ارث بین زوجین در عده فسخ نکاح و طلاق رجعی

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع چگونگی رابطه ارث در صورت فوت یکی از زوجین مورخ 1384/03/05 که در شهر مرند برگزار شد.

پرسش

اگر یکی از زوجین در زمان عده فسخ نکاح فوت کند آیا رابطه ارث از بین می رود یا به قوت خود باقی است و از یکدیگر ارث خواهند برد؟

نظر هیئت عالی

برای پاسخ به سوال مطروحه باید به مقررات مواد 943 و 1048 و 1109 قانون مدنی توجه کرد. به موجب ماده 1109 قانون مدنی نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده به عهده شوهر است.

در ماده 1048 قانون مزبور چنین آمده که جمع بین دو خواهر ممنوع است اگرچه به عقد منقطع باشد. جناب آقای دکتر امامی در شرح حقوق مدنی به عنوان تذکر یادآور شده در صورتی که کسی بخواهد خواهر زن خود را بگیرد باید نکاح با زن خود را منحل سازد سپس خواهر او را بگیرد. به این نحو اگر طلاق زن رجعی باشد مرد نمی تواند قبل از انقضای مدت عده با خواهر او ازدواج کند. سرانجام به موجب ماده 943 همان قانون هرگاه مرد، زن خود را به طلاق رجعی مطلقه کند هر یک از آن ها قبل از عده فوت نماید از دیگری ارث می برد.

نظر اکثریت

با وحدت ملاک از مفاد ماده 943 قانون مدنی چون زوجه مطلقه در فسخ نکاح در ایام عده در حکم زوجه نیست و حل مسئله موضوع عده طلاق به این است که حتی امکان رجوع برای زوج منتقی است در این مورد نیز برای زوجین رجوع در ایام عده منتفی است. بنابراین، چنان چه یکی از زوجین در ایام عده فوت کند از یکدیگر ارث نخواهند برد.

نظر اقلیت

قانون در این مورد ساکت است.