‌داشت. تبصره - ادارات دارائی میتوانند برای مالیات کلیه مؤدیانی که در ایران دارائی ثابتی ندارند یا دارائی ثابت آنها مکفی نیست مطالبه تضمین نموده و ‌کلیه تدابیری که برای تامین وصول مالیات دولت لازم است اتخاذ نمایند.

ماده ۲۵ - وزارت دارائی برای وصول کلیه مالیاتهای موضوع اینقانون و مازاد غله آئین‌نامه‌هائی تهیه و بعد از تصویب کمیسیون قوانین دارائی ‌مجلس شورای ملی بموقع اجرا خواهد گذارد هزینه‌های قابل قبول در مورد محاسبه بعضی از مالیاتها ضمن این آئین‌نامه‌ها معین خواهد شد. ماده ۲۶ - وزارت دارائی میتواند با تقسیط بقایای مالیاتهای سنوات قبل از ۲۸ موافقت نماید بشرط اینکه مؤدیان مالیاتی مالیات قابل پرداخت در سال۱۳۲۸ خود را نقدا پرداخت و بموجب سند رسمی تعهد نمایند که بقایای مالیاتی خود را در سال ۲۹ و ۳۰ باقساط متساوی پرداخت نمایند در‌صورتیکه مؤدیان مالیاتی بقایای خود را بدین ترتیب تصفیه نمایند جرائم مقرر از آنها وصول نخواهد شد. ماده ۲۷ - مؤدیانی که درآمدهای مختلف مشمول مالیات دارند از هر یک از درآمدهای آنها جداگانه مالیات وصول میشود و درآمدهای مختلف ‌جمع نشده و بآنها مابه‌التفاوت تعلق نخواهد گرفت. ماده۲۸(منسوخه ۲۸ˏ۰۸ˏ۱۳۳۱) ـ برای وصول مالیات ها آئین‏نامه اجرائی بر اساس آئین‏نامه اجرائی ثبت اسناد و یا مطابق اصولی که برای وصول مالیات ها مقتضی تشخیص داده شود از طرف وزارت دارائی و وزارت دادگستری تنظیم و پس از تصویب وزارت خانه‌های مذکور بموقع اجرا گذاشته میشود

ماده ۲۹ - مأمورین ادارات دارائی موظف هستند که کلیه اطلاعات مربوط بموضوع کسب و تجارت و دارائی مشمولین این مالیاتها را که در نتیجه ‌رسیدگی بدست میاورند محرمانه تلقی نموده و از افشاء آن خودداری نمایند در صورت تخلف مورد تعقیب اداری واقع خواهند شد. ماده ۳۰ - در هر موقعیکه انجمن محاسبین و کارشناسان قسم‌خورده در کشور تشکیل شود وزارت دارائی مکلف است نتیجه رسیدگی محاسبین ‌قسم‌خورده را در مورد حساب یا ترازنامه هر بازرگان یا شرکت بپذیرد و در اینصورت برای تشخیص مالیات مؤدی دیگر حاجت رسیدگی بدفاتر و‌اوراق مؤدی نخواهد بود.

‌در مورد تشخیص درآمد املاک مزروعی و یا آفت زراعت آنها و همچنین در مورد تشخیص مالیات مستغلات در صورت وجود انجمن کارشناسان‌ قسم‌خورده وزارت دارائی مکلف است در صورت تقاضای مؤدی تشخیص آنها را بپذیرد آئین‌نامه طرز کار و انتخاب محاسبین و کارشناسان قسم‌خورده ‌را وزارت دارائی تهیه و بعد از تصویب کمیسیون قوانین دارائی بموقع اجرا خواهد گذاشت. تبصره - در هر نقطه که حسابداران و کارشناسان قسم‌خورده تعیین و بوسیله آگهی اعلان میشود بتدریج در حدود توانائی آنها رسیدگی و‌محاسبه مالیات مؤدیان بآنها مراجعه خواهد شد در مورد بازرگانان و کسبه و شرکتها رسیدگی محاسبین قسم‌خورده محدود به مواردی است که مؤدیان ‌مالیاتی صاحبان دفاتر رسمی باشند.

ماده ۳۱ ـ وزارت دارائی میتواند نسبت بمؤدیانی که قادر بپرداخت مالیات خود یکجا نیستند قرار تقسیط باقساطی که از یکسال تجاوز ‌ننماید بدهد. ماده ۳۲ (منسوخه ۱۲ˏ۱۱ˏ۱۳۳۱) ـ اینقانون از اول سال ۱۳۲۸ بموقع اجرا گذارده میشود و کلیه قوانین و مقررات مخالف اینقانون و قانون مالیات بر درآمد مصوبه ۱۹‌آبانماه ۱۳۲۲ و تصویب‌نامه‌های مالیاتی کلا ملغی است.

در مورد بقایای مالیاتی تشریفات تشخیص مالیات و دریافت واخواهی و احاله بکمیسیون و طرز تشکیل کمیسیونهای تشخیص و تجدید نظر و جرائم مقرره و خسارت دیرکرد طبق اصول قانون ۱۳۲۸ و اصلاحیه‌هائی که بعدا بتصویب رسیده است انجام خواهد شد ولی مبلغ مالیات طبق نرخ هائی که بموجب مقررات وقت بهر سال مالیاتی تعلق میگرفته است محسوب و وصول میگردد ماده ۳۳ ـ حقوق و عوارض ورودی داروهای زیر از تاریخ تصویب اینقانون بشرح زیر تعیین می‌شود: الف - پنی‌سیلین و ترکیبات آن و داروهای مخصوص بیماری جذام (‌بتشخیص وزارت بهداری) که فعلا مشمول شماره (۶۶۰) تعرفه قانونی مصوب ۲۲ تیر ماه ۱۳۲۰ میباشد از پرداخت حقوق گمرکی و مالیات راه و شش درصد تمبر وارداتی و ده درصد عوارض موقتی بخشوده خواهد بود. ب - عبارت شماره ۶۴۵ تعرفه قانونی مصوب ۲۲ تیر ماه ۱۳۲۰ بدینطریق اصلاح میگردد:

‌گنه‌گنه و سایر الکلوئیدهای [الکالوئیدهای] کنگینا بانضمام اتبرین و پالودین و ارالن بشکل گرد - قرص - حب - کپسول - کاشه - محلول آمپول و سایر اشکالی‌ که داروهای نامبرده برای خورده‌فروش یا غیر آن آمده باشد.

ماده ۳۴ ـ از هواپیماها و قطعات یدکی و قطعات منفصله آن مشمول شماره‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ تعرفه قانونی مصوب ۲۲ تیر ماه ۱۳۲۰ بجای حقوق‌ فعلی و مالیات راه و شش درصد تمبر وارداتی و ده درصد اضافه عوارض موقتی از تاریخ تصویب اینقانون فقط پنج درصد از روی ارزش سیف حقوق‌ و عوارض ورودی دریافت خواهد شد. مفاد تبصره قسمت ۱۲ قانون نامبرده در مورد این اجناس اجرا نخواهد شد. تبصره ۱ ـ هواپیما و قطعات یدکی و قطعات منفصله آن که قبل از اینقانون وارد کشور شده و هنوز حقوق و عوارض آنها تصفیه نشده است‌ مشمول این قانون میباشد. تبصره ۲ ـ بنزین هواپیمائی از هر نوع مالیات و عوارض که بنفع دولت یا شهرداری‌ها وصول میشود معاف خواهد بود. ماده ۳۵ (منسوخه ۲۳ˏ۱۲ˏ۱۳۴۹) - ۱ - شرکتهائی که درآمد ویژه آنها از طریق فروش نفت یا سایر هیدروکربورها که در ایران یا از ایران صادر میشود یا از راه فروش حقوق‌ منافع آن شرکتها نسبت به نفت یا هیدروکربورهای مزبور و یا از طریق اداره عملیات تولید یا تصفیه نفت یا هیدروکربورهای دیگر تحصیل میشود ‌مالیات خود را برابر ۵۵ درصد درآمد ویژه (‌ یعنی از تاریخ بیست و سوم آبانماه ۱۳۴۹ پنج درصد اضافه بر نرخ پنجاه درصدی که تا تاریخ مزبور مشمول‌آن بوده‌اند) خواهند پرداخت و حق استفاده از نرخهای کمتر از نرخ حداکثر مقرر در ماده ۱۳۴ اینقانون و مزایا و معافیتهای مقرر در اینقانون و سایر‌قوانین را جز آنچه طبق قراردادهای خاص مصوب مجلسین تصریحاً مقرر شده است نخواهند داشت.

‌شرکتهای مزبور تابع نرخ مالیاتی یا مالیات اضافه دیگری جز آنچه در این ماده پیش‌بینی شده است نخواهند بود. ‌هیچگونه پرداخت مشخص یا پرداختهای مشابه دیگر که از بابت نفت خام بدولت یا بشرکت ملی نفت ایران یا هر هیئت دیگر بنمایندگی دولت ‌صورت گرفته باشد از مبلغ مالیاتی که بموجب شرح بالا بر درآمد ویژه شرکتهای مذکور تعلق میگیرد کسر نخواهد شد لیکن در مورد نفت (‌بجز نفت‌خام) و سایر هیدروکربورها از لحاظ وصول مالیات مبلغی معادل پرداختهای مزبور کسر خواهد شد و کسر مبلغی معادل با پرداختهای مزبور که بدین‌ترتیب اجازه داده شده است بیش از یکبار ممکن نخواهد بود.

‌درآمد ویژه شرکتهای مزبور برای هر مدت عبارت خواهد بود از تفاوت بین درآمد ناویژه حاصله در ایران و هزینه‌های مربوط به تحصیل آن درآمد. درآمد‌ویژه طبق روش معمول حسابداری که بطرز یکنواخت اجرا خواهد شد تعیین خواهد گردید. هنگام احتساب درآمد ویژه اینقبیل شرکتها هزینه‌های‌زیر بدون توجه بمقررات مواد دیگر این قانون در هر جا که انجام شده باشد قابل کسر خواهد بود.

‌الف - هزینه شرکت در مورد کالاهای فروخته شده یا خدمات انجام شده آنشرکت مربوط بانجام عملیاتش در ایران. ب - مخارجی که توسط شرکت (‌بغیر از پرداخت مشخص یا پرداخت دیگری از آن قبیل که برای آن بموجب مقررات قبلی مندرج در این ماده جهت‌قبول هزینه پیش‌بینی شده) برای انجام عملیاتش در ایران انجام میشود و بدون اینکه عمومیت این مخارج محدود گردد شامل هزینه اداری و عمومی و‌هزینه‌های تأسیس و اعانات و کرایه‌ها و سایر خرجهائی که برای استفاده از هر دارائی لازم باشد میگردد و کلیه این کسورات بایستی متکی به اسناد‌مثبته باشد.

ج - مبلغی معادل با هر پرداخت مشخص یا هر پرداخت دیگری از آن قبیل که توسط آن شرکت بابت نفت خام بعمل آمده باشد یا در صورتیکه آنشرکت بجای تمام یا قسمتی از این قبیل پرداختها نفت خام تحویل داده باشد مبلغی معادل با آن قسمت از پرداختهای مذکور که ممکنست نقداً تأدیه شده باشد بعلاوه ارزش نفت خامی که بدین نحو تحویل شده است بر مبنای بهای اعلان شده مربوطه منهای هر تخفیفی که بآن تعلق گیرد.

‌د - در هر سال مبلغی معقولی بعنوان استهلاک فرسودگی و متروک شدن و تمام شدن و تهی شدن بمنظور استهلاک هزینه‌های سرمایه‌ای که توسط‌ شرکت در مورد عملیاتش در ایران انجام شده.

هـ - زیانهای متحمله در مورد انجام عملیات شرکت در ایران مشروط بر آنکه توسط بیمه یا بنحو دیگری جبران نشده باشد. این خسارت بدون اینکه‌عمومیت آنچه را که در بالا ذکر شده بهیچوجه محدود نماید شامل مطالبات غیر قابل وصول و زیان‌های ناشیه از دعاوی خسارت بر علیه شرکت و‌زیان ناشیه از خسارات وارده بذخائر تجارتی یا هر گونه دارائی که در ایران برای انجام عملیات شرکت استعمال شود یا انهدام یا از دست دادن آنها‌خواهد بود. ‌مقررات فصل چهارم از باب اول این قانون هزینه‌های قابل قبول مندرج در این ماده را محدود نخواهد کرد.

چون بموجب قانون مصوب ۲۸ تیر ماه ۱۳۲۸ اجازه اجرای لایحه مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد پس از تصویب کمیسیون قوانین دارائی ‌مجلس داده شده است بنابراین قانون مزبور که در تاریخ بیست و نهم تیر ماه یکهزار و سیصد و بیست و هشت بتصویب کمیسیون قوانین دارائی‌ مجلس شورایملی رسیده قابل اجرا است. رئیس مجلس شورایملی - رضا حکمت