نظریه مشورتی درباره اعسار و مستثنیات دین

طبق ماده ۵۰۸ ق.آ.د.م. ۱۳۷۹"... معسر می تواند در تمام مراحل مربوط به همان دعوا از معافیت استفاده کند"و نظر به این که رسیدگی مجدد شعبه تشخیص که از طرق فوق العاده رسیدگی به شکایت است، عنوان رسیدگی تجدیدنظر دارد، مرحله ای از مراحل رسیدگی به همان دعوای بدوی است و لذا، مشمول معافیت از هزینه دادرسی مراحل قبل از رسیدگی مرحله شعبه تشخیص خواهد بود.

نظر به این که مستثنیات دین استثناء براصل و رعایت آن گاهی موجب محروم ماندن محکوم له از نیل به حق خود در مدت معقول می شود، باید بسیار مضیق و نزدیک به متن تفسیر و به نص اکتفا شود و لذا باید گفت منظور مقنن از"مسکن"محل سکونتی است که محکوم علیه با شرایط مذکور در قانون در تصرف مالکانه دارد نتوان یا قدرت تهیه مسکن متناسب با رفع نیاز افراد تحت تکفل وی. بنابراین سهام زوج در تعاونی مسکن، در زمره مستثنیات دین نیست.